Enpresa-motak eta ezaugarri juridikoak: Gida osoa
1. Enpresa sortzeko faktoreak
Enpresa bat sortzeko lau faktore nagusi hartu behar dira kontuan:
- Ekonomikoak: Produkzioa, baliabide iraunkorrak, finantzaketa-beharra eta irabaziak (aukera-kostua).
- Teknikoak: Ezagutza zehatzak.
- Juridikoak: Lege-esparrua (Merkataritza Kodea, Zerga Kodea).
- Sozialak: Beharrak asetzea (kalitatea, prezio ona).
2. Enpresen sailkapena
Jardueraren araberakoa
Sektoreen arabera sailkatzen dira (primarioa, sekundarioa, tertziarioa eta kuaternarioa). CNAE (Espainiako sailkapena), INE (kudeatzailea) eta ISIC (nazioartekoa) sistemak erabiltzen dira jarduerak kodetzeko.
Tamaina eta jabetzaren arabera
- Tamaina: Fusioak, deslokalizazioa eta Joint Venture fenomenoak nabarmentzen dira.
- Jabetza: Publikoa, pribatua, mistoa edo kooperatibak.
Izaera juridikoa eta funtzionala
Enpresak pertsonalistak (erantzukizun mugagabea) edo kapitalistak (erantzukizun mugatua) izan daitezke. Arlo funtzionalei dagokienez, antolakuntza, giza baliabideak, I+G, produkzioa, marketinga eta finantzaketa dira oinarrizkoak.
3. Sozietate motak eta ezaugarriak
- Autonomoa: Bazkide 1, kapitalik ez, erantzukizun mugagabea, pertsona fisikoa.
- Sozietate Zibila: Min. 2 bazkide, erantzukizun solidarioa eta mugagabea.
- Sozietate Komanditarioa: Bazkide kolektiboak (mugagabea) eta komanditarioak (mugatua).
- Ondasun Erkidegoa: Min. 2 bazkide, nortasun juridikorik gabe, erantzukizun mugagabea.
- Sozietate Mugatua (S.L.): Min. 1 bazkide, kapitala 1€-tik aurrera, erantzukizun mugatua.
- Sozietate Anonimoa (S.A.): Min. 1 bazkide, kapitala 60.000€, akziotan banatua.
- Sozietate Kooperatiboa (S.Coop): Min. 3 bazkide, langileak bazkide dira, boto berdintasuna.
- Lan Sozietateak (S.L.L. / S.A.L.): Langileak dira jabe nagusiak (%51 gutxienez).