Giza begia: Anatomia, atalak eta irudien eraketa

Giza begiaren deskribapena eta eskema

Begia ikusmenaren organoa da. 25 mm-ko diametroa duen egitura ia esferiko bat da, begi-globo izenekoa. Haren atzealdea hiru mintz hauek estaltzen dute: esklerotika, koroidea eta erretina.

Begiaren atal nagusiak

• Erretina: Begiaren atzealdeko ganbera estaltzen duen geruza da. Argiarekiko sentikorrak diren zelulez osatuta dago eta ikusmen-nerbioarekin lotuta dago.
• Kornea: Begiak aurrealdean duen alde gardena da, esklerotikarekin lotuta dagoena.
• Irisa: Kornearen azpian dago eta begiari kolorea ematen dio. Haren erdian zulo bat dago: begi-ninia. Hortik sartzen da argia begira. Argi asko dagoenean, begi-ninia txikitu egiten da; argi gutxi dagoenean, berriz, handitu egiten da.
• Kristalinoa: Irisaren barnealdean dago; leiar ganbilbiko bat da, eta haren kurbadura muskulu ziliarren bidez aldatu egiten da.

Nola eratzen diren irudiak

Begiko erretinak argazki-kamera baten pelikularen edo sentsore digitalaren antzera jokatzen du. Irudi alderantzikatua eratzen du, eta garunak irudi hori interpretatzen du gero.

Argi-fokua edo objektua begira gerturatu ahala, haren irudia urrutiago eratuko litzateke. Horregatik, muskulu ziliarrak tenkatu egiten dira eta kristalinoa uzkurtzen dute, haren kurbadura handituz distantzia fokala txikitzeko; horri esker, irudi garbi bat eratuko da berriz erretinan.

Begiaren moldaketa eta mugak

Prozesu horri moldaketa esaten zaio, eta bere mugak ditu. Argi-fokua edo objektua gehiegi gerturatzen denean, muskulu ziliarrek ezin dute kristalinoaren kurbadura gehiago handitu; orduan, erretinara errefraktatuta iristen diren izpiek ez dute irudi garbirik sortzen, irudi lausoa baizik.

Gertuko eta urrutiko puntuak

Gertuko puntua deritzo erretinan irudi garbi bat era dadin objektuaren eta begiaren artean egon behar den gutxieneko distantziari. Distantzia hori, gutxi gorabehera, 25 cm-koa da, baina aldatu egiten da pertsonaren eta adinaren arabera.

Urrutiko puntua begiak, erabat erlaxatuta, fokuratu dezakeen urrutieneko objektua dagoen puntua da. Ongi ikusten duen pertsona baten kasuan, puntu hori infinituan dago, planetak eta izarrak fokuratu baititzake.