Denbora geologikoa
KATASTROFISMOA: Cuvier zientzialariak proposatutako teoria bat da,honek esaten duena da espezieak ez direla aldatzen,hau da, ez dutela eboluzionatzen baizik-eta desagertu egiten direla.
GRADUALISMOA: James Huttonek proposatutako printzipioa da.Honek, espezieak piskanaka aldatzen juten direla,hau da, eboluzionatu egiten direla.
UNIFORMISMOA(AKTUALISMOA):Lyell proposatutako teoria da, honek prozesu geologikoak modu berean gertatzen direla historian zehar.
GAUR EGUNGO AZALPENA
Eguzkia eta haren inguruko planetak duela 4.560 milioi urte sortu ziren. Lurra eguzkitik gertu osatu zen, osagai txiki eta solidoen elkarketaren bidez, horregatik da solidoa. Proportzio handienean agertzen diren elementuak:
Oxigenoa, karbonoa, hidrogenoa eta nitrogenoa dira.
DENBORA GEOLOGIKOA
Egituren, harrien edo fosilen eraketa kokatzeko bi motatako kronologiak erabiltzen dira: Absolutua eta eraltiboa
Datazio erlatiboa
: logikan oinarritutako gauzen adina jakiteko erabiltzen den printzipioa da. Horretarako hainabat irizpidetan oinarritzen dira.
Horizontaltasunaren printzipioa
Geruzen gain jartze printzipioa
Inklusio printzipioa
Zeharkakotasun printzipioa
Datazio absolutua
Material bati adin jakin bat esleitzeko balio du. Hiru mota daude:
Dendrokronologia (zuhaitzen adina): Zuhaitzen eraztunen bidez kalkulatzen da, argi ilun eraztun bikote bakoiztak urte bat adierazten du. Uda ezea baldinbada zuhaitza gehiago handitzen da eta horren ondorioz eraztunak zabalagoak dira.
Izotzen azterketa: Izotzean gordetzen diren haire burulei esker, aspaldiko klimaren informazioa lortu da
Metodo erradiometrikoa: Atomo erreaktiboa, atomo egonkor batean bihurtzen da isotopo baten desintegrazioa ezaguna denez semidesintegrazio periodo moduan adierazten da, hau da, hasierako masaren erdira bihurtzeko behar duen denbora
LURRAREN GARAIAK
Denbora geologikoaren eskema: Lurraren gertaerak eta egitura geologikoenazterketa errazteko denbora-unitateen multzoa da. Honi esker, harrietako fosilengertaera geologikoen eta ingurumen baldintzen arteko erlazioa bilatzen laguntzen die geologoei.
Denbora unitateak: Eonak, erak, periodoak eta aroak.(hauek denbora adierazle batzuk dira, aipatutako ordenean denbora tarte handienetik txikienera)
FOSILAK: HISTORIAREN LEKUKOAK
Aintzinako izaki bizidunen gorputzen edo ekintzen aztarnak dira eta arroka sedimentarioetan daude.Hauei esker zientzialariek lurraren historia jakin dezakete.Harri sedimentariotan eta bolkanikoeta aurkitzen dira.
Fosil motak: Urrats-fosilak,Model-fosilak, Mineralizazio ,fosilk(eskeletoak),Erretxina-fosilak ,Izotzean gordetakoa.
Mapa topografikoa: Erliebea errepresentatzen duen mapa da. Bere elementuak:
Sestra-kurbak: Altura bereko puntuak lotzen ditu
Kota: Zenbaki bat da, puntu jakin baten altuera adierazten duena.
Maila-kurbak: Altuera grafikoki adierazten duten lerroak.
Distantziakidetasuna: Distantzia, sestra-kurben artekoa.
Eskala: Maparen eta errealitatea erlazionatzen dituen proportzioa.
Mapa geologikoak: Ingurune jakin bateko xehetasun geologiko guztiak adierazten dituen mapa,hau da ikusten ez ditugun harri moteak azaltzen ditu.Koloreen bidez garai eta mota bereko harri multzoak azaltzen dira.