Elementu Kimikoen Sailkapena, Loturak eta Erreakzioak

Elementu kimikoen sailkapena

Elementu kimikoen lehenengo sailkapena propietate kimiko eta fisikoetan oinarrituta zegoen, eta elementuak bi talde handitan banatu zituen: metalak eta ez-metalak.

• Döbereiner: Kaltzioa, estrontzioa eta barioa bezalako elementuen masa atomikoen eta propietateen arteko lotura ikusi zuen. Elementuak masaren arabera ordenatu zituen, 40 elementuko lerroetan.
• Newlands: Elementuak masa atomikoaren arabera zutabeka sailkatu zituen, txikienetik handienera; zortzidunen legea proposatu zuen.
• D.I. Mendeleiev: Elementuak masa atomikoaren arabera ordenatu zituen eta, 1869an, elementuen lege periodikoa aurkitu zuen.

Molekulen arteko indarrak

Ahulenetik gogorrenera sailkatuta:

1. Sakabanatze-indarrak: Molekula apolarren artean ematen dira; banaketa elektronikoa simetrikoa da.
2. Dipolo induzitua: Molekula polar eta apolarren artean ematen diren indarrak.
3. Dipolo-dipolo indarrak: Molekula polar baten alde positiboaren eta beste molekula polar baten alde negatiboaren arteko erakarpen-indarra.
4. Hidrogeno-zubiak (H-zubiak): Molekula polarren artean ematen dira, H atomoaren eta elektronegatibitate handiko atomo txikien artean.

Erreakzio kimikoak

Substantzia puru guztiak elementu kimikoen arteko erreakzioz sortzen dira. Erreakzionatzeko baldintzak:

• Erreaktiboen partikulek energetikoki aktibatuak izan behar dute.
• Talka guztietatik, egokiak direnak bakarrik balio dute.

Kalkulu estekiometrikoak egiteko pausoak:

• Erreaktiboak eta produktuak formulatzea.
• Koefiziente estekiometrikoen bidez erreakzioa doitzea.
• Masa eta mol kopurua zuzenki proportzionalak direla kontuan hartzea.

Formula garrantzitsuak: n = m / M_r; pV = nRT (gas egoeran); c = n / V (disoluzioetan).

Gas egoeran dauden elementuak: H₂, N₂, O₂, F₂, Cl₂, Br₂, I₂.

Lotura kimikoa

• Atomo, ioi edo molekulen elkarketa egonkorrak sortarazten dituzten elkarrekintzen multzoa da.
• Partikulak energia-maila txikiagoa lortzeko elkartzen dira. Balentzia-geruzan 8 elektroi (zortzikotea) ez lortu arren, energia gutxitzen badute, elkartu egiten dira.
• Balentzia: Elementu baten atomoak beste batekin elkartzerakoan galdu, irabazi edo konpartitzen duen elektroi kopurua da.