Euskara: ortografia, gramatika eta hiztegi zuzenketa gida
Resumen
Dokumentu honek euskarazko akats ohikoenak zuzentzen ditu: orduak, datak, hitz elkartuak, denbora adierazpenak, zenbakiak eta aditz-lokuzioak. Sinonimo eta esamolde zerrenda bat ere badu, baita hitz espainolen itzulpen batzuk ere. Ikasleak ortografia eta gramatika zuzenago idazten ikasiko du.
Puntos clave
- Orduak adierazterakoan "-etan" ordez "-etan" izan beharrean "-ean" erabiltzen da (adib. 07:30ean).
- Hitz elkartuak idazterakoan marra erabiltzen da, eta lehen osagaia gehienetan -a izaten da (hezkuntza-neurriak, geologia-azterketa).
- Denbora adierazpenetan kasu marka zuzena erabili behar da: urtarriletik maiatzera.
- Mugagabea ezaugarriak, materialak, esanahi orokorra eta ofizioak adierazteko erabiltzen da.
- Esamoldeetan hitz egokiak aukeratu behar dira: arreta deitu ordez arreta eman.
1. Euskarazko Akats Ohikoenak Zuzentzen
- 1.1. Orduak eta lekuak: 18:26etan → 18:26an; denda ezberdinak → denda desberdinak.
- 1.2. Data eta izen propioak: Maiatzaren → maiatzaren.
- 1.3. Hitz elkartuak: hizkuntz-eskolan → hizkuntza-eskolan.
- 1.4. Denbora adierazpenak: Urtarriltik maiatzara → Urtarriletik maiatzera; 07:30etan → 07:30ean.
- 1.5. Zenbakiak eta arloak: Ekonomi-arloko → Ekonomia-arloko; zortzi terditan → zortzi eta erditan; sei lau egin zuten → sei eta lau egin zuten.
- 1.6. Egitura sintaktikoak: Ez zaitu inork ere ez ezagutu → Ez zaitu inork ere ezagutu; hezkuntz proiektuan → hezkuntza-proiektuan.
- 1.7. Erantzun laburrak: Ezer. → Ezertxo ere ez.; nori. → Inori ez.
- 1.8. Hitz elkartuak: ikasketa plana → ikasketa-plana.
- 1.9. Kopuruak eta harridura: Makina bat mutilei → Makina bat mutili; ia inor konturatu ez! → ia inor ez da konturatu!
- 1.10. Kopuruak eta lekuak: Makina bat hizlariek → Makina bat hizlarik; ikastaroetan → ikastarotan.
- 1.11. Aditz-lokuzioak: betirako konponduko dutela → betiko konponduko dutela.
- 1.12. Adjektiboak: Zein arduratsu diren → Zein arduratsuak diren.
- 1.13. Ikasketak eta lekuak: Filologi-ikasketak → Filologia ikasketak; Gasteiza → Gasteizera; gustoko → gustuko.
- 1.14. Leku-izenak: Bizkaiatik → Bizkaitik.
- 1.15. Esamoldeak eta aditzak: Arreta deitu → Arreta eman; laguna kargutik bota zutelako gaizki aurkitzen zen → laguna kargutik bota zutelako gaizki zegoen.
- 1.16. Hitz elkartuak: Gogo ezak → Gogo faltak; Biologi ikasketak → Biologia ikasketak.
- 1.17. Konparazioak: Irakasle bezala → Irakasle moduan.
- 1.18. Egilea adierazteko: Atxagarengatik idatzia den → Atxagak idatzitako.
- 1.19. Adjektiboak eta orduak: Herri berdinean → Herri berean; seiretan → seietan.
- 1.20. Adjektiboak eta hitz elkartuak: irakasle ezberdinei → irakasle desberdinei; prestakuntz ikastaroak → prestakuntza-ikastaroak.
2. Euskarazko Sinonimoak eta Esamoldeak
- Etekin handiak → Irabazi handiak
- Itauna → Galdera, Ihardespena → Erantzuna
- Eskarmentu → Esperientzia, Ekiditen → Saihesten
- Altzoan → Magalean, Musu → Muxu
- Nagusiki → Batez ere
3. Ohiko Hitz eta Esamoldeen Itzulpenak
- Cantero → Harriztatzaile
- Tortilla → Arrautza-opila
- Hospital → Ospitalea
- Medio ambiente → Ingurumena
- Bibliotecario → Liburuzaina
- Para pasado mañana → Etzi(ko)
- Molinero → Errotagile
- Batalla → Gudua / Borroka
- Desierto → Basamortua
- Disco → Diskoa
4. Hitz Elkartuen Idazkera Zuzena
Hitz elkartuak zuzen idazteko adibideak:
- a) Hezkuntz neurriak ❌ → Hezkuntza-neurriak ✅
- b) Geologi-azterketa ❌ → Geologia-azterketa ✅
- c) Kultur-eskaintza ❌ → Kultura-eskaintza ✅
- d) Natur baliabideak ❌ → Natura-baliabideak ✅
- e) Hizkuntza-eskakizuna ✅ (zuzena da)
5. Mugagabearen Erabilera Euskaraz
Mugagabea hainbat kasutan erabiltzen da:
- Ezaugarriak adierazteko: Gizon altu bat (altua da bere ezaugarria).
- Materialak aipatzeko: Egurraren usaina gustatzen zait.
- Esanahi orokorra emateko: Zoriontasuna bilatu behar da bizitzan.
- Ofizio edo karguak izendatzeko: Irakaslea naiz.
- Denbora edo espazioan esangura zabala adierazteko: Etxean egon naiz.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Nola idatzi behar dira hitz elkartuak euskaraz?
Hitz elkartuak marra batekin idazten dira, adibidez hezkuntza-neurriak edo geologia-azterketa. Lehen osagaiak -a izaten du askotan, hala nola kultura-eskaintza eta natura-baliabideak.
Nola idazten dira orduak euskaraz?
Orduak adierazterakoan kasu marka zuzena behar da, esaterako 07:30ean. Dokumentuan 18:26etan okerra da eta 18:26an zuzena.
Zer da mugagabea eta noiz erabiltzen da?
Mugagabea izena artikulu determinatua gabe erabiltzea da. Ezaugarriak, materialak, esanahi orokorra eta ofizioak adierazteko erabiltzen da, adibidez Irakaslea naiz.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.