Gerra Karlistak eta Foruen Desagerpena

5) Lehen Gerra Karlistaren testuinguruan idatzitako testu honetan, gatazkaren kausak eta ondorioak aztertzen dira. Gerra arazo dinastiko batetik sortu zen: Fernando VII.ak Lege Salikoa indargabetu zuen bere alaba Isabelen ondorengotza bermatzeko, baina bere anaia, Carlos M. Isidrok, tronua erreklamatu zuen. Honek Antzinako Erregimenaren aldekoen (karlistak) eta liberalen arteko talka eragin zuen. Antzinako Erregimenak absolutismoa, erlijio bakarra eta foruak mantentzea defendatzen zuen, modernizazioa eta printzipio liberalak oztopatuz. Liberalismoak, berriz, laikotasuna, berdintasuna eta zentralismoa sustatu nahi zituen.

Gizartea bitan banatu zen. Karlistak tradizioaren, foruen eta katolizismoaren aldekoak... Continuar leyendo "Gerra Karlistak, Berrezarkuntza eta Foruen Desagerpena" »

El origen del conflicto: La partición de Palestina

Tras la II Guerra Mundial y el Holocausto judío, la ONU (acuerdo del 29 de noviembre de 1947) decidió la independencia y partición de Palestina en dos Estados separados: uno árabe y otro judío, con Jerusalén bajo mandato internacional. El plan fue aceptado por los judíos, pero no por los árabes. En 1948 se proclamó el Estado de Israel.

La primera guerra árabe-israelí (1948-1949)

Inmediatamente comenzó la primera guerra árabe-israelí (1948-1949), donde Israel se impuso a una coalición de Estados árabes (Líbano, Siria, Irak, Jordania, Egipto y Arabia Saudita). Como resultado, Israel amplió su territorio a costa del Estado palestino, que no llegó a proclamarse dado que los palestinos... Continuar leyendo "Historia del Conflicto Árabe-Israelí: Cronología y Claves de las Guerras" »

La Guerra Fría: Confrontación Bipolar (1945-1991)

Se denomina Guerra Fría al enfrentamiento político, ideológico, económico, social, tecnológico, militar, informativo e incluso deportivo que tuvo lugar durante el siglo XX, desde 1945 (fin de la Segunda Guerra Mundial) hasta el fin de la URSS (proceso que ocurrió entre 1989 con la caída del Muro de Berlín y 1991 con el golpe de Estado en la URSS).

Este conflicto se desarrolló entre el bloque occidental-capitalista, liderado por Estados Unidos, y el bloque oriental-comunista, liderado por la Unión Soviética.

Etapas Clave de la Guerra Fría

1. Etapa 1 (1947-1953)

   Durante este lapso se formularon las ideas clave del enfrentamiento entre los bloques occidental y oriental.

2. Etapa 2: La Coexistencia

Antecedentes Constitucionales de México

La Constitución Política de los Estados Unidos Mexicanos de 1917 es el resultado de una larga evolución jurídica y política, marcada por los siguientes documentos fundamentales:

Constitución de Cádiz (1812)

• Establecimiento de la Monarquía constitucional española.
• Reconocimiento de la Soberanía nacional.
• Implementación de la División de poderes.
• Garantía de Derechos y libertades.

Sentimientos de la Nación (1813)

• Principio de Soberanía popular.
• Declaración de Independencia.
• Establecimiento de la Religión católica única.
• Abolición de la esclavitud.
• Principio de Igualdad.
• División de poderes.
• Propuesta de Gobierno republicano.

Constitución de Apatzingán (1814)

• Reafirmación de la Soberanía popular

Estatuaren Lege Organikoa (1967): Frankismoaren Azken Oinarria

Sarrera, Izaera eta Egiletza

Lege hau 1967ko urtarrilaren 11n onartu zen eta oinarrizko legeen arteko azkena izan zen. Lehen mailako testu juridikoa da, lege bat delako, baina baita politikoa ere, Estatu frankistaren antolamendu politikoa finkatu zuelako.

Testu publikoa da, Estatuko Aldizkari Ofizialean (BOE) argitaratu zelako eta nazio osoari zuzenduta dago, bai Espainian zeudenei, bai erbestean bizi zirenei. Helburua frankismoan emandako legeak bateratzea zen, konstituzio moduko bat idazteko asmotan.

