Enpresaren finantziazio iturriak eta sailkapena
1. Enpresaren finantziazio iturriak
Enpresak behar dituen baliabide likidoen eta ordainbideen jatorria dira.
Lau irizpideren arabera sailka daitezke:
Epearen araberako sailkapena
- Epe laburreko finantziazio iturriak: Itzultzeko epea urte bat baino laburragoa da, hala nola hornitzaileen kredituak eta bankuen maileguak.
- Epe luzerako finantziazio iturriak: Itzultzeko epea urte bat baino luzeagoa da. Horrelakoak dira galdagarritasun epe zehaztugabea edo mugagabeak (kapitala eta erreserbak).
Jatorriaren araberako sailkapena
- Barne finantziazioa: banatu gabeko mozkinak, hornidurak eta amortizazio kuotak.
- Kanpo finantziazioa: kanpoko iturriak, adibidez, maileguak, enpresaren kanpoko finantzaketa eta bestelako eragileek emandako baliabideak.
Jabetzaren araberakoa
- Baliabide propioak: kapitala eta erreserbak.
- Besteren finantziazioa: maileguak, kredituak eta bestelako jasapen-motak, bai epe laburrekoak bai luzekoak.
Baliabideak lortzeko moduaren araberakoa
- Berezko finantziazio iturria: hornitzaileei kreditura ordaintzen zaizkien fakturak.
- Negoziatutako finantziazio iturriak: kontratu bidez lortzen diren iturriak; enpresak kontratatutako kredituak eta maileguak.
2. Finantzio-iturrien titulartasunaren arabera
Kanpoko baliabide propioak
- Sozietatearen kapitala: sozietatea osatzen duten bazkideek egindako ekarpenak eta kapital zabalkuntzak osatzen dute. Nork? pertsonak, enpresak, enpresa-taldeak.
- Administrazio laguntzek emandako diru-laguntzak: enpresak doan jasotzen ditu jarduera jakin bat egiteko.
Barneko baliabide propioak
- Erreserbak: enpresak banatu gabeko mozkinak dira. Hiru mota daude:
- Legezkoa: legearen arabera ezarriak.
- Estatuteko erreserba: enpresaren estatutuaren arabera sortzen dena.
- Borondatezkoa: ohiz kanpoko mozkinetatik lortzen dena.
- Amortizazioa: ekitaldi ekonomikoaren amaieran enpresaren aktiboen balio-galera kalkulatzea da. Balio hori produktuaren kostuari gehitzen zaio.
- Hornidurak: etorkizunean izango den gastu bati aurre egiteko sortzen den funtsa.
Epe luzerako besteren finantziazio-baliabideak
- Epe luzerako maileguak: kreditu erakundeekin sinatzen diren maileguak; finantziazioa lortzeko eta dirua interesekin itzuli behar da.
- Jasapenak: enpresak sortzen dituen kreditu-tituluak dira eta herritarrak edo beste enpresek erosten dituzte. Errenta finkoko baloreak dira, aurretik dakitelako zenbateko interesak lortuko dituzten.
- Leasinga: enpresa finantzatzeko modu bat; aktibo finkoetako elementuak erosteko erabiltzen da. Errentamendu-kuotak ordaindu behar dira.
- Rentinga: ondasun higigarriak eta higiezinak epe luzean alokatzeko modua. Kontratu honetan, epe jakin batean hileko errenta finko bat ordaintzeko konpromisoa hartu ohi du errentariak.
Epe laburreko besteren baliabideak
- Epe laburreko maileguak: epe laburreko banku-kredituak.
- Kontuko zorpekoa ("números rojos"): ez da onuragarria; interes altuak eskatzen ditu. Kontu korrontean duzun soldata baino diru gehiago erabiltzen baduzu, kontuak "números rojos" izan ditzake.
- Kreditu-kontua: finantza-bitartekoak nahi ditu baina ez daki zenbat zehazki. Abantailak: taloiak eginez erabil daiteke; ondoren erabilitakoagatik interesak eta komisioak aplikatzen dira. Enpresak kontratu bat sinatzen du finantza-erakunde batekin, eta horrek mugatutako kontu korronte bat ematen dio.
- Merkataritza-kreditua: enpresak hornitzaileei egindako erosketak zorretan uztean lortzen duen finantziazio automatikoa da.
- Efektu-deskontua: epe-muga igaro baino lehen letra baten balioa eskuratu nahi bada, hori kreditu erakundeari ematen zaio eta hark ematen digu balio hori; bezeroak edo zorrotzaileak berari ordaintzen dio.
- Factoringa: faktura bat baino gehiago badituzu kobratzeko eta dirua behar baduzu, faktore-enpresa bati salduko dizkiozu; berak momentuan itzuliko dizu dirua eta faktura horien kobrantza bere gain hartzen du.
- Confirminga: nire faktura bankuari esaten diot ordaintzeko (hornitzaileekin lotuta), bankuak hornitzaileei ordainketa bermatzen die.
- Finantziazio-funts espontaneoak: langileen soldatak hilabete bakoitzaren amaieran kobratzea bezalako iturriak dira.