Espainiako eta Euskadiko klima motak eta landaredia

Espainiako klimak eta landaredia

Klima motak

Klima ozeanikoa

Iparraldean egoten da, Bizkaiko golkoaren eta Galiziaren inguruan. Prezipitazioak ugariak dira: urteko kopuru osoa 800 mm-tik gorakoa da eta urtean 150 egun baino gehiagotan egiten du euria. Eurien banaketa nahiko erregularra da, baina prezipitazio gehienak neguan izaten dira eta udan minimoak daude. Gehienez bi hilabete lehor daude, eta horrek klima mediterraneo kontinentalizaturako trantsizioa markatzen du. Tenperaturei dagokienez, bitarte termikoa txikia da kostaldean, 9 eta 12 ºC artean. Uda freskoa da (batez beste 22 ºC) eta negua moderatua (hilabete hotzenetan 6 eta 10 ºC inguruan). Barrualdean, berriz, bitarte termikoa moderatua da (12-15 ºC), itsasoaren eragina txikiagoa delako. Negua hotza da (6 ºC baino gutxiago).

Klima mediterraneoa

Espainiako klimarik zabalena da, hegoaldean, Balear uharteetan, Ceutan eta Melillan. Prezipitazioak urriak edo moderatuak, irregularrak eta ekaitsuak dira. Urteko kopuru osoa 800 mm baino gutxiagokoa da; 800 eta 500 mm artekoak moderatuak dira, eta 500 mm-tik beherakoak, urriak. Banaketa irregularra da: uda lehorra da, eta maximoak udazkenean eta udaberrian gertatzen dira. Prezipitazioak ekaitz indartsu moduan izaten dira, eta hauek, udazkenean batez ere, uholdeak sortzen dituzte. Tenperaturak latitudearen arabera aldatzen dira.

Itsasoko klima mediterraneoa

Iberiar penintsulako kostaldeko klima da (iparraldea izan ezik), kosta hego-atlantikoa, Balearrak, Ceuta eta Melilla barne. Prezipitazioak urriak edo moderatuak dira (800 eta 300 mm artean). Prezipitazio kopurua handiagoa da kosta hego-atlantikoan Mediterraneoan baino. Tenperaturei dagokienez, bitarte termikoa moderatua da (12 eta 16 ºC artean). Uda beroa da (22 ºC baino gehiago) eta negua leuna (hilabete hotzeneko tenperatura 10 ºC-tik gorakoa da).

Klima mediterraneo kontinentalizatua

Iberiar penintsularen barrualdean dago, Ebro haranaren erdiko zatia izan ezik. Prezipitazioak ugariak edo moderatuak dira, urtean 800 eta 300 mm artekoak. Tenperaturek bitarte termiko handia dute (16 ºC-tik gorakoa), itsasoaren eragina iristen ez delako. Hainbat azpimota bereiz daitezke:

• Iparraldeko goi-lautadan eta Guadalajara, Teruel eta Cuencako goi-lurretan: udak freskoak dira (22 ºC beherakoak) eta neguak hotzak (6 ºC baino gutxiago).
• Hegoaldeko goi-lautadan eta Ebroren haranaren ertzean: udak beroak dira (22 ºC-tik gora) eta neguak hotzak, baina izotzak ez dira ugariak.
• Extremaduran eta Andaluzian: udak oso beroak dira eta neguak moderatuak (6 eta 10 ºC artean).

Klima mediterraneo lehorra, subdesertikoa edo estepakoa

Iberiar penintsularen hego-ekialdeko zatiari eta Ebro haranaren erdialdeari dagokio. Prezipitazioak oso urriak dira, 300 eta 150 mm artean. Mendiek hesi-lana egiten dute borrasken aurrean, eta ez diete urari eta hodeiei pasatzen uzten. Ondorioz, hegoaldeko borraxa beroak soilik iristen dira. Tenperaturei dagokionez, hego-ekialdeko kostaldean urteko batez bestekoa 17 ºC-koa da, negu leunekin. Aldiz, hego-ekialdeko barnealdeko estepa hotzean eta Ebro haranean, tenperatura 17 ºC-tik beherakoa da, negu moderatuekin.

Mendiko klima

1.000 metrotik gorako altitudean gertatzen da. Altitudeak gora egin ahala, prezipitazioek ere gora egiten dute eta tenperaturek, behera. Prezipitazioak oso ugariak dira (1.000 mm-tik gora) eta urteko batez besteko tenperatura txikia da (10 ºC baino gutxiago). Neguak hotzak dira (0 ºC azpitik), eta horrek elurra egotea eragiten du. Klima ozeanikoko mendietan ez dago hilabete lehorrik eta udak freskoak dira. Inguru mediterraneoko mendietan, aldiz, prezipitazioak jaitsi egiten dira eta bi hilabete lehor egon daitezke.

Kanarietako klima

Afrikako tropikotik eta kostaldetik hurbil egoteagatik, lehorra da. Erliebearengatik tenperaturak behera egiten du. Kanarietako korronte hotzak azaleko urak hoztea eragiten du, eta, horren eraginez, udan aireak egonkortasun handia du. Prezipitazioak oso urriak dira, 300 eta 150 mm bitartean, eta Lanzarote eta Fuerteventuran ez dira 150 mm-ra iristen. Maximo erlatiboa neguan dago, baina tenperaturak beroak dira urte osoan (ez dira 17 ºC-tik jaisten). Bitarte termikoa txikia da (8 ºC ingurukoa). Erdiko eta goiko inguruetan prezipitazioak ugariagoak dira (1.000 mm-ra irits daitezke), eta tenperaturek, aldiz, behera egiten dute.

Landaredi paisaiak

Landaredia klima ozeanikoan

Baso hostoerorkorra da nagusi. Zuhaitz garaiak dira, enbor zuzen eta leunekoak, eta udazkenean hostoak galtzen dituzte. Hostoak handiak izaten dira. Espezie nagusiak haritza, pagoa eta gaztainondoa dira. Sastrakadia eta belardia ere ohikoak dira, lautadetan batez ere, eta zuhaixkez osatuta daude.

Klima mediterraneoko landaredia

Ohiko landare-formazioak baso hostoiraunkorra eta sastrakadia dira. Baso hostoiraunkorrean, zuhaitzak tamaina ertainekoak dira, enbor ez-zuzen, lodi eta zimurtsukoak, eta hosto iraunkorrekoak. Artea, artelatza eta pinua dira mota honetako zuhaitz aipagarrienak.

Mendiko landaredia

Landaredia estaietan antolatzen da. Estai bakoitzean landare-formazio desberdinak daude, altitudearen eta orientazioaren arabera. Oro har, behetik gora, honako sekuentzia jarraitzen du: basoa (artea, haritza, pinua, izeia, pagoa), sastrakadia eta, azkenik, belardiak.

Kanarietako landaredia

Aberastasun handikoa da. Jatorri mediterraneoko landareak ditu, baina baita Afrikako eta Hego Atlantikoko eraginak ere. Hau ere estaietan banatzen da:

1. Beheko estaia: Kardoia eta tabaiba.
2. Trantsizioko estaia: Palmondoa eta sastrakak.
3. Estaia termokanariarra: Laurisilva basoa eta txilardiak.
4. Estaia kanariarra: Pinu kanariarra da nagusi.
5. Goi-mendiko estaia: Oso altitude handian, landaredi gutxi dago, adibidez, Teideko bioletak.

Euskadiko klimak

Klima ozeanikoa

Erkidegoko iparraldeko haranetan dago. Prezipitazioak ugariak (800 mm-tik gorakoak) eta erregularrak dira. Ez dago urtaro lehorrik, eta gehienak udazkenean eta neguan izaten dira. Batez besteko tenperatura moderatua da (12 eta 15 ºC artean). Neguak moderatuak dira itsasoaren eraginez (ez dira 6 ºC-tik jaisten) eta udak freskoak (ez dira 22 ºC-ra iristen).

Trantsizioko klima ozeanikoa

Arabako lautadan dago, klima mediterraneoaren eta ozeanikoaren artean. Prezipitazioak 900 eta 600 mm artean kokatzen dira; gehienak udazkenean eta neguan, eta gutxienak udan. Urteko batez bestekoa freskoa da (10 eta 12 ºC artean), eta neguak hotzak dira, izotzekin.

Klima mediterraneo kontinentalizatua

Ebroren sakonunean dago, eta ez du itsasoaren eraginik. Prezipitazioak urriak (300 eta 600 mm artean) eta irregularrak dira, eta udan lehorteak daude. Tenperaturak muturrekoak dira, eta tenperatura-bitartea handia da (17 eta 20 ºC artean). Negua hotza da eta uda freskoa edo beroa.

Mendiko klima

1.000 metrotik gora kokatzen da. Prezipitazioak oso ugariak dira (1.500 eta 1.800 mm artean), eta neguan elur moduan erortzen dira. Batez besteko tenperatura hotza da (10 ºC-tik behera), negu hotzekin eta uda freskoekin.