Gorputzaren Odol Sistema: Funtzioak eta Atalak
Helburua
Gasak, mantenugaiak eta sistema immuneko zelula batzuk garraiatu.
Atal Nagusiak
1. BIHOTZA
Bihotza gorputz osotik odola ibiltzeko ponpa da. Lau ganbara ditu: bi aurikula (goikoak) eta bi bentrikula (bekoak). Balbulak: odola atzera ez egiteko egiturak.
Odolaren Ibilbidea
- Odola kaba zainetatik sartzen da.
- Birika arteriatik ateratzen da (biriketara).
- Birikatik ateratzen den odola, birika zainetik iristen da bihotzara.
- Ahorta arteriatik ateratzen da gorputz osora.
2. ODOLA
Odola odien barruan topatzen dugun substantzia likidoa da. Lau osagai nagusi ditu:
- Globulo gorriak / eritrozioak: oxigenoa eta karbono dioxidoa garraiatu.
- Globulo zuriak / leukozitoak: gaixotasun eta infekzioetaz babesten dizu.
- Plaketak: koagulazio prozesuan laguntzen du.
- Plasma: beste substantziak hor daude disolbatuta.
3. ODOL HODIAK
Odola garraiatzen dute gorputz osotikan zehar. Hirugarren mota:
- Arteria: pareta lodiak, presio handia, odola gorputzetik bihotzera daramate.
- Kapilarrak: diametro txikia, pareta finak, substantziak (oxigenoa, glukosa) elkartrukatzen dira.
- Zainak: pareta mehe elastikoak, odola presio baxuan bihotzera, balbulak, odola norabide bakarrean gidatu.
Digestio Aparatua
Digestio aparatuaren atal batzuekin dago konektua, funtzio batzuk eman ahal izateko:
- Digestio aparatua: xurgatutako ura eta mantenugaiak gorputz osora eramaten ditu.
- Arnas aparatua: biriketan lortutako oxigenoa gorputz osora eramaten du eta gorputz osoko karbono dioxidoa biriketara.
- Iraitze sistema: odoleko ondakinak giltzurrunetara eramaten ditu.