Manuel de Pedrolo e o teatro: características e tendencias actuais

Describe os aspectos máis importantes da obra teatral de Manuel de Pedrolo.

Pedrolo é un dos escritores máis lidos da postguerra. Máis coñecido como novelista (a súa obra narrativa é a de maior volume da nosa literatura), a súa produción teatral consta de trece obras centradas no tema da liberdade e con influencias do chamado teatro do absurdo de Beckett ou Ionesco, que pretendía transformar as técnicas escénicas para mostrar a inútil loita do ser humano contra a irracionalidade do mundo actual, reducindo as situacións ás súas contradicións, con argumentos desfeitos, personaxes baleiros e diálogos incoherentes. Pedrolo escolleu esta corrente porque lle permitía burlar a censura franquista. Cruma (1957) é a súa obra máis próxima á corrente absurdista europea nacida en Francia durante os anos cincuenta. Presenta unha situación inicial absurda, estrutura circular, nula acción dentro dunha escenografía de máxima simplicidade, tempo histórico e espazo atemporais con personaxes anónimos. Tamén cómpre destacar Homes i no (1958), Situació bis (1963) e Darrera versió per ara (1971), onde os protagonistas consiguen actuar contra o determinismo exterior. O teatro pedroliano é unha reflexión rigorosa sobre a existencia humana e os seus eternos interrogantes: a solidariedade humana, o conformismo ante a realidade, o afán de revolta e as súas dificultades, a procura do coñecemento, a incomunicación, a morte e a transcendencia. Escenicamente, estes conflitos sosteñen situacións pechadas, angustiosas, claustrofóbicas e os personaxes están sometidos a accións rutinarias e inútiles.

Describe as características básicas da escritura teatral actual.

A partir dos anos setenta os novos camiños teatrais concrétanse nos seguintes puntos:

• Investigación de novos espazos escénicos. As compañías de teatro actuais improvisan espazos e a miúdo representan as obras na rúa ou en espazos insospeitados. Por exemplo, La Cubana, que comeza a representación fóra do recinto teatral, ou La Fura dels Baus e Els Comediants, que converten un estadio olímpico en teatro.
• Rexeitamento do teatro escrito a priori. Algunhas compañías elaboran o texto no interior do grupo. Rexeitan así a figura do autor teatral que escribe só, na súa casa. Un exemplo son Els Joglars.
• Importancia da figura do director escénico. El é quen decide finalmente os detalles de todo o que se ha de representar; hai, pois, unha implicación total na obra: Companyia Flotats, Companyia do Teatre Lliure.
• Rexeitamento da visión occidental do teatro. Ante a crise que sofre o teatro occidental, aumentou o interese e a investigación polas formas teatrais africanas e sobre todo orientais (China, Xapón), todas elas máis rituais e simbólicas.
• Mestura de medios expresivos. Todo é válido na expresión teatral. Así, as novas tecnoloxías penetran tamén no mundo teatral actual, que mestura técnicas antigas como a mímica (Tricicle) e o circo (Els Comediants) coa proxección cinematográfica da obra sobre unha pantalla con actores que de súpeto a atravesan (La Cubana).