Gorte frankistak izan ziren Estatuaren Lege Organikoaren egileak, eta Franco bera har daiteke egile nagusitzat. 1967ko Legea idazteko prozesu luzean, Carrero Blancok eta beste politikari... Continuar leyendo "Estatuaren Lege Organikoa (1967): Frankismoaren Azken Oinarria" »

I. Sailkapena

• Testuaren gaia: Espainiako 1876ko Konstituzioa.
• Testuaren izaera:
  • Iturria: Historikoa (lehen mailakoa), garaian bertan idatzitakoa, lege edo konstituzio gisa.
  • Edukia: Politikoa eta juridikoa, Espainiako erregimen konstituzionalaren oinarriak ezartzen dituen testua.
• Hartzailea: Testu publikoa, Espainiako herritar guztiei zuzendua, lege gisa ezagutu eta bete behar dutelako.
• Helburua: Monarkiaren eta Gorteen arteko botere-banaketa zehaztea eta Estatuaren oinarri politikoak eta erlijiosoak arautzea.
• Kokapena denboran eta espazioan: Testua Madrilen sinatu zen 1876ko ekainaren 30ean, Espainiako Alfontso XII.a erregearen erregealdian, Sagasta eta Cánovas del Castilloren arteko txandakako sistema politikoaren testuinguruan.
• Egilea: Espainiako

Fronte Popularraren Garaia: Kausak

Fronte Popularraren garaia, 1936ko otsaileko hauteskundeetatik uztailaren altxamendu militarrera arteko aldi laburra, Espainiako Bigarren Errepublikaren azken etapa garrantzitsua izan zen. Garai hau sortu zen hainbat arrazoi konplexuren ondorioz.

Aurreko bi urteetan, eskuineko gobernuek ezarri zituzten politika atzerakoiak ezkerreko alderdien batasuna bultzatu zuten. 1934ko Asturiasko Iraultza gogor zapaldu zuten, eta horren ondorengo errepresioak ezkerreko indarren arteko elkartasuna indartu zuen. Aldi berean, nazioarteko egoerak, batez ere faxismoa Europan gora zihoala, ezkerreko batasunaren beharra azpimarratu zuen.

Ekonomiari dagokionez, 1929ko krisi ekonomikoaren ondorioak oraindik nabariak ziren. Langabezia... Continuar leyendo "Espainiako Gerra Zibila eta Frankismoa: Kausak eta Ondorioak" »

Testu iruzkina: Blasco Ibañezen "El Intruso" pasartea

Testuaren sailkapena/kokapena

Iturri mota: Lehen mailakoa.
Forma: Narratiboa (nobela baten pasartea).
Gaia: Soziala.
Egilea: Indibiduala, Vicente Blasco Ibañez. Valentzian jaiotako idazlea. Gaztetan, mugimendu errepublikarrean sartu eta "El Pueblo" izeneko egunkarian egin zuen lan editore moduan. Espainiako Gobernuan parlamentari izan zen hainbatetan.
Izaera: Publikoa.
Hartzailea: Espainiako herria.
Helburua: XX. mendearen hasierako Bizkaiko meategietan aritzen ziren langileen bizi-baldintzen berri ematea eta haien egoera salatzea.
Kokapena: 1904ean argitaratua, Berrezarkuntza garaian, Alfontso XIII.aren erreinaldiaren lehenengo urteetan. Momentu hartan Espainiako langile mugimendua eratzen ari... Continuar leyendo "Blasco Ibañezen "El Intruso": Bizkaiko meatzarien bizi-baldintzak XX. mende hasieran" »

Claroscuros de la Revolución Liberal en España

1. El Sexenio Democrático: Una Democracia Convulsa e Inestable (1868-1874)

• La Revolución Gloriosa: "¡Mueran los Borbones!"

  • Septiembre de 1868: Una revolución popular destronó a Isabel II, quien se exilió junto a su familia a Francia.
  • Este levantamiento fue impulsado por el Pacto de Ostende (firmado dos años antes) entre liberales, progresistas y demócratas.
  • Los generales Prim y Serrano fueron los principales protagonistas.
  • Se crearon Juntas Revolucionarias, integradas por las masas populares.

• El Gobierno Provisional (1868-1870) y la Constitución de 1869

  Prim y Serrano convocaron a Cortes para redactar la Constitución de 1869, de carácter muy progresista. Sus características principales fueron: