Oinarrizko Kontzeptu Ekonomikoak: BPG, Inflazioa eta KPI

Economía3,36 KB

Oinarrizko Kontzeptu Ekonomikoak

Barne Produktu Gordina (BPG)

Herrialde/eskualde baten mugen barnean eta une jakin batean ekoiztutako amaierako/bukatutako ondasun eta zerbitzu guztiak dira, moneta balioan emanda eta ekoizpen faktoreen jatorria kontuan izan gabe.

Formula: BPG = K + I + G + (S - N)

Inflazioa

Ekonomia bateko prezioek oro har eta modu jarraituan gora egitea da.

Inflazio motak

  • Deflazioa: Ekonomia jarduerari kalte egiten dio, familiek kontsumitu beharrean aurrezten dutelako.
  • Neurrizkoa: Ekonomia jarduerari nahasmendurik gabe garatzen uzten dion inflazioa.
  • Arrapaladakoa: Prezioak nekez kontrolatzeko moduan jartzen dira, eta arazo ekonomiko eta sozialak sortzen dira.
  • Hiperinflazioa: Diruak balioa oso azkar galtzen duenez, inor ez da hartaz fidatzen. Ekonomiaren krisi orokorrarekin du lotura.

Inflazioaren arrazoiak

  • Ekoizpen kostuen igoera: Enpresek ekoizpen baliabideen truke ordaintzen dutena igotzen bada, ondasunen eta zerbitzuen prezioak ere igo egin ohi dira. Izan ere, enpresek kostuen igoerak beren produktuen azken prezioetan aplikatzen dituzte.
  • Eskariaren handitzea: Eskaria ekonomia batek eskain dezakeena baino handiagoa izanez gero, eskasia gertatzen da. Beraz, prezioak igo egiten dira, enpresek ezin dutelako eskaria ase.
  • Diru gehiago egotea zirkulazioan: Herrialde batek bere ekoizpenarekin bat datorren dirua baino gehiago jaulkitzen badu, jendeak badaki produktu berberak erosteko eta saltzeko diru gehiago dagoela zirkulazioan. Beraz, lehen baino balio gutxiago ematen dio diruari, eta prezioak igo egiten dira. Hala, diruaren erosteko ahalmena gutxitu egiten da.

Inflazioaren ondorioak

  • Erosteko ahalmena galtzea
  • Ziurgabetasuna

Kaltetuak eta Onuradunak

Inflazioak kalte egiten die:

  • Pentsiodunei
  • Langileei
  • Aurreztaileei
  • Esportatzaileei

Inflazioak onurak ekartzen dizkie:

  • Administrazio publikoei
  • Zorduneei
  • Inportatzaileei

Kontsumo Prezioen Indizea (KPI)

Batez besteko familia batek eskuarki kontsumitu ohi dituen ondasunen batez besteko haztatua da.

Erosketa Saskia

Espainiarrek kontsumo talde bakoitzean egiten duten gastuak kontuan hartuz egiten den produktu adierazgarrien hautaketa bat da.

Prezioen Aldakuntza Tasa

Prezioen aldakuntza tasa kalkulatzeko formula:

Tasa = ((KPI2 - KPI1) / KPI1) x 100 (KPI1 beti 100 gisa hartzen da)

Diru Politika eta Prezioak

Diruaren Prezio Ofiziala

Herrialde bakoitzeko banku zentralak banku pribatuei mailegatutako diruaren oinarrizko interes tasa da.

Merkatu Irekiko Eragiketak

Herrialde bakoitzeko banku zentralek banku pribatuei maileguak diru-prezio (ofizial) jakin batean emateko egindako enkanteak dira.

Diruaren Zirkulazioa

Maileguan emandako diruaren prezioa (ofiziala): Zenbat eta txikiagoa izan interesa, orduan eta mailegu gehiago ematen dira, eta alderantziz.

Zirkulazioan dagoen diru kantitatea: Zenbat eta diru gehiago eman, orduan eta diru gehiago zirkulatzen du ekonomia batean, eta alderantziz.

Descargar

PDF Word HTML