Chuletas y apuntes de Historia de Otros cursos

La Transición Española y la Constitución de 1978

El Proceso de Transición (1977-1982)

El periodo de la Transición española, iniciado tras la muerte de Franco, estuvo marcado por la búsqueda de la democracia y la superación de las divisiones del pasado. En este contexto, se produjeron importantes movimientos políticos y sociales:

• Contactos y Apertura Política: Tras la dimisión de Arias Navarro, Adolfo Suárez fue nombrado presidente del Gobierno en 1976. Su nombramiento, inicialmente visto con escepticismo, marcó el inicio de una etapa de cambios moderados pero firmes hacia la democracia. Figuras clave como Torcuato Fernández Miranda en las Cortes y Manuel Gutiérrez Mellado en el ejército jugaron roles importantes.
• La Ley para la

Sabino Arana eta Euskal Nazionalismoaren Hastapenak

Testuaren Klasifikazioa

Testu hau lehen mailako iturria da, izaera juridikokoa, arau eta estatutu moduan idatzia. Edukia politikoa da, Euskal nazionalismoaren oinarriak ezartzen baititu. Egilea Sabino Arana da, Euskal politikari, idazle eta ideologo ezaguna. Euskal nazionalismoaren sortzaile nagusitzat hartzen da, eta EAJ alderdia ere berak sortu zuen. Bilbon idatzi zen 1894. urtean, Alfonso XIII.aren erregealdian. Aldi hartan, bere ama, Isabel II.a, erregeorde izan zen, erregearen adingabetasunagatik. Testu hau publikoa eta kolektiboa da, Euskal Herri osorako zuzendua. Testu honetan Euskeldun Batzokijaren funtzionamendua eta oinarrizko arauak ezartzen dira. Euskal Herriaren nortasuna eta kultura... Continuar leyendo "Euskal Nazionalismoa eta Langile Mugimendua: XIX. Mende Amaiera" »

GAIA — Seiurteko demokratikoa

KAUSA

1868an, Isabel II.a eta haren gobernua gehiegikerian oinarrituta zeuden, batez ere iruzur eta lapurkerian. Honek herritarren haserrea piztu zuen; batik bat, Isabel II.aren gobernutik kanpo geratu ziren taldeek —errepublikarrak, sozialistak, demokratak, progresistak eta karlistak— haren aurka zuten jarrera areagotu zuten. Haiek Isabel II.a-ren agintaldia gogor salatu eta iraultza demokratiko bat abiatu behar zutela erabaki zuten, Juan Primen gidaritzapean.

Iraultza horri "La Gloriosa" izena eman zitzaion eta 1868an hasi zen. Haren helburua sistema politikoa berritzea eta gobernu politika demokratikoa ezartzea zen, lehengo gobernuaren ustelkeria eta gehiegikeria alde batera utziz. Altxamendu horrek monarkiaren... Continuar leyendo "Seiurteko demokratikoa (1868–1874) eta ondorioak" »

Espainiako II. Errepublika eta Fronte Popularra

Espainiako II. Errepublika 1931n hasi zen, eta bilakaera pendularra izan zuen. Hasieran, 1931n errepublikarrek eta sozialistek osatutako gobernuak hainbat erreforma gauzatu zituen; ordea, Alderdi Erradikalaren gobernuak ezerezean utzi zituen aurrekoak. Gobernu horrek Errepublikaren norabidea aldatu zuen, aurreko erreformak bertan behera utziz eta 1931ko Konstituzioa alboratuz.

Fronte Popularraren Garaipena eta Ondorioak

Fronte Popularrak 1936ko otsaileko hauteskunde orokorrak irabazi zituen. Batetik, polarizazio sozial eta politikoa oso handia zen, eta koalizio honen gobernuan gizartea are gehiago zatitu zen ezkerreko eta eskuineko indarren artean, tentsioa areagotuz.

Casares Quiroga gobernuburu izendatu... Continuar leyendo "Espainiako II. Errepublika eta Gerra Zibila: Gako Nagusiak" »

Ilustración y Crítica al Antiguo Régimen

En el siglo XVIII se desarrolla el movimiento intelectual basado en la confianza en la razón y la búsqueda de la libertad.

Bases del Pensamiento Ilustrado:

• La razón es la fuente de toda legislación.
• La crítica contra la tradición.
• La defensa de la autonomía del poder civil.
• La defensa de la tolerancia religiosa.
• Interés por la economía.
• Interés por la educación.
• Interés por las ciencias experimentales.

