Chuletas y apuntes de Historia de Otros cursos

Sozialismo Iraultzailea Euskal Herrian

Facundo Perezagua izan zen Euskal Herriko sozialismo iraultzailearen gidari nagusia 1886 eta 1915 artean. Haren zuzendaritzapean, lehenengo elkarte sozialistak sortu ziren Bizkaian, 1886an (Bilbon). Elkarte horiek meategi-eremuetara zabaltzen hasi ziren.

1890ean, Bizkaian lehenengo greba modernoa eman zen. 1890-1910 bitartean, bost greba orokor burutu ziren, eta horien ondorioz fenomeno berri batzuk agertu ziren:

• Gizartean zeuden arazoak bistan geratu ziren.
• Langile-mugimendu egonkor bat sortu zen.
• Sozialismo antolatu bat nagusitu zen.
• Estatuari presioa egiteko grebak erabiltzen hasi ziren.

Perezagua buru zela, Indalecio Prietoren joera (sozialdemokrazia) eratuz joan zen, eta azken honek Perezagua PSOEtik botatzea... Continuar leyendo "Euskal Herriko Langile Mugimenduaren Historia eta Bilakaera" »

Sabino Aranaren Nazionalismoa (1895-1903)

Nazio Kontzeptu Kontserbadorea

Sabino Aranaren nazio kontzeptua kontserbadorea zen. Nazio bat osatzeko, bertako herritarrek ezaugarri batzuk partekatu behar zituztela defendatzen zuen. Nazionalismo hau karlismoarekin eta tradizionalismo intransigentearekin lotuta zegoen, foruak berrezartzearen aldekoa baitzen.

Nazionalismoaren Ezaugarri Nagusiak

• Iraganaren idealizazioa: Bere leloa "Jainkoa eta Lege Zaharrak" zen.
• Kapitalismoaren aurkako jarrera: Goi burgesiak ezarritako sistema kapitalistaren kontra zegoen, goi burgesiak ohiko taldeak (baserritarrak, nekazariak, herritarrak) baztertzen zituelako.
• Foruen defentsa: Goi burgesiak taldeak baztertzeak foruak desegingo zituela pentsatzen zuen.
• Etorkinen bazterketa:

El Desastre d'Annual i la Crisi de la Restauració

La crisi de la Restauració es va agreujar amb el Desastre d'Annual el 1921. La idea era controlar la zona de costa sota control del protectorat espanyol, però que no es controlava de manera formal. El general Silvestre va organitzar una acció militar per portar la tropa a Annual, apropar-se a Alhucemas i expulsar les tropes insurgents del territori. L'operació militar es va organitzar entre juliol i agost de 1921. L'exèrcit, després del Desastre, es va moure de forma desorganitzada, generant encara més baixes. El mateix general Silvestre va morir en circumstàncies desconegudes. Es parla de més d'11.000 soldats morts. Les tropes liderades per Abd El Krim van massacrar les tropes espanyoles... Continuar leyendo "Espanya 1921-1930: Crisi, Dictadura i Pacte de Sant Sebastià" »

Industrializazioa Espainian eta Euskal Herrian: hasiera eta baldintzak

1.1 Askatasun ekonomikoen baldintzak

Espainian industrializazioa hasteko merkatu nazionala sortu zen. 1841ean Espartero-k aduanak kostaldera eraman zituen, eta barrualdean zirkulazio librea egon zen. Cádizko konstituzioak monopolioak kendu zituen, eta desamortizazioek lurrak saldu‑erosteko aukera eman zuten. Horrela kapitalismoa garatzen hasi zen, enpresek eta pertsonek euren ondasunak eta dirua libre erabiltzeko aukera zutelako.

1.2 Industrializazioa ez garatu izanaren arrazoiak

Espainian industrializazioa ez zen sakon garatu egonkortasunik ez zegoelako: Independentzia Gerra, Karlistadak eta gobernu-aldaketak etengabe izan ziren. Herritarren gehienak nekazari pobreak ziren,... Continuar leyendo "Euskal Herriko industrializazioa eta langile mugimendua (XIX–XX m.)" »

1. ¿Cuál fue la principal causa del descontento del Tercer Estado en Francia antes de 1789?

   El **Tercer Estado** estaba descontento debido a los pocos derechos que tenían en comparación con los privilegiados. Además, también querían que los privilegiados pagaran impuestos.

2. ¿Qué representó el Juramento del Juego de Pelota en la Revolución Francesa?

   Fue un acuerdo del **Tercer Estado** para crear un nuevo sistema político basado en la voluntad de la mayoría, marcando el inicio de la **Asamblea Nacional**.

3. ¿Qué derechos consagró la Declaración de los Derechos del Hombre y del Ciudadano de 1789?

