Espainiako nekazaritza, abeltzaintza eta baso-espazioak: iparraldea, barrualdea eta Mediterraneoa
GeografíaActualizado el 4,19 KB
Resumen
Dokumentuak Espainiako hiru nekazaritza-paisaia nagusien ezaugarriak aztertzen ditu: iparraldeko eremu hezea, barrualdeko lautada eta Mediterraneoko kostaldea. Inguru fisikoa, nekazaritza-egitura, laborantza mota, abeltzaintza eta baso-ustiapena azaltzen ditu. Ikasleak espazio bakoitzaren arteko aldeak ulertuko ditu.
Puntos clave
- Espainiako espazio nekazari bereizgarriak faktore fisikoen (inguru naturala) eta giza faktoreen (nekazaritza-jarduerak) konbinazioaren ondorioz sortu dira.
- Iparraldean klima ozeanikoa dago, prezipitazio ugari eta erregularrekin; lursailak txikiak eta itxiak dira, eta abeltzaintza nagusi da.
- Barrualdean klima mediterraneo kontinentalizatua dago; lehorreko laborantza (zerealak, mahastia, olibondoa) eta dehesa-eremuak nagusi dira.
- Ebroko lur ureztatuetan nekazaritza intentsiboa egiten da, eta ekoizpena dibertsifikatua dago (industria-landareak, bazkak, frutak eta barazkiak).
- Mediterraneoko kostaldean klima itsas eragineko mediterraneoa da, udako prezipitazio urriekin; ureztatutako inguruetan baratzezaintza goiztiarra eta frutikultura mediterraneoa ekoizten dira.
- Baso-ustiapena Iparraldean (altzairuaren industriarako eta paperrerako), Extremadurako artelatzetan (kortxoa) eta Soriako Tierra Pinariegan dago.
Espainiako Nekazaritza, Abeltzaintza eta Basogintza Espazioak
Espainian hainbat espazio ezberdin bereiz ditzakegu. Espazio horiek faktore fisikoak (inguru naturalak) eta giza faktoreak (bertan egindako nekazaritza-jarduerak) konbinatuz sortu dira.
Iparralde Hezeko Nekazaritza Paisaia
Inguru Fisikoa
Penintsularen iparraldea eta ipar-mendebaldea hartzen ditu. Lurralde hau menditsua da eta klima ozeanikoa (prezipitazio ugari eta erregularra) du.
Nekazaritza Egitura
Biztanleria ugaria izan da tradizioz; gaur egun, urria eta zaharkitua da. Populazio nagusia sakabanatuta dago. Lursail txikiak (minifundioak) eta itxiak dira. Lurzoruaren erabilera nagusiak abeltzaintzara bideratzen dira.
Nekazaritza Azalera
Nekazaritza-azalera txikia hartzen du. Lehorreko nekazaritza da, prezipitazioak oso erregularrak direlako. Iraganean, polilaborantza egiten zen; gaur egun, nekazaritza espezializatua egiten da.
Abeltzaintza
Abeltzaintza da nagusia, hiri-eskariak asetzeko batez ere. Galizian, familia-ustiategi txikiak eta ertainak dira nagusi. Etorkizuna ez da ona, ustiategi asko txikiak eta zaharkituak direlako. Gainera, Europar Batasunean egotean, lehiakortasuna handiagoa da eta soberakinen arazoa dago.
Baso Ustiapenak
Baso-ustiapenak ere garrantzitsuak dira, altzairuaren industriarako edo paper-orea lortzeko.
Barrualdeko Nekazaritza Paisaia
Inguru Fisikoa
Bi goi-lautada eta Ebroko sakonunea hartzen ditu. Alde honetako klima mediterraneo kontinentalizatua da: udan, prezipitazio gutxi; negu hotzak.