Origen y Expansión de la Ilustración:

Nace en el siglo XVIII en Gran Bretaña, de allí pasa al norte por las Provincias Unidas y se extiende por toda Europa. El centro más importante es Francia. La Ilustración triunfa en las zonas urbanas y apenas llega a las zonas rurales. De Europa se exporta... Continuar leyendo "Ilustración y Sociedades de Clases: Transformación Social y Pensamiento del Siglo XVIII" »

Anys 20: economia i societat

Economia: Els Estats Units (EUA) no van estar afectats tant com Europa. A Europa la situació era diferent. Als EUA els nord-americans van abocar-se a un consumisme exagerat. Es demanaven crèdits per poder comprar més. Van ser anys de bonança econòmica.

Societat: La mentalitat era més oberta. (text original inintel·ligible: "cioes bals nos máciguni, addio,")

American way of life: Va afavorir l'aparició d'una classe mitjana que no dubtava a demanar crèdits per comprar habitatge i automòbils.

Crac del 29: causes principals

• Producció → Superproducció: la producció va augmentar per sobre de la demanda real.
• Preus → Pagesos obligats a baixar el preu dels productes per vendre els estocs.
• Salaris → Van baixar

Baionako Hitzarmena (1945): Euskal Autonomiaren Aldeko Borroka Frankismoaren Aurkako Testuinguruan

1945eko martxoaren 31n argitaratutako Baionako Hitzarmenak, Eusko Jaurlaritza legitimizatu eta demokraziaren alde borrokatzeko xedea zuen. Frankismoaren lehen etapan eta II. Mundu Gerraren amaieran kokatuta, Frantzian erbesteratutako euskal oposizioak (Alderdi Komunista barne) idatzi zuen testu hau. Espainiarrei, bereziki euskaldunei, zuzendutako testu publiko honek erregimenaren aurkako iritzi nabarmena erakusten du.

Hitzarmenaren Egitura eta Edukia

Sarrera batez eta bost artikuluz osatutako hitzarmenak, Frantzian erbesteratutako euskal oposizioa aurkezten du hasieran. Bost artikuluetan, etorkizuneko aldaketei uko egin gabe, adostutako puntuak laburbiltzen... Continuar leyendo "Baionako Hitzarmena (1945) eta Euskal Autonomiaren Aldeko Borroka" »

La Dictadura de Primo de Rivera y el Fin de la Monarquía en España

El documento original presenta una mezcla de contenido sobre la dictadura española y un resumen sobre la Primera Guerra Mundial. A continuación, se presenta la corrección y estructuración del texto, enfocándose primero en el periodo español y luego presentando la información sobre la Gran Guerra en secciones separadas.

El Régimen de Miguel Primo de Rivera (1923-1930)

La llegada de la dictadura se produjo en 1923. El general Miguel Primo de Rivera impuso un régimen autoritario mediante un golpe de Estado que suspendió libertades y derechos fundamentales. Presentó su intervención como una respuesta necesaria a las crecientes demandas sociales impulsadas por obreros... Continuar leyendo "El Directorio de Primo de Rivera y la Transición a la Segunda República Española" »

1917ko Krisiaren Kausak

1917ko uda une gatazkatsua izan zen Espainian, krisiak egon baitziren arlo guztietan txandakatze sistemarekin amaitu eta konstituzio berri bat ezartzeko helburuarekin. Hau zenbait faktoreren eragina izan zen. Alde batetik, 98ko krisiak, non Espainiak koloniak (Kuba, Filipinas…) galdu zituen, eta 1909ko krisiak, Marokoko gerra galduz, desprestigio sentimendua eragin zuen militarrengan. Ondorioz, hauek eskakizun politikoak egiten hasi ziren 1916an sorturiko Defentsa Juntetan. Eskakizun hauek politikarien artean ere ematen hasi ziren, non Katalunian Lliga, ezkertiarrak eta abarrek asanblada sortu zuten eta kontzentrazio gobernua zein autonomia eskatu zituzten, besteak beste. Hala ere, krisi handiena maila sozialean eman... Continuar leyendo "1917ko Krisia eta Fronte Popularraren Kausak Espainian" »

Dokumentu honek 12. testu iruzkina aurkezten du: La Lucha de Clases astekariko artikulu bat, 1896ko maiatzaren 23an argitaratua.

Testuaren Sailkapena eta Kokapena

Testua lehen mailakoa da, eta motari dagokionez, narratibo-literarioa (kazetaritza-artikulua) da. Gaia politiko-soziala du. Egilea Tomas Meabe da (nahiz eta sinatua ez egon), euskaldun sozialista eta La Lucha de Clases astekariaren zuzendaria zena. Izaera publikoa du, astekarian argitaratua izan baitzen. Hartzailea Espainiako herria da. Helburua industrializazio garaian langileek jasaten zuten egoera penagarria salatzea eta horren aurrean hartutako erabaki eta asmoen berri ematea da. Kokapenari dagokionez, 1896ko maiatzaren 23an La Lucha de Clases astekarian argitaratu zen. Berrezarkuntza