Chuletas y apuntes de Historia de Otros cursos

Iruzkina: Industrializazioa eta Protekzionismoa Bizkaian

Testuaren kokapena eta sailkapena

Lekua: Bilbo, Bizkaiko industrializazioaren goren aldian, Berrezarkuntza garaian.

Testu mota: Narratiboa, politikoa eta ekonomikoa.

Testuinguruan kokatzea

• Industrializazioa Euskal Herrian:
  • Berrezarkuntzak eta Kontzertu Ekonomikoek industrializazioa erraztu zuten.
  • Bizkaiko burdingintza:
    • Somorrostroko meategien hematitearen garrantzia.
    • Bessemer bihurgailua eta itsas garraioaren erraztasunak.
  • Industria siderurgiko eta enpresarien garapena:
    • San Francisco de Mudela, Vizcaya, eta Altos Hornos de Bilbao.
    • Lotutako sektoreen garapena: ontzigintza, garraioa, bankuak.
• Protekzionismoaren garrantzia:
  • Atzerriko produktuekin lehiatzeko zailtasunak.
  • Muga-Zergen Legea 1891ean: Barne

Espainiako Gerra Zibila (1936-1939)

Errepublikaren bandoa

• Gobernua: Fronte Popularraren babesarekin.
• Alderdi eta taldeak: Komunistak, sozialistak eta anarkistak.
• Euskal Herrian: Batez ere Bizkaia eta Gipuzkoa egon ziren bando honen alde.

Nazionalak (Matxinatuak)

• Militar matxinatuak: Marokoko protektoratutik bidalitakoak barne.
• Talde politikoak: Falangea.
• Gizarte taldeak: Goi burgesia, Eliza, erdiko mailako nekazariak eta hiri klase ertainaren zati bat.
• Euskal Herrian: Nafarroa eta Araba bando nazionalaren alde kokatu ziren.

Euskal Herriko lurraldearen banaketa

Gerra hasi zenean, euskal lurraldeak bi bandotan banatu ziren:

• Errepublikaren alde: Bizkaia eta Gipuzkoa.
• Nazionalen alde: Nafarroa eta Araba.

Lehenengo Eusko Jaurlaritza

Gerra piztuta zegoela, EAJ... Continuar leyendo "Espainiako Gerra Zibila eta Bigarren Mundu Gerra: Gakoak" »

Causas del Estallido Revolucionario Americano

El descontento de los colonos americanos se debía a varias causas:

• Falta de representación: Carecían de representantes en el Parlamento británico.
• Dependencia comercial: Dependían de Gran Bretaña en el comercio.
• Restricciones territoriales: No podían ocupar los territorios que estaban reservados a los británicos.

La chispa que ocasionó la revolución fue el intento británico de implantar nuevos impuestos. Los colonos se negaron, alegando que no habían sido votados por ellos al carecer de representantes en el Parlamento.

En 1773, el establecimiento de un nuevo impuesto sobre la exportación del té ocasionó el conocido motín del té.

Independencia de las 13 Colonias

El 4 de julio de 1776, representantes... Continuar leyendo "Causas y Desarrollo de las Revoluciones Americana y Francesa: Un Estudio Comparativo" »

Monarkiaren behin betiko krisia (1930–1931)

1923–1930: Primo de Riveraren diktadura militarra eta haren porrota.

1930: Dimisioa eman zuen eta Berenguerrek hartu zuen kargua (dictablanda), baina egoera ezegonkorra zen.

1929ko krisi ekonomikoa eta oposizio politikoa (errepublikarrak, sozialistak eta abertzaleak) batu ziren.

1930: Donostiako Ituna sinatu zen, errepublikarren eta sozialisten artean.

1931/04/12: Udal hauteskundeak egin ziren eta errepublikarrek garaipena lortu zuten hirietan.

1931/04/14: II. Errepublika aldarrikatu zen. Ondorioa: monarkiaren amaiera eta Alfontso XIII.aren erbesteratzea.

Biurteko errepublikar-sozialista (1931–1933)

Gobernua: Manuel Azaña (PSOE + errepublikarrak).

• Hezkuntza: 12.000 eskola publiko inguru sortu ziren;

La Guerra Civil Espanyola (1936-1939)

La Guerra Civil Espanyola (1936-1939) va ser un conflicte armat iniciat per un cop d'estat organitzat des de la dreta (liderat per figures com Franco i Mola) contra el govern de la Segona República (presidit per figures com Largo Caballero, Manuel Azaña i Juan Negrín).

Causes del Conflicte

• Problemes estructurals interns:
  • La qüestió territorial (Catalunya i País Basc no encaixaven plenament en el model d'estat).
  • Els cops d'estat anteriors i la inestabilitat política.
  • El retard econòmic i la profunda desigualtat social.
• Context internacional desfavorable:
  • L'avanç del feixisme a Europa.
  • La crisi econòmica mundial del 1929 i les seves repercussions.
• Radicalització política: Polarització creixent entre esquerra

Sancho Garcés III el Mayor de Pamplona: Contexto y Formación

Contexto General

En el valle del Ebro, la vida urbana perdura y las ciudades mantienen su importancia. Los linajes muladíes controlaban el valle del Ebro, como los Banu Qasi (Musa ibn Musa). La idea de neogoticismo es tardía (siglo X).

Formación del Reino de Pamplona

La geografía favorable, con valles pirenaicos de difícil acceso e inexpugnables, fue un elemento decisivo. La intervención carolingia y los enfrentamientos con su autoridad también influyeron. Se distinguen tres núcleos territoriales: el Reino de Pamplona, el Condado de Aragón y los condados catalanes.

Orígenes del Reino de Pamplona

Los territorios vascones ya estaban ocupados por los romanos, conocidos como Saltus

Pertsiarren Manifestua (1814): Absolutismoaren Berrezarpena

Aurkeztu zaigun testua, Pertsiarren Manifestua, manifestu politiko bat da. Egile kolektiboa du: Gorteetako diputatuen herenak idatzi zuen manifestu hau, absolutistek hain zuzen ere. Fernando VII.ak 1813an koroa eskuratu zuenez, Espainian erregimen absolutista berrezartzea eta 1812an idatzitako legedi liberala (1812ko Konstituzioa) indargabetzea da manifestu honen xedea. Testuan bertan dioen bezala, Madrilen idatzi zen, estatuaren hiriburuan, 1814ko apirilaren 12an.

Testuingurua eta Kokapena

Momentu horretan, Independentzia Gerra amaitu berri zen, eta Napoleonek Valençayko Ituna sinatuz, 1813an, Fernando VII.ari itzuli zion koroa. Manifestua bere erregetzaren lehenengo garaiaren hasieran... Continuar leyendo "Espainiako eta Euskal Herriko Testu Historikoen Analisia" »

Introdución

A India do século XIX, a colonia