Léxico Galego e Análise Sintáctica: Orixes, Préstamos e Complementos

Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Lengua y literatura

Escrito el en gallego con un tamaño de 4,07 KB

O Léxico Galego: Orixe e Evolución

A lingua galega deriva fundamentalmente do latín, pero antes da chegada dos romanos a Galicia habitaron no noso territorio unha serie de pobos que deixaron a súa influencia no galego.

Influencias Prerromanas

Denomínanse linguas prerromanas. Delas temos palabras como *queiroga*, *carrasco* ou *toxo*.

Unha destas linguas prerromanas é o celta, do que temos termos como *berce*, *billa* ou *lama*, ademais dos topónimos rematados en *-obre*, *-ebre* ou *-ove* (ex: Coll*obre*, Lestrób*ove*).

Influencias Xermánicas e Árabes

Despois dos romanos, chegaron a Galicia os pobos xermánicos (século V) e os árabes (século XIII).

  • Dos pobos xermánicos: Conservamos termos como *agasallar* ou *banco*, e tamén antropónimos como *Fernando* ou rematados en *-mil* ou *-mir* (ex: Castromil), ou en *-unde*, *-monde* ou *-mundi* (ex: Baamonde).
  • Do árabe: Atopamos palabras como *aldea*, *alcalde*, *arroz* ou *atún*.

Préstamos e Estranxeirismos

O vocabulario galego amplíase tomando termos doutras linguas:

  • Préstamos lingüísticos: Son palabras que se incorporan a unha lingua adaptando a súa ortografía e a súa pronuncia (ex: *tortilla*, *bar*).
  • Estranxeirismos: Son as palabras de orixe estranxeira que están en proceso de penetración e que manteñen a súa forma orixinal (ex: *footing*).

Cando existe unha denominación en galego, é preciso utilizar a forma galega.

A Sintaxe: Suxeito e Predicado

Concordancia

A relación entre suxeito e predicado chámase concordancia. Debe haber concordancia entre o verbo e un suxeito múltiple, e entre o verbo e un substantivo colectivo.

O Suxeito

  • Suxeito léxico: É a palabra ou grupo de palabras que na oración desempeña a función de suxeito.
  • Suxeito gramatical (elíptico): É o que non aparece expresado na oración, pero que se recoñece e vén dado polas desinencias de número e persoa do verbo.

Tamén hai oracións impersoais (sen suxeito).

O Predicado

O predicado estrutúrase en: núcleo, modificador (adverbio) e complemento.

Clases de Predicado

  • Predicado verbal: O núcleo é un verbo predicativo.
  • Predicado nominal: O núcleo é un verbo copulativo (*ser*, *estar* ou *parecer*).

Clases de Complementos Verbais

  1. Obxecto Directo (OD): É o que nomea o ser ou obxecto sobre o que recae a acción do verbo. Pódese substituír por *o, a, os, as*. Ao transformar a oración a pasiva, o OD pasa a ser o suxeito.
  2. Obxecto Indirecto (OI): É o complemento verbal que designa o destinatario da acción do verbo. Está introducido por *a* (ou pronomes como *me, che, lle, nos, vos, lles*) e pódese substituír por *lle* ou *lles*.
  3. Complemento Preposicional (C. Prep.): É un complemento que vai introducido por unha preposición esixida polo verbo. Está encabezado por *a, con, de, en*, etc.
  4. Complemento Circunstancial (CC): Expresa as circunstancias de tempo, lugar, modo, causa, finalidade, etc.
  5. Complemento Axente (C. Axente): Nomea o ser que realiza a acción nas oracións que teñen a forma verbal perifrástica *ser + participio* (voz pasiva). Vai encabezado pola preposición *por* e, ao pasar a oración de pasiva a activa, o C. Axente pasa a ser o suxeito.
  6. Atributo: É un complemento verbal que acompaña aos verbos copulativos (*ser, estar* ou *parecer*). Concorda en xénero e número co suxeito e pode substituírse por *o*.
  7. Complemento Predicativo (C. Pred.): É un complemento verbal que nomea unha calidade ou un estado do suxeito. Sempre concorda en xénero e número co OD ou co suxeito e pode substituírse por *así* ou *iso*.