Nekazaritza: teknikak, sistemak eta eraginak

Potentzia Tradizionalen Gainbehera eta Ekonomia Globala

Zalantzan Dagoen Hegemonia Ekonomikoa

Hainbat faktorek, hala nola globalizazioak eta 2007an piztutako ekonomia-krisiak, eragin handia izan dute munduko ekonomian. Herrialde garatuen eta suspertzen ari diren herrialdeen arteko harreman berri horren ondorioz, mundu mailako ekonomia multipolar bat sortu da.

Estatuen Ekonomiaren Ahultzea

• Estatuen diru-sarrerek (zergen bidez jasotakoak) behera egin dute.
• Estatuak zorpetu egin dira.

Nekazaritza-Paisaia Motak

Bocage: Ustategian, baina mugetan hesiz inguratua.

Openfield: Lursailak hesirik gabeko zerrenda handietan banatzen diren landa paisaia zabalak.

Eskualde Garatuetako Nekazaritza

Ezaugarriak:

• Ekoizpenaren espezializazioa.
• Nekazaritza-lanen mekanizazioa.
• Nekazaritza-teknika aurreratuen erabilera.
• Eskala handiko biltegiratze-, garraio- eta merkaturatze-sistemak.

Laborantza-Teknika Aurreratuak

• Labore hidroponikoak: Substratu artifizial baten gainean hazten diren landareak (adibidez, arroz-azala). Ureztatzeko urak elikagai guztiak ditu.
• Hareaztatzea: Lurzoruaren gainean simaur-geruza mehe bat botatzen da, eta haren gainean, harea-geruza lodiago bat. Hareak ura iragazten du, berehala berotzen da, eta beroa transmititzen die beheko geruzei. Horrela, landareek hobeto xurgatzen dituzte ongarriak.
• Tantakako ureztapena: Ura landareraino eramaten da hodi itxi batzuen bidez. Hodiek zulotxo batzuk dituzte, tantaka ureztatzeko. Horrek landarearen errendimendua hobetzen du.

Eskualde Garatuetako Nekazaritzaren Ondorio Txarrak

• Lurzoruak eta akuiferoetako urak kutsatzen ditu.
• Ur asko kontsumitzen du.
• Landaguneetatik jendea joaten da.

Plantazio-Nekazaritza

Plantazio-nekazaritza onuragarria izan ohi da garatzen ari diren herrialdeentzat. Plantazioek bertako ekonomia suspertzen dute: enplegua sortzen dute eta produktuak esportatzeko beharrezko garraio- eta merkaturatze-azpiegiturak eraikitzea sustatzen dute.

Nekazaritza-Jarduerak Baldintzatzen Dituzten Faktoreak

Altitudea

Gora egin ahala, tenperaturek behera egiten dute. Hori dela eta, garaiera jakin batetik gora, espezieak ezin dira hazi. 200 metrotik beherako lurrak dira, berez, nekazaritzarako egokienak.

Malda

Ezinezkoa da 10º-tik gorako malda duten lurrak lantzea.

Lurzoru Motak

• Lurzoru buztintsua.
• Lurzoru hareatsua.
• Humus askoko lurzorua.

Klima

• Muturreko hotza.
• Gehiegizko beroa.
• Hezetasun handia.
• Idortasuna.

Laborantza-Sistemak

• Nekazaritza intentsiboa.
• Nekazaritza estentsiboa.
• Laborantza ureztatuak.
• Lehorreko laborantzak.

Laborantza-Barietatea

• Monolaborantza.
• Polilaborantza.