   La **libertad**, la **propiedad**, la **seguridad** y la **resistencia a la opresión**, aunque excluyó a mujeres y esclavos.

   1. ¿Cuáles eran

Mendizabalen Desamortizazioa

Testu hau Mendizabalek eginiko desamortizazioaren azalpen historiko-politiko bat da, Maria Kristina erreginaordeari zuzendua eta era berean herritarrei helarazi "Gaceta de Madrid" egunkariaren bidez. Egilea Juan Alvarez Mendizabal da, 1836ean ogasunburu izendatu zen liberal progresista. Gutun honen bidez erreginaordeari elizaren desamortizazioaren abantailak azaldu eta honen onespena lortzea zen xedea. Elizaren ordenak jada nazioaren esku zeuden (1835), eta hauek salmentan jartzea zen Mendizabalen hurrengo helburua. Bestalde, 1836ko otsailaren 21ean idatzi zen testu hau, Gaceta de Madrid-en, zehazki. Garai hartan, Maria Kristina zegoen erreginaordetzan (1833-1840), Fernando VII.a hiltzean Isabel II.ak oraindik 3... Continuar leyendo "Mendizabalen Desamortizazioa eta Burdinbidearen Legea: Azterketa Historikoa" »

La Descolonización en Asia Meridional e Indonesia

Independencia en Asia Meridional: Las colonias británicas accedieron a la independencia debido a los acuerdos entre el Imperio Británico y las élites locales. El proceso comenzó en la India, un territorio con gran diversidad étnica, lingüística y religiosa, pero donde se distinguían dos grupos principales: una mayoría hindú y una minoría musulmana. Los orígenes de la independencia arrancaron en 1885, con la fundación del Partido del Congreso. En 1905 se fundó la Liga Musulmana, de Mohamed Ali Jinah. El líder espiritual del proceso fue Mahatma Gandhi, quien puso en marcha una campaña de resistencia pasiva basada en el rechazo de la violencia, que terminó desembocando en la independencia... Continuar leyendo "Descolonización en Asia Meridional e Indonesia: Un Legado de Independencia y Conflicto" »

Testua: Municheko Kongresua

Kokapena: Testu Historiko Politikoa

Testu historikoa da, lehen mailakoa. Formaren aldetik manifestu bat da, eta edukiari dagokionez, testu politikoa. Egilea eta hartzailea kolektiboak dira, erregimen frankistaren kideei eta, orokorrean, haien aldekoei zuzenduta dago. Helburu publikoa du. 1962ko ekainaren 8an argitaratu zen, Francoren diktaduraren bigarren etapan, Desarrollismoaren garaian.

Analisi Nagusia: Europako Baldintzak

Ideia nagusia: Espainia Europako kide izateko ezinbesteko baldintzak. Merkatu bateratuan sartzeko, nahitaezko baldintza Estatu demokratikoa ezartzea da.

Testu artikulatua da, eta bertan derrigorrezko baldintza hauek agertzen dira:

• 1. art. Espainian, herritarrek askatasunez aukeratutako erakunde demokratikoak

Iberiar Penintsularen Historia eta Antolaketa Politikoa

Antzinaroa eta Erdi Aroa: Erromatarretatik Erreinu Kristauetara

• Erromatarren konkistara arte, Iberiar penintsulan zenbait herri indigena bizi ziren, beren erakunde eta ohiturekin.
• Erromatarren agintepean (K.a. III - K.o. V. mendea) probintzietan oinarritutako sistema administratiboa ezarri zen.
• Bisigodoek (V-VIII. mendeak) estatu independente eta bateratua sortu zuten lehenengoz, hiriburua Toledon izanik.
• 711. urtean hasi zen musulmanen inbasioak bisigodoen estatua eta administrazioa suntsitu zituen. (Al-Andalus)
• Musulmanek lurraldea probintziatan banatu zuten.
• Kristauek, hasieran, Iberiar Penintsulako iparraldean sortu zituzten erreinuak:
  • Kantauriar mendikatean: Asturiasko Erreinua.
  • Pirinioen

El Conflicto Israelí-Palestino: Orígenes y Evolución

En el contexto posterior al Holocausto, la ONU propuso dividir el territorio en un Estado judío y uno árabe. Los judíos aceptaron, mientras que los árabes rechazaron la propuesta. La Resolución de la ONU de 1947 llevó a la creación del Estado de Israel, dejando a los palestinos sin un Estado propio, confinados principalmente en Gaza y Cisjordania.

Después de la Guerra de los Seis Días, se propuso que Israel se retirara de los territorios ocupados a cambio del reconocimiento de su existencia. La Resolución 242 de la ONU fue interpretada de manera divergente por cada parte:

• Israel: Defendía una retirada parcial, no total.
• Países Árabes: Exigían una retirada total como condición