Nekazaritza Egitura
Biztanleria urria eta zaharkitua da, eta populazioa pilatuta dago. Ustiategiek askotariko tamaina dute: minifundioa da nagusi Duero haranean eta Ebroko lur ureztatuetan; jabetza handiak Gaztelako, Aragoiko eta Extremadurako lehorreko sailetan.
Nekazaritza Mota eta Erabilera
Nekazaritzak alde handiak ditu lehorreko lurren eta lur ureztatuen sailen artean:
- Lehorreko lurrak: goi-ordokiko eremuetan, landazabaletan eta Ebro inguru batzuetan. Nekazaritza estentsiboa egiten da eta"hirukote mediterraneo" hazten da: zereala, mahastia, olibondoa. Gaur egun lugorri erdia egiten da. Zerealak Gaztela eta Leonen dira nagusi. Gaztela-Mantxan, Aragoin eta Extremaduran olibondoak eta mahastiak garrantzi handiagoa dute. Errioxan eta Nafarroan mahastia da nagusi.
- Ureztaketari esker: nekazaritza intentsiboa egin daiteke eta ekoizpena dibertsifikatu egin da: industria-landareak, bazkak, frutak eta barazkiak.
Abeltzaintza
Abeltzaintzak garrantzia du lur-lehorretan eta dehesa-eremuetan. Gaztelako eta Ebroko sakonuneko lur-lehorreko ardiak dira nagusi. Mendebaldean (Extremadura, Salamanca, Zamora) paisaia nagusia"dehesa" dira: nekazaritza eta abeltzaintzarako erabilitako ustiategi handiak. Bertan ardiak eta txerriak hazten dira.
Baso Ustiapena
Baso-ustiapena garrantzitsua da leku batzuetan: Extremadurako artelatzak (kortxoa lortzeko) edota Soriako Tierra Pinariega izenekoa.
Mediterraneoko Nekazaritza Paisaia
Inguru Fisikoa
Mediterraneo itsasoaren kostaldea eta kostalde aurreko eremuak, Guadalquivir harana eta Balear uharteak hartzen ditu. Erliebe laua da kostaldetik hurbil, eta apur bat menditsua kostaldearen aurrean. Klima itsas eragineko mediterraneoa da: udan oso prezipitazio urriak.
Nekazaritza Egitura
Biztanleria oso ugaria izan da, baina gaur egun asko murriztu da. Populazio sakabanatua. Ustiategiak oso zatituta (minifundioa) daude inguru ureztatuetan.
Nekazaritza Mota eta Erabilera
Nekazaritzak alde handiak ditu:
- Lehorreko laborantzan: zerealak, mahatsondoak, olibondoak eta arbendolondoak dira nagusi.
- Laborantza ureztatuan: klimari esker, aire zabaleko edo plastikoaren azpiko baratzezaintza goiztiarra egiten da, eta frutikultura mediterraneoa ekoizten da.
Abeltzaintza
Abeltzaintzari dagokionez, behiak eta txerriak Katalunian dira nagusi; lehorreko sailetan, ardiak hazten dira eta abelburu basatiak Guadalquivirren.
Baso Ustiapenak
Baso-ustiapenak garrantzi txikia du.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zein da iparraldeko nekazaritza-paisaiaren ezaugarri nagusia?
Iparraldeko paisaia menditsua da eta klima ozeanikoa du, prezipitazio ugari eta erregularrekin. Lursailak txikiak eta itxiak dira, eta abeltzaintza da nagusi.
Zergatik da nekazaritza lehorrekoa barrualdean?
Prezipitazioak oso erregularrak ez direlako, eta udan prezipitazio gutxi egoten delako, klima mediterraneo kontinentalizatuaren ondorioz.
Zer da dehesa?
Mendebaldeko (Extremadura, Salamanca, Zamora) paisaia nagusia da, nekazaritzarako eta abeltzaintzarako erabilitako ustiategi handiak direnak. Bertan ardiak eta txerriak hazten dira.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.