Geografia eta Politika: Kontzeptu eta Terminoen Glosarioa

Historia eta Politika: Nazioarteko Itunak

Erromako Ituna

Erromako Ituna: Lankidetza ekonomikoa helburu, Europako Ekonomia Erkidegoa (EEE) sortzeko lehen akordioa izan zen. Alemaniako Errepublika Federalak (AEF), Belgikak, Frantziak, Italiak, Luxenburgok eta Herbehereek (Benelux: Belgika, Herbehereak eta Luxenburgo) Erroman sinatu zuten 1957ko martxoaren 25ean, eta 1958ko urtarrilaren 1ean jarri zen indarrean.

Europar Batasuna

Europar Batasuna: Europako Erkidegotik (EE) abiatuta, 1993an Maastrichteko Itunaren ondoren eratutako nazioz gaindiko erakundea da. Bere 28 estatu kideen arteko lankidetza ekonomikoa, soziala, kulturala eta politikoa sendotzea du helburu.

Lurralde Antolaketa

Autonomia Erkidegoa

Autonomia Erkidegoa: Espainiako antolamendu konstituzionalaren barnean dagoen lurralde-entitatea da. Hainbat probintziaz (EAE, Andaluzia...), probintzia bakarrez (Murtzia...), artxipelagoz (Kanariar Uharteak...) edota hiri autonomoz (Ceuta, Melilla) osatuta egon daiteke.

Geomorfologia eta Erliebea

Tolestura-mendikatea

Tolestura-mendikatea: Aro Tertziarioan, orogenia alpetarrak eraginda, itsas material sedimentarioak tolestu eta kanporatzean sortutako erliebe karstikoa da.

Arro sedimentarioa

Arro sedimentarioa: Aro Tertziarioan, orogenia alpetarraren ondorioz, Paleozoikoko zokaloak apurtzean edo material sedimentarioak tolestuz ondoratzean sortutako erliebe morfoestrukturala da.

Modelatu karstikoa

Modelatu karstikoa / Erliebe karstikoa: Kareharrizko eremuetan agertzen den modelatua da, hau da, harri sedimentarioak dauden tokietan. Bertan agertzen diren formen artean dolinak, poljeak, simak, eztarriak eta lapitzak daude.

Mendigune zaharra

Mendigune zaharra: Aro Tertziarioan, orogenia alpetarraren ondorioz, Paleozoikoko materialak apurtu eta beste batzuk tolesteagatik sortutako erliebe morfoestrukturala da.

Ingurumena eta Klimatologia

Landaredi potentziala

Landaredi potentziala: Leku batean, kanpoko eragin nahastailerik gabe, berez sor daitekeen landaredi teorikoa da.

Ekintza-guneak

Ekintza-guneak (Antizikloia eta Depresioa/Borraska): Eremu atmosferikoak dira, non presio handia (1012 mb-tik gora) edo txikia (1012 mb-tik behera) dagoen. Horren ondorioz, eguraldi egonkorra edo ezegonkorra sor daiteke.

Baliabide naturalak

Baliabide naturalak: Naturak berez eskaintzen dizkigun errekurtsoak dira; esaterako, haizea, petrolioa edo ikatza. Baliabide hauetako batzuk agortu egingo dira (petrolioa, ikatza), baina beste batzuk (haizea) ez.

Aire-masa

Aire-masa: Pisu, tenperatura, hezetasun eta norabide zehatz bat duen atmosfera-zatia.

Arro hidrografikoa

Arro hidrografikoa: Ibai nagusi batek eta bere ibai-adarrek osatzen duten eremua da.

Meteorologia

Eguraldia eta Eguraldi Mota

• Eguraldia: Une jakin batean atmosferak duen egoera da, hainbat elementu meteorologikok definitua.
• Eguraldi mota: Toki eta une batean atmosferak duen egoera, leku batetik bestera desberdina izan daitekeena.