Merkataritza Zuzenbidearen Oinarriak eta Jabetza Industriala
Merkataritza Zuzenbidea: Oinarrizko Ezaugarriak
Merkataritza Zuzenbideak lau ezaugarri nagusi ditu:
- Eskubide profesionala da.
- Ohiturazkoa da.
- Progresiboa: Gizarte eta ekonomia-baldintzekin eboluzionatzen du.
- Nazioarteko Zuzenbidea: Arauak gero eta gehiago harmonizatzen dira nazioartean.
Edukiaren Aldakortasuna
Merkataritza Zuzenbidearen edukia oso aldakorra da, eta honako arloak hartzen ditu:
- Enpresaren Araubide Orokorra: Publikotasuna, kontabilitatea, enpresaburuaren erantzukizuna, merkataritzaren arloko ordezkaritza.
- Sozietateen Zuzenbidea: Izaera juridikoa, sorrera, desegitea eta barne-funtzionamendua arautzen ditu.
- Merkataritzako Betebeharrak eta Kontratuak.
- Lehiaren Zuzenbidea: Lehia librea arautzen du eta lehia desleiala zer den definitzen du. Monopolioak, bet-egiteak eta eskuratzeak kudeatzen ditu.
- Jabetza Industrialaren Eskubidea: Modu esklusiboan erabiltzeko eskubidea ematen du denbora batez edo eskubide hau uzteko diru kopuruen truke.
- Kreditu Tituluak eta Balore-Tituluak: Merkataritza efektuak.
- Banku, Aseguru eta Finantza Merkatuaren Zuzenbidea.
- Konkurtso Zuzenbidea: Enpresa batek porrot egiten duenean zorrak nola kobratuko diren kudeatzen du.
- Nabigazio Zuzenbidea: (Itsasokoa, airekoa) eta lurreko garraioa.
- Lan Zuzenbidea: Lan-kontratuak eta lan-erlazioak kudeatzen ditu.
Espainiako Egoera
Espainian arau-sakabanatze handia eta arkaismo nabarmena ditu, oraindik dagoen merkataritza kodea 1885ekoa delako. 2006ko erdialdeaz geroztik, merkataritza-kode bat egiten ari da Espainian, merkataritza-zuzenbidearen zati handi bat barneratuko duena.
Merkataritza legedia (beste lege guztien antzera) estatu baten parlamentuak sortzen du, eta aldaketak ere parlamentuak onartu behar ditu.
Jabetza Industriala
Pertsona fisiko edo juridiko batek asmakuntza baten gainean izan ditzakeen eskubideen multzoa da, baita ere diseinu industrial edo ikur bereizgarri baten gainean. Eskubideak bi motatakoak dira:
- Erabiltzeko eskubidea.
- Hirugarren batez erabiltzea debekatzeko eskubidea.
Patenteak
Patenteak produktu edo teknologia berri baten asmatzaileari ematen zaizkion eskubideak dira. 20 urte igaro ondoren, asmakuntza jabetza publikora pasatzen da. Patenteen eskubideak trasferitu daitezke: saldu, errentatu, laga, trukatu edo eredatu.
Patenteen Balorapen Mailak
Hiru balorapen maila daude:
- Patente erabilgarriak: Makinak, aparatuak, metodoak, prozesuak, produktuak, etab.
- Diseinu-patenteak: Kanpoko lerroak, apainketa, testura eta zerbaiten estetika.
- Landare-patenteak: Landareen eta zuhaitzen klonazioa barne.
Erabilgarritasun-ereduak
Produktuari erabilgarritasun handiagoa ematen dioten ohiko produktuen forma, egitura edo osaeran eragiten duten sormen teknikoak dira.
Asmakuntza eta Ez-Asmakuntzak
Asmakuntza: Materia edo energia gizakiak aprobetxa dezan eraldatzea ahalbidetzen duen giza sorkuntza oro.
Ez Dira Asmakuntzak:
- Printzipio teorikoak edo zientifikoak.
- Naturan lehendik zegoen zerbaiten aurkikuntzak.
- Ekintza mentalak, negozioak edo metodo matematikoak egiteko eskemak, planak, arauak eta metodoak.
- Sorkuntza estetikoak eta arte- edo literatura-lanak.
- Tratamendu kirurgikoa, terapeutikoa edo diagnostikoa egiteko metodoak.
Ezin Da Patentatu:
- Funtsean biologikoak diren prozesuak, landareak eta animaliak ekoizteko, ugaltzeko edo hedatzeko.
- Material biologikoa eta genetikoa.
- Animalia-arrazak.
- Giza gorputza eta gorputza osatzen duten atal biziak.
- Landare eta mineral aldaerak.