Euskal gramatika eta lexikoaren gida: aditz perifrasiak, konparazioa eta esamoldeak

Lengua y literaturaActualizado el 2,3 KB

Resumen

Dokumentuak euskal gramatikako hainbat gai laburbiltzen ditu: aditz jokatuen eta jokatugabeen bidezko modu-perifrasiak, helburuzko eta ondorio-egiturak, konparazioa eta hitz-eraketa. Gainera, herrialdeen eta herritarren izenak, -(a)ile/-garri atzizkidun adjektiboak eta esamolde ohikoak biltzen ditu. Ikasleak egitura bakoitzaren erabilera eta adibideak ikasiko ditu.

Puntos clave

  • Modu-perifrasiak aditz jokatuekin (-(e)la(rik), -(e)n moduan) eta jokatugabeekin (-(e)z, -ta/-rik, -tako) eraikitzen dira.
  • Helburuzko egiturak: -(e)n (zertarako?), -t(z)era, -t(z)eko, -t(z)eagatik, -t(z)earren.
  • Ondorio-egiturak hain…non/ezen… eta bait-/-(e)n bidez adierazten dira.
  • Konparazioak berdintasuna (-(e)n bezain, -(e)n adina) eta desberdintasuna (-(e)n baino) adierazten ditu.
  • Herrialdeen eta herritarren izenak bereizten dira: Alemania-alemana, Grezia-grekoa, Frantzia-frantsesa.
  • -garri, -kor eta -tzaile atzizkidun adjektiboek adierazpen-balioa dute (pizgarria, sinesgarria, haserrekorra).
  • Esamoldeek esanahi figuratua dute, esaterako 'kopeta ilun jarri' (haserretu) eta 'leizea baino ilunago egon' (oso ilun egon).

Ponte a prueba

Moduzko:Aditz jokatuekin(-(e)la(rik): Zer esan dakidala nago.,-(e)n modukoa(k) / bezalakoa(k): Nahi dugun bezalakoa modukoa egingo dugu.
,-(e)n antzera/eran/gisan/moduan/bezala: Nahi duen eran egingo du.)/jokatugabeekin (-(e)z: Eroriz ikasten dugu oinez. -ta/-rik: Dirua aurrezturik/aurreztuta erosi ahal izan dut bizikleta berria. -tako/-riko eran/gisan/moduan: Esandako eran/moduan/gisan prestatuko dugu arroza. ,ø bezala: Esan bezala, ez naiz joango.)HELBURUZKO:Aditz jokatuekin (-(e)n: Zertarako? → Zuk ikus ditzazun ekarri ditut argazkiak. )/jokatugabeekin (-t(z)era: Elizara joan ziren guraso haureginberriak seme txikia bataiatzera. -t(z)eko: Musean jokatzeko, trebea izan beharra dago. -t(z)eko asmotan / -t(z)ekotan: Erosteko asmotan / erostekotan izan zen. -t(z)eagatik / t(z)earren: Hitzaren esanahia jakiteagatik, hiztegira jo zuen.)ONDORIO:Hain…non/ezen…
Bait- /-(e)n: Hain berandu zen, ezen filma hasita baitzegoen. //Halako…non/ezen… bait-/-(e)n: Halako osasuna du agureak, non ehun urte biziko baita. //Hainbeste…non/ezen… bait-/-(e)n: Hainbeste jende etorri da, ezen ez garen gelan sartzen. KONPARAZIO:Berdintasuna  (Mail:-(e)n bezain/Zenbatasuna:-(e)n beste, -(e)n adina, -(e)n zenbait /Modua:-(e)n bezala) Desberdintasuna (Maila:-(e)n baino…
Ago[a(k /Zenbatasuna: -(e)n baino…gutxiago/gehiago/Modua:ez -(e)n bezala )

Alemania: Alemana/Letonia: Letoniera/Danimarka: Daniera/Grezia: Grekoa / Greziera/Montenegro: Montenegrorera/Kroazia: Kroaziera/Portugal: Portugesa/Frantzia: frantzesa/Hego Korea: Koreera/Nepal: Nepalera

Pertsona baikorra/Gizon ezkorra/Perretxiko hilgarria/Eguraldi aldakorra/Bihotz hauskorra edo bihotz hausgarria/Film beldurgarria/Erabaki onuragarria/Hitz pizgarria/Lagun haserrekorra edo lagun maitagarria/gezur sinesgarria edo agure sineskorra

pertsonaia/paisaia/makillaje/sabotaje/erreportaje/ekipaje/masaje/kuraia/xantaia

argi laburreko: sinpatiko/argitik iluneraino: egun osoan/barrua ilundu: tristetu/burua ilundu: zoratu/ilun jarri: serio jarri/ilunpeko josteak: ezkutuko pikardiak/kopeta ilun jarri / egon: haserretu/leizea baino ilunago egon: oso ilun egon/ilun beltz: gau betea, iluntasun erabatekoa

Descargar

PDF Word HTML

Preguntas frecuentes

Nola adierazten da helburua euskaraz?

Aditz jokatuekin -(e)n atzizkiaz (zuk ikus ditzazun) eta jokatugabeekin -t(z)era, -t(z)eko edo -t(z)eagatik bidez. Testuak adibide bakoitza ematen du.

Zer da hain…non/ezen… egitura?

Ondorio-egitura da: lehen zatiak neurria adierazten du eta bigarrenak ondorioa. Adibidez: 'Hain berandu zen, ezen filma hasita baitzegoen'.

Ponte a prueba

Tarjetas de repaso

Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.

Test

1. Zein da 'alemana' herritarra adierazteko egokia?
2. Zer esan nahi du 'kopeta ilun jarri' esamoldeak?
3. Zein egitura da helburuzkoa?
4. Zein da 'Grezia' herrialdearen herritarra?

Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.