Euskara: ortografia, gramatika eta hiztegi zuzenketa gida

Lengua y literaturaActualizado el 5,17 KB

Resumen

Dokumentu honek euskarazko akats ohikoenak zuzentzen ditu: orduak, datak, hitz elkartuak, denbora adierazpenak, zenbakiak eta aditz-lokuzioak. Sinonimo eta esamolde zerrenda bat ere badu, baita hitz espainolen itzulpen batzuk ere. Ikasleak ortografia eta gramatika zuzenago idazten ikasiko du.

Puntos clave

  • Orduak adierazterakoan "-etan" ordez "-etan" izan beharrean "-ean" erabiltzen da (adib. 07:30ean).
  • Hitz elkartuak idazterakoan marra erabiltzen da, eta lehen osagaia gehienetan -a izaten da (hezkuntza-neurriak, geologia-azterketa).
  • Denbora adierazpenetan kasu marka zuzena erabili behar da: urtarriletik maiatzera.
  • Mugagabea ezaugarriak, materialak, esanahi orokorra eta ofizioak adierazteko erabiltzen da.
  • Esamoldeetan hitz egokiak aukeratu behar dira: arreta deitu ordez arreta eman.

Ponte a prueba

1. Euskarazko Akats Ohikoenak Zuzentzen

  • 1.1. Orduak eta lekuak: 18:26etan → 18:26an; denda ezberdinak → denda desberdinak.
  • 1.2. Data eta izen propioak: Maiatzaren → maiatzaren.
  • 1.3. Hitz elkartuak: hizkuntz-eskolan → hizkuntza-eskolan.
  • 1.4. Denbora adierazpenak: Urtarriltik maiatzara → Urtarriletik maiatzera; 07:30etan → 07:30ean.
  • 1.5. Zenbakiak eta arloak: Ekonomi-arloko → Ekonomia-arloko; zortzi terditan → zortzi eta erditan; sei lau egin zuten → sei eta lau egin zuten.
  • 1.6. Egitura sintaktikoak: Ez zaitu inork ere ez ezagutu → Ez zaitu inork ere ezagutu; hezkuntz proiektuan → hezkuntza-proiektuan.
  • 1.7. Erantzun laburrak: Ezer. → Ezertxo ere ez.; nori. → Inori ez.
  • 1.8. Hitz elkartuak: ikasketa plana → ikasketa-plana.
  • 1.9. Kopuruak eta harridura: Makina bat mutilei → Makina bat mutili; ia inor konturatu ez! → ia inor ez da konturatu!
  • 1.10. Kopuruak eta lekuak: Makina bat hizlariek → Makina bat hizlarik; ikastaroetan → ikastarotan.
  • 1.11. Aditz-lokuzioak: betirako konponduko dutela → betiko konponduko dutela.
  • 1.12. Adjektiboak: Zein arduratsu diren → Zein arduratsuak diren.
  • 1.13. Ikasketak eta lekuak: Filologi-ikasketak → Filologia ikasketak; Gasteiza → Gasteizera; gustoko → gustuko.
  • 1.14. Leku-izenak: Bizkaiatik → Bizkaitik.
  • 1.15. Esamoldeak eta aditzak: Arreta deitu → Arreta eman; laguna kargutik bota zutelako gaizki aurkitzen zen → laguna kargutik bota zutelako gaizki zegoen.
  • 1.16. Hitz elkartuak: Gogo ezak → Gogo faltak; Biologi ikasketak → Biologia ikasketak.
  • 1.17. Konparazioak: Irakasle bezala → Irakasle moduan.
  • 1.18. Egilea adierazteko: Atxagarengatik idatzia den → Atxagak idatzitako.
  • 1.19. Adjektiboak eta orduak: Herri berdinean → Herri berean; seiretan → seietan.
  • 1.20. Adjektiboak eta hitz elkartuak: irakasle ezberdinei → irakasle desberdinei; prestakuntz ikastaroak → prestakuntza-ikastaroak.

2. Euskarazko Sinonimoak eta Esamoldeak

  • Etekin handiak → Irabazi handiak
  • Itauna → Galdera, Ihardespena → Erantzuna
  • Eskarmentu → Esperientzia, Ekiditen → Saihesten
  • Altzoan → Magalean, Musu → Muxu
  • Nagusiki → Batez ere

3. Ohiko Hitz eta Esamoldeen Itzulpenak

  • Cantero → Harriztatzaile
  • Tortilla → Arrautza-opila
  • Hospital → Ospitalea
  • Medio ambiente → Ingurumena
  • Bibliotecario → Liburuzaina
  • Para pasado mañana → Etzi(ko)
  • Molinero → Errotagile
  • Batalla → Gudua / Borroka
  • Desierto → Basamortua
  • Disco → Diskoa

4. Hitz Elkartuen Idazkera Zuzena

Hitz elkartuak zuzen idazteko adibideak:

  • a) Hezkuntz neurriak ❌ → Hezkuntza-neurriak ✅
  • b) Geologi-azterketa ❌ → Geologia-azterketa ✅
  • c) Kultur-eskaintza ❌ → Kultura-eskaintza ✅
  • d) Natur baliabideak ❌ → Natura-baliabideak ✅
  • e) Hizkuntza-eskakizuna ✅ (zuzena da)

5. Mugagabearen Erabilera Euskaraz

Mugagabea hainbat kasutan erabiltzen da:

  • Ezaugarriak adierazteko: Gizon altu bat (altua da bere ezaugarria).
  • Materialak aipatzeko: Egurraren usaina gustatzen zait.
  • Esanahi orokorra emateko: Zoriontasuna bilatu behar da bizitzan.
  • Ofizio edo karguak izendatzeko: Irakaslea naiz.
  • Denbora edo espazioan esangura zabala adierazteko: Etxean egon naiz.

Descargar

PDF Word HTML

Preguntas frecuentes

Nola idatzi behar dira hitz elkartuak euskaraz?

Hitz elkartuak marra batekin idazten dira, adibidez hezkuntza-neurriak edo geologia-azterketa. Lehen osagaiak -a izaten du askotan, hala nola kultura-eskaintza eta natura-baliabideak.

Nola idazten dira orduak euskaraz?

Orduak adierazterakoan kasu marka zuzena behar da, esaterako 07:30ean. Dokumentuan 18:26etan okerra da eta 18:26an zuzena.

Zer da mugagabea eta noiz erabiltzen da?

Mugagabea izena artikulu determinatua gabe erabiltzea da. Ezaugarriak, materialak, esanahi orokorra eta ofizioak adierazteko erabiltzen da, adibidez Irakaslea naiz.

Ponte a prueba

Tarjetas de repaso

Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.

Test

1. Zein da ordua zuzen idazten duen forma?
2. Zein da hitz elkartu zuzena?
3. Zein esamolde da zuzena arreta adierazteko?
4. Zein da "Medio ambiente" esapidearen itzulpen zuzena?
5. Zein sinonimo dago zerrendan "Itauna" hitzarekin lotuta?
6. Zein da mugagabearen erabilera zuzena ofizioa adierazteko?

Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.