Alemaniako Bigarren Reicha: Historia, Ekonomia eta Politika

Resumen

Dokumentu honek Alemaniako Bigarren Reicha azaltzen du, 1871n sortua. Ekonomiaren hazkundea, alderdi politiko nagusiak eta Otto von Bismarck kantzilerraren politika aztertzen ditu, Kulturkampf izeneko Eliza katolikoaren aurkako borroka barne. Azkenik, Gilen II.a enperadorearen garaia (1890-1914) eta haren kanpo-politika azaltzen ditu.

Puntos clave

1871n sortu zen Alemaniako Bigarren Reicha. Bismarck kantzilerra izan zen 1871tik 1890era.
Tasak kendu, pisu eta neurriak bateratu, markoa (1871) eta Banku Inperiala (1875) sortu ondoren, merkatu nazional bat eta moneta bateratua lortu ziren.
Trenbide-politika funtsezkoa izan zen ekonomia-hazkundean, eta ehungintza eta siderurgia nabarmendu ziren.
Alsaziaren eta Lorrenaren anexioari eta finantza- eta enpresa-kontzentrazioari esker, Alemania Europako potentzia nagusia bihurtu zen.
Lau alderdi politiko nagusi zeuden: liberalak, kontserbadoreak, Sozialdemokratak (SPD, 1875ean sortua) eta Zentrum, alderdi katolikoa.
Bismarckek Kulturkampf izeneko borroka egin zuen Eliza katolikoaren aurka. 1887an lege antiklerikalak indargabetu ziren.
1890eko martxoan Bismarckek dimisioa aurkeztu zuen. Gilen II.a enperadorearekin ez zegoen ados gizarte-politikari, sozialdemokratekiko jarrerari eta kanpo-politikari buruz.

Ponte a prueba

Alemaniako Bigarren Reicha

1871n Alemaniako Bigarren Reicha sortu zen.

Ekonomia-hedapena eta politika-antolaketa

1834ko aduana-batasunak eta 1870 baino lehen eginiko industria- eta trenbide-batasunak Alemaniako batasun politikoa lortzen lagundu zuten. 1869rako oztopo ekonomikoak deuseztatu ziren. Tasak kendu, eta pisuak eta neurriak bateratu ondoren, merkatu nazional bat sortu zen. Oraindik moneta bateratzea falta zen; hori markoa (1871) eta Banku Inperiala (1875) sortu zirenean lortu zen.

Trenbide-politika funtsezkoa izan zen Alemaniako ekonomia-hazkundean.

Ekonomiak hazkunde handia izan zuen ehungintza- eta siderurgia-industrietan, merkataritzan eta garraioetan. Alsazia eta Lorrenaren anexioari eta finantza- eta enpresa-kontzentrazioko prozesuari esker, Alemania Europako potentzia nagusia bihurtu zen.

Lau alderdi politiko nagusiak:

Liberalak: Nazionalisten eta ezkertiaren artean zizkion enperadorea.
Kontserbadoreak: Garrantzi handia izan zuten Prusiako burokraziaren artean, eta Prusiako eredua hedatu zuten Alemania osoan.
Sozialdemokratak (SPD): 1875ean sortu zen, eta indar politiko handia zuten.
Zentrum: Zentroko alderdi katolikoa zen. Alemania Handiaren alde zegoen eta Eliza defendatzen zuen.

Bismarck, Reicheko kantzilerra (1871-1890)

Otto von Bismarck Reicheko kantziler izan zen 1871tik 1890ra, dimisioa aurkeztu zuen arte. Haren politikaren ardatza inperioari segurtasuna ematea zen. Alemaniako barne-disidentzia posibleen aurkako eta 1871ko porrotean iraindutako Frantziaren mendeku posiblearen aurkako prebentzio-estrategia ezarri zuen.

Herrialde barruan, Eliza katolikoaren aurka izan zuen lehen borroka, Kulturkampf delakoan. Horrek Elizaren eta estatuaren arteko banaketa, hezkuntza publikoa eta estatuak kleroaren gaineko kontrola izatea bilatzen zuen. 1878tik 1879ra, Bismarck politika hori baztertzen hasi eta zentroko alderdi katolikora gerturatu zen. 1887an lege antiklerikalak indargabetu ziren. Sozialdemokraten aurka ere aritu zen Bismarck, iraultzaren sorburua zirela uste baitzuen.

1880ko hamarkadan, Bismarckek zailtasunak izan zituen, ez zuelako babestu merkatariek eta bankariek defendatzen zuen politika koloniala. 1888an Gilen I.a kaiserra hil zen. Gilen II.a enperadore berria ez zen ondo moldatu kantzilerrarekin. Ez zeuden ados gizarte-politikari, sozialdemokratekiko jarrerari eta kanpo-politikari zegokienez. 1890eko martxoan, Bismarckek bere dimisioa aurkeztu zuen.

Gilen II.a eta Alemania (1890-1914)

Bismarck joan zenean, Alemaniako politikak aldaketa nabarmenak izan zituen. Kanpo-politikan, Gilen II.ak hedapen inperialista egiteko eta itsas eta lurreko armada garatzeko interes handia izan zuen.

Itsas eta arma-politika bihurtu ziren beren gobernuaren ekintza-ardatz. Von Bülowek, 1900tik kantziler zenak, ildo hori sustatu zuen, eta politika espantsionista horren aldeko elkarte ugari sortu ziren.

Preguntas frecuentes

Noiz sortu zen Alemaniako Bigarren Reicha?

1871n sortu zen. Otto von Bismarck kantzilerra izan zen 1871tik 1890era.

Zer da Kulturkampf?

Bismarckek Eliza katolikoaren aurka egin zuen lehen borroka. Helburua Eliza eta estatuaren arteko banaketa, hezkuntza publikoa eta estatuak kleroaren gaineko kontrola izatea zen.

Zergatik aurkeztu zuen dimisioa Bismarckek?

1890eko martxoan aurkeztu zuen, Gilen II.a enperadorearekin ez zegoelako ados gizarte-politikari, sozialdemokratekiko jarrerari eta kanpo-politikari buruz.