Zein da adin nagusikoa lan-zuzenbidean?

Hemezortzi urtetik gorakoa da. Adin txikikoak legezko ordezkari baten bidez egin behar du lan-kontratua.

Zenbat denbora izan daiteke probaldia tituludun teknikari batentzat?

Tituludun teknikarien probaldia sei hilabetekoa da. Gainerako langileentzat bi hilabete dira, hitzarmenek bestelakorik ezarri ezean.

Lan Zuzenbidea: oinarriak, printzipioak eta kontratu motak

Resumen

Dokumentuak lan-zuzenbidearen oinarriak aurkezten ditu: lan-harremanaren ezaugarriak, eskubideak arautzen dituzten iturriak eta lan-arauen printzipioak. Halaber, adinari, probaldiari, konfidentzialtasunari eta lehiari buruzko arauak, lan-kontratu motak, lanaldia eta atsedenak azaltzen ditu, ikasleak lan-harremanaren funtsezko alderdiak ikas ditzan.

Puntos clave

Lan-harremanaren ezaugarriak: borondatezkoa, besteren konturakoa, mendekotasuna eta ordainsaria.
Lan-arauen printzipioak: gutxieneko araua, arau aldekoena, eskubideen utziezintasuna, baldintza onuragarriena eta in dubio pro operario.
Adin nagusikoa hemezortzi urtetik gorakoa da; adin txikikoak legezko ordezkari baten bidez egin behar du lan-kontratua.
Probaldia: tituludun teknikariarentzat sei hilabete, gainerakoentzat bi hilabete, hitzarmenak bestelakorik ezarri ezean.
Kontratu mota berezien artean daude praktikaldikoa, formakuntza kontratua eta obra edo zerbitzu jakineko kontratua.
Lanaldia: eguneko 8 ordu eta asteko 40 ordu; lanaldi artean gutxienez 12 ordu atseden.

Ponte a prueba

Lan Zuzenbidearen Oinarriak

Lan-zuzenbideak:

Borondatezkoa: langileak askatasun osoa izan behar du lan harremanean.
Besteren konturakoa: beste pertsona batentzat egiten da lan, soldata jasotzen duzu.
Mendekotasuna: enpresaburuak agintzen du lana noiz, non eta nola egin.
Ordainsaria: lan-jarduera guztiak ordaindu egin behar dira.

Eskubideak eta betebeharrak honako hauen bidez arautzen dira:

Estatuaren legeak eta erreglamentuak
Lan hitzarmena
Lan-kontratua
Tokiko eta lanbideko lan-ohiturak

Lan Arauen Printzipioak

Gutxieneko araua: maila txikiagoko lan arauek goragokoek baino baldintza hobeak ezar ditzakete, baina ez okerragotu.
Arau aldekoena: bi arau baldin badaude, langilearentzat, onuragarriena den araua erabiliko da bere osotasunean.
Eskubideen utziezintasuna: langileek ezin diete uko egin lege-mailako arauetan eta lan hitzarmenetan aitortzen zaizkien eskubideei.
Baldintza onuragarriena: lan-arau batek baino baldintza okerragoak arautzen baditu, aurretik ezarritako baldintza onuragarrienak lehenetsiko dira.
In dubio pro operario: zalantzarik izanez gero auzitegiek langilearentzat onuragarriena den moduan aplikatuko dute.

Lan Arloko Epaitegiak

Autonomia erkidegoetako justizia auzitegi nagusiak
Auzitegi nazionala
Auzitegi gorena

Adina eta Lan Kontratua

Adin nagusikoa: hemezortzi urtetik gorakoa.
Adin txikikoa: legezko ordezkari baten bidez egin behar du lan-kontratua.
Adin txikiko emantzipatua: 16-18 urte independente bizi badira.

Konfidentzialtasuna eta Lehia

Konfidentzialtasuna: informazioa isilpean gordetzeko konpromisoa hartzen du.
Lehiarik eza: lan-harremana amaitu ondoren, denbora-tarte batean jarduera bera ez egiteko betebeharra du.
Bidegabeko lehia edo konpetentzia: ezin du lan bera egiten duen beste enpresa batean jardun.
Jarraitzeko ituna: diru kopurua inbertitu eta enpresan jarraituko du.

Probaldia

Tituludun teknikaria bada: sei hilabete. Gainerako langilea bada: bi hilabete. Hitzarmen kolektiboetan ezarrita ez badago, erdi-mailakoan hilabete 1 gehienez eta goi-mailakoak 2 hilabete. Probaldiko-kontratua idatziz egin behar da. Probaldian, aldeetako edozein eman dezake amaitutzat kontratua.

Lan-zuzenbidetik Salbuetsitakoak

Funtzionario publikoen lana. Nahitaezko prestazio pertsonalak. Laguntzeko asmoz egindako lana. Sozietateen kide izatea. Familia-lanak. Komisio-hartzaileen jarduera.

Izaera Berezikoak

Goi-zuzendaritzako langileak. Familia-etxearen zerbitzuko langileak. Espetxera zigortutakoak. Kirolari profesionalak. Ikuskizun publikoetako artistak. Estatu-sozietatea. Merkataritza-ordezkariak. Besteren konturako abokatuak. Ezinduak, lan berezietan.

Hutsegiteak eta Zigorrak

Hutsegiteak: arinak, 10e, larriak 20e, oso larriak 60e. ezingo dute oporren iraupena edo atsedena murriztu, aldi baterako enplegurik eta soldatarik gabe utzi daiteke.

Zigorrak: Ohartarazpenak. Lekualdaketa. Enplegurik eta soldatarik gabe uztea. Lanpostuz igotzeko desgaitzea. Antzinatasuna galtzea. Lanbide-kategoria galtzea. Diziplinazko kaleratzea.

Kontratazioaren Sustapena

Mugagabeko kontratazioaren sustapena, baldintzak: 16-30. 3hil langabetua. 45<. Ezintasunak. Emakumezko langabetuak. Erditze, bi urtetara. Gizarte bazterketako egoeran daudenak. Genero indarkeria biktimak. Iraupen mugatuko kontratua. Helburua: langabezia eta lan ez-egonkortasuna gehien jasaten dituzten kolektiboak laneratzea.

Kontratu Mota Berezienak

Praktikaldiko kontratua: kontratazio dataren aurreko 5 urteetan titulo ofizial bat lortu duten langabetuak. Profesional ziurtagiria. Pizgarriak: igo urtea %60, 2.urtea %70. Helburua: jasotako ikasketak praktikan ipini. Lotura egon behar da lana eta ikasketak.
Formakuntza kontratua: prestakuntzarik ez, 16-21. Gutxienez lanegunaren %15 formakuntzarako.
Obra edo zerbitzu jakineko kontratua: Lana irauten duen bitartean kontratua.
Ekoizpen-gorabeherengatiko kontratua: 6 hil urte bateko denbora tartean.
Bitarteko kontratua: helburua: langileak ordezkatzea.
Txanda kontratua: 5 urte gehienez, partzialki erretiratutakoa ordezkatzea.
Erretiroa aurreratzeagatiko ordezkapen kontratua: jubilazioa urte betez aurreratzen duten langileak ordezkatzea.

Lanaldia eta Atsedenak

Eguneko lanaldia: 9ordu, gehienez, -18 8ordu.
Asteko lanaldia: 40ordu.
Lanaldi artean: 12ordu.
Astean: 1.5egun, -18 2egun.
Lanaldi etengabean: 15min, -18 30min.
Urtean: 30egun natural.

Ez egiturazkoan 80 ordu gehienez. Ezinbestekoak derrigorrezkoak dira.