Filosofia Politikoa: Kontratualismoa eta Estatuaren Teoriak
Kontratualismoa: Hobbes, Locke eta Rousseau
| Ezaugarria | Hobbes | Locke | Rousseau |
|---|---|---|---|
| Naturazko egoera |
|
|
|
| Gizarte-hitzarmena |
|
|
|
| Emaitza | Estatu autoritarioa | Ordezkaritzako demokrazia | Zuzeneko demokrazia |
Botere banaketa klasikoa
| BOTERE BANAKETA | ||
|---|---|---|
| LEGEGILEA | BETEARAZLEA | JUDIZIALA |
|
|
|
| Parlamentua | Gobernua | Auzitegiak |
Montesquieu eta botereen oreka
- Botere-banaketa: MONTESQUIEU
- Pentsalari frantsesak hiru botere-mota bereizi zituen: legegilea, betearazlea eta judiziala.
- Botere hauek instituzio banaren ardurapean egon behar dute, botere autoritarioa ekiditeko: botereak bereiztuta daudenez, bakoitzak beste biei kontrapisu egiten die eta pertsona bakar batek botere absolutua izatea eragozten du.
Max Weber: Legitimazio moduak
Max Weber pentsalariak boterea legitimatzeko hiru modu bereizi zituen:
| LEGITIMAZIO TRADIZIONALA | LEGITIMAZIO KARISMATIKOA | LEGITIMAZIO ARRAZIONAL-LEGALA |
|---|---|---|
|
|
|
Demokrazia: Atenas vs. Gaur egungoa
| ATENASEKO DEMOKRAZIA | ORAINGO DEMOKRAZIA |
|---|---|
Zuzeneko demokrazia: herritarrek zuzenean hartzen zuten parte legeak onartzeko prozesuan, bitartekaririk eta ordezkaririk gabe. Errolda-sufragioa: botoa emateko eskubidea biztanleen laurdenek soilik zuten; kanpoan geratzen ziren metekoak, emakumeak eta esklaboak. | Ordezkaritzako demokrazia: legeak ez dira zuzenean bozkatzen; herritarrek alderdi politikoei bozkatzen diete. Alderdiek osatzen dituzte gobernuak eta haiek egiten dituzte legeak. Sufragio unibertsala: pertsona heldu guztiek dute botoa emateko eskubidea. |
John Lockeren botere-banaketa proposamena
| BOTERE LEGEGILEA | BOTERE BETEARAZLEA | BOTERE FEDERATIBOA |
|---|---|---|
|
|
|
Gizarte distopikoak literaturan
- Bai mundu berria: Huxley
- Gizarte zoriontsu bat (tristurarik EZ).
- Zorion gorena bermatu nahi da, hura baita estatuaren egonkortasuna ziurtatzeko modu onena.
- Jendea eginbeharrak eginez zoriontsu bada, estatuari men egiten dio.
- Ingeniaritza genetikoa erabiliz, jendea jaio aurretik manipulatzen da.
- Zorion hura engainagarria da: gizakiari askatasuna eta autonomia deuseztatuz lortu da.
- 1984: Orwell
- Estatuaren nagusitasuna gizarteko kideen gainetik.
- Herritarrak kontrolatzeko teknika sofistikatuen bidez lortzen da boterea.
- Pentsamenduaren polizia: desadostasun politiko oro ezabatu egiten du.
- Propaganda masiboa: “Anaia nagusia begira daukazu”.
- Zaintza telebista bidez gauzatzen da, pentsamendua manipulatzeko.
- Fahrenheit 451: Bradbury
- Suhiltzaileen eginkizuna liburuak erretzea da.
- Liburuak arriskutsuak dira: irakurtzean jendea pentsatzen hasten da eta zoriontsu izateari uzten dio.
- Gobernuak ezjakintasuna behar du agintarien jokabidea zalantzan jarri ez dezaten.
- Liburuak erre = Jakintasuna erre (zentsura).