Mediterraneo kostaldeko nekazaritza paisaia: baserri motak eta ustiapena
GeografíaActualizado el 9,66 KB
Resumen
Dokumentuak baserri-paisaiaren morfologia aztertzen du, populazioaren banaketa, baserri-etxebizitzen materialak eta estalkiak, eta Mediterraneo kostaldeko nekazaritzaren ezaugarriak. Ikasleak jendeztatutako eta lursailetako espazioen arteko bereizketa, eta lehorreko eta ureztatutako laborantzaren, abeltzaintzaren eta basogintzaren egoera ulertuko ditu.
Puntos clave
- Baserri-paisaia espazio jendeztatuaren (populazioa) eta lantzen den espazioaren (lursailak) bidez osatzen da.
- Populazioa banaketaren arabera sakabanatua, tartekatua edo kontzentratua izan daiteke.
- Landa-udalerria 2.000 biztanle baino gutxiago duena da; semiurbanoa 2.000-10.000 artekoa; agrohiria 10.000 baino gehiago.
- Baserri-etxebizitzen materialak eskualdearen araberakoak dira: harria, zura edo buztina.
- Mediterraneo kostaldean minifundioa nagusi da, eta lehorreko zerealak, mahatsondoak eta olibondoak ohikoak dira.
- Ureztatutako laborantzak tenperatura leunak, intsolazio luzea eta eskari handia aprobetxatzen ditu.
Baserri motak
Def: baserri-espazioaren morfologia edo ageriko itxura, populaketak eta baserri-jarduerak naturan eragindako eraldaketen ondorio.
Elementuak
Populaketa /landa-habitata????JENDEZTATUTAKO ESPAZIOA
Lursailak /aprobetxamenduak????LANDUTAKO ESPAZIOA
5.1.1.Jendeztatutako espazioa
Landa populaketa???? Giza kokapenak dira
Landa-udalerritzat????<2000 biztanle
Udalerri semiurbanoak????2000-10000 biztanle
Agrohiriak????>10000
Populaketa sakabanatuan
Sakabanatu absolutua: etxeak elkarrengandik aparte (gutxitan ikusia) /Pas ibaiaren haranean eta Kataluniako prepirineotan
Sakabanatu lausoa: sakabanatutako etxe-multzo txikiak edo herrixkak/ Kantauri itsasoaren itsasertzean
Populaketa kontzentratuan: etxeak multzokatuta/herriak edo hiribilduak osatuz/Penintsularen barrualdean
Lineala->luzetara antolatutak
Pilatua????Erdigune baten inguruan multzokatuta
Populaketa tartekatua: sakabanatuaren-kontzentratuaren artekoa
Landa-habitata???? Baserri-etxebizitzak+instalazioak/materialak, estalkiak eta oinplanoak kontuan hartzen ditu.
Materialak
Harrizko etxeetan: harri irregularrak/bloke erregularrrak/penintsulako periferian
Zurezko armazoidun etxeak: harlangaitzez edo adreiluz/euskal lurraldeetan
Buztinezkoak: laztoa+buztin gordina (lehortua) /iberiar goi-lautadan (iparraldean eta hegoaldean), Ebro haranean/oso eskasak gaur egun
Estalkien forma???? Inklinatua (prezipitazio handiko tokiak) eta laua (urrikoetan)
Oinplanoak:baserri-jardueraren araberakoa
Bloke-etxean????Bizitokia+baserri-jardueratarako eremua=teilatupe berean
Lurzoruaren arrasean egindakoek solairu bakarra
Altueran egindakoak, banatuta.
Euskal baserria, Asturiasko eta Kantabriako “casona”
Etxe-konposatuan????Eraikin bereziak eginkizun bakoitzerako+patio itxi baten inguruan/ Andaluziako “kortijoa”, Kataluniako “masia”
Azkenaldian, bizimodu tradizionalak desagertzeagatik, aldaketa ugari.
Kostaldekoak
Mediterraneo kostaldean eta eremu prelitorala
Ingurune fisikoa????Erliebea gorabeheratsua/laua, kostatik gertu/menditsua eremu prelitoralean/klima mediterraneoa (prezipitazioa urriak udan/tenperatura leunak)
Populaketa????Tradizional sakabanatua/biztanleria ugaria iraganean/ urria gaur egun/nekazari exodoa
Baserri-ustiategiak????Minifundioa nagusi, laborantza ureztatuan/lehorrekoan, ustiategi txikiak-ertainak (Valentzia, Murtzia, Katalunia)
Lurzoruaren erabilerak???? Nekazaritza
Nekazaritza????Lehorreko laborantza eta ureztatua
Lehorrekoan: eremu prelitoral menditsuentan-gorabeheratsuetan/Mallorcako barrualdean/zerealak, mahatsondoak, olibondoak...
Ureztatuan: tenperatura leunak,intsolazio-denbora luzea, erliebearen babesa, lurzoru egokiak, eskari handia.
Hainbat sektore:
aire zabaleko-plastikopeko barazkigintza goiztiarrak
Frutagintza mediterraneoa
Fruitu tropikalak
Abeltzaintza???? Behi eta txerri-aziendak Katalunian nagusi/Ardi-azienda lehorreko laborantzako eremuetan
Basogintza????Garrantzi txikia
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zer da baserri-paisaia?
Baserri-espazioaren morfologia edo ageriko itxura da, populazioak eta baserri-jarduerek naturan eragindako eraldaketen ondorio dena.
Zein dira landa-udalerrien biztanle-kopuruak?
Landa-udalerria 2.000 biztanle baino gutxiago duena da, udalerri semiurbanoa 2.000 eta 10.000 artean dagoena, eta agrohiria 10.000 baino gehiago dituena.
Zein dira Mediterraneo kostaldeko nekazaritzaren ezaugarri nagusiak?
Minifundioa nagusi da, eta lehorreko laborantza (zerealak, mahatsondoak, olibondoak) eta ureztatutakoa (barazkigintza goiztiarra, frutagintza, fruitu tropikalak) bereizten dira.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.