Kirol-lesio ohikoenak: hausturak, osteonekrosia eta esginzeak
Resumen
Dokumentuak kirolean ohikoak diren hiru lesio mota azaltzen ditu: hezur-hausturak, osteonekrosia eta esginzeak edo zaintiratuak. Lesio bakoitzaren klinika (sintomak) eta lehen tratamendua deskribatzen dira. Ikaslea lesio hauek bereizten eta lehen laguntza egokia nola eman ikasiko du.
Puntos clave
- Hausturak hezur baten haustura dira, zati batekoa edo osokoa, eta kontaktuko kiroletan gorputz-adarretan gertatzen dira maiztasun handienarekin.
- Hausturaren klinika: mina, ezintasun funtzionala, hantura, ekimosia eta haustura osoa bada desitxuraketa.
- Hausturaren tratamendua: lesioa estali, gorputz-adarra euskarri batez inmobilizatu eta kirolaria osasun-zentro batera eraman.
- Osteonekrosia trakzioko ekintza mikrotraumatikoengatik gertatzen da eta umeei eta nerabeei eragiten die; ohikoenak tibiaren aurreko tuberositatean eta kalkaneoaren atzeko apofisian dira.
- Estresak eragindako hausturak denbora luzean jarraian karga bat ipintzearen ondorio dira; tratamendu nagusia atsedena da.
- Esginzea edo zaintiratua lotailu baten haustura osoa edo partziala da; ez da giltzadura mugitu behar eta lehen 24-48 orduetan ez da masajerik eman behar.
Hausturak
Haustura hezur baten haustura da, zati batekoa edo osokoa. Kasu gehienetan traumatismo baten ondorioz gertatzen denez, prebentzioa ez da erraza. Gehienetan kontaktuko kiroletan gertatzen dira eta gorputz-adarretan izaten dira maiztasun handienarekin.
Klinika
- Mina eta ezintasun funtzionala (apurtutako hezurra ez da ondo mugitzen).
- Hantura (hematomagatik) eta ekimosia.
- Haustura osoa bada eta hezurra lekutik mugitzen bada, desitxuraketa bat ere ikusiko da.
Tratamendua
- Lesioa estali behar da (zauririk egonez gero, benda edo zapi garbiekin).
- Gorputz-adar mindua euskarri baten bidez inmobilizatu eta, ondoren, altuago ipini daiteke.
- Kirolaria osasun-zentro batera eraman.
Osteonekrosia
Trakzioko ekintza mikrotraumatikoengatik gertatutako lesioak dira, eta umeei zein nerabeei hezurraren nekrosia eragin diezaiekete. Ohikoenak tibiaren aurreko tuberositatean eta kalkaneoaren atzeko apofisian izaten dira.
Klinika
- Mina eta hantura.
- Funtzioan nolabaiteko eragina.
Tratamendua
- Mina eragiten duen aktibitatea eten.
- Hotza ipini eta bendaje batez inmobilizatu.
- Medikuarengana jo.
Estresak eragindako hausturak
Eskeletoan denbora luzean eta jarraian karga bat ipintzearen ondorio dira. Gehienetan tibian, peronean eta metatartsoan gertatzen dira.
Klinika
- Esfortzuarekin batera agertzen den mina da, atsedenarekin desagertzen dena.
- Denbora pasa ahala, atsedenarekin ere badirau.
- Batzuetan lekuan lekuko hantura txiki bat ager daiteke.
Tratamendua
Tratamendu nagusia atsedena da.
Esginzeak edo zaintiratuak
Zaintiratu bat lotailu baten haustura da, osoa edo zati batekoa; beraz, giltzaduretako lesio bat da. Giltzaduretako mugimenduak neurriz kanpo behartzen direnean sortzen dira. Gehienetan orkatilean, belaunetan, atzamarretan eta eskumuturrean izaten dira.
Klinika
- Mina eta ekimosia.
- Hanpadura eta giltzaduraren desegonkortasuna.
Tratamendua
- Ez da giltzadura mugitu behar eta kargak saihestu egin behar dira.
- Lehenengo 24-48 ordutan ez da masajerik eman behar.
- Inmobilizatu, bendatu eta osasun-zentro batera joan.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zer da hezur-haustura?
Hezur baten haustura da, zati batekoa edo osokoa. Kasu gehienetan traumatismo baten ondorioz gertatzen da.
Zein da esginze baten tratamendu egokia?
Ez da giltzadura mugitu behar eta kargak saihestu egin behar dira. Lehen 24-48 orduetan ez da masajerik eman behar, eta inmobilizatu, bendatu eta osasun-zentro batera joan behar da.
Zein da osteonekrosiaren tratamendua?
Mina eragiten duen aktibitatea eten, hotza ipini eta bendaje batez inmobilizatu behar da. Gero, medikuarengana jo behar da.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.