Ikuspegi komunikatiboa eta hezkuntza elebiduna: gakoak

Resumen

Dokumentu honek ikuspegi komunikatiboaren ezaugarriak azaltzen ditu, hizkuntzaren erabilera erreala eta ikaslearen protagonismoa ardatz hartuta. Gainera, hezkuntza elebidunaren inguruko beldur ez-zientifikoak aztertzen ditu, batez ere euskararen kasuan, eta Cumminsen hizkuntzen arteko transferentzia-hipotesia eta bost transferentzia-motak laburbiltzen ditu.

Puntos clave

Ikuspegi komunikatiboak hizkuntzaren erabilera erreala eta benetako komunikazioa jartzen ditu ardatz, gramatikaren ikaskuntza mekaniko hutsa baztertuz.
Ikuspegi horretan ikaslea prozesuaren protagonista da, akatsak ikaskuntzaren parte dira eta irakaslea dinamizatzailea da.
Hezkuntza elebidunaren kontrako beldurrak (kalte kognitiboak, hizkuntza gutxituaren garapena oztopatzea, maila akademikoa jaistea) ez dira zientifikoak.
Hizkuntzen interdependentziaren hipotesiaren arabera, batean garatutako gaitasun akademikoak beste hizkuntzara transferigarriak dira.
Cumminsek bost transferentzia-mota bereizten ditu: estrategia komunikatiboak, genero diskurtsiboak, gaitasun metakognitiboak, kontzeptu akademikoak eta hizkuntza-egiturak.

Ponte a prueba

Ikuspegi komunikatiboaren ezaugarriak

Ikuspegi komunikatiboak hizkuntzaren erabilera erreala eta benetako komunikazioa jartzen ditu ardatz, gramatikaren ikaskuntza mekaniko hutsa baztertuz. Ezaugarri nagusiak hauek dira:

Ikaslea prozesuaren protagonista da.
Akatsak ikaskuntza-prozesuaren parte dira.
Hizkuntza ez da helburu bat, baizik eta errealitate sozialerako tresna bat.
Irakaslea ez da autoritatea, baizik eta dinamizatzailea.
Jarduerak ikaslearen bizitzarekin eta behar komunikatiboekin lotuta daude.

Horrela, hizkuntza egoera desberdinetan moldatzeko gaitasuna garatzen da, testuingurua eta hartzailea aintzat hartuz, jariotasuna eta adeitasuna lehenetsiz.

Ikuspegi komunikatiboak hizkuntzen didaktikan duen eragina

Ikuspegi komunikatiboak iraultza ekarri du hizkuntzen didaktikara. Ondorioz, irakaskuntzak funtzio komunikatiboak eta testuak lantzea lehenesten ditu. Gainera, ikaslea prozesuaren protagonista aktibo bilakatzen da, eta akatsa ez da zigor moduan hartzen, baizik eta ikaskuntza-prozesuaren parte natural gisa. Honek ikasgelako dinamika aldatzen du, irakaslea gidari bihurtuz.

Cumminsek (2005) aipatutako beldurrak eta euskararen kasua

Hezkuntza elebidunaren kontrako jarrerak sarritan beldur ez-zientifikoetan oinarritzen dira:

Elebitasunak kalte kognitiboak eragingo dituela.
Hizkuntza gutxituaren ikaskuntzak hizkuntza hegemonikoaren garapena oztopatuko duela.
Hizkuntza gutxituak maila akademikoa jaitsiko lukeela.

Euskararen kasuan, "euskalduntzeak gaztelania ahulduko duela" beldurra erabili izan da politikan. Alabaina, ikerketek frogatu dute beldur horiek faltsuak direla eta hezkuntza elebidun egokiak ikaslearen garapen kognitibo zein akademikoa hobetzen duela.

Posible al da hizkuntza gutxituan irakastea kalterik egin gabe?

Bai, guztiz posible da. Gakoa alfabetatze bikoitz eta sendoa bermatzean datza. Hizkuntza gutxituan oinarritutako irakaskuntzak ez duela kalterik egiten erakusteko, funtsezkoa da kalitatezko input-a eskaintzea eta hizkuntzen arteko transferentzia pedagogikoa sustatzea.

Hizkuntzen interdependentziaren hipotesia

Hipotesi honek proposatzen du hizkuntza batean garatutako gaitasun akademikoak beste hizkuntzara transferigarriak direla. Oinarrizko gaitasun kognitiboak partekatuak dira; adibidez, irakurtzeko estrategiak euskaran ondo barneratuz gero, ikasleak estrategia horiek gaztelaniara edo ingelesera eramango ditu.

Cumminsek proposatutako bost transferentzia motak

Cumminsek transferentzia pedagogikoan bost elementu bereizten ditu:

Estrategia komunikatiboak: nola planifikatu edo berrikusi testua.
Genero diskurtsiboen ezagutza: testu mota desberdinak nola egituratu.
Gaitasun metakognitiboak: ikasten ikasteko moduak.
Kontzeptu akademikoak: hizkuntza batetik bestera garraiatzen direnak.
Hizkuntza-estrukturak: bi hizkuntzen arteko antzekotasunak.

Preguntas frecuentes

Zer da ikuspegi komunikatiboa?

Hizkuntzaren erabilera erreala eta benetako komunikazioa ardatz hartzen dituen ikuspegia da, gramatikaren ikaskuntza mekaniko hutsa baztertuz. Ikaslea prozesuaren protagonista da.

Kalterik egin al dezake hizkuntza gutxituan irakasteak?

Testuaren arabera, ez. Alfabetatze bikoitz eta sendoa bermatuz, kalitatezko input-a eskainiz eta transferentzia pedagogikoa sustatuz, hizkuntza gutxituan oinarritutako irakaskuntzak ez du kalterik egiten.

Zer dio hizkuntzen interdependentziaren hipotesiak?

Batean garatutako gaitasun akademikoak beste hizkuntzara transferigarriak direla proposatzen du. Oinarrizko gaitasun kognitiboak partekatuak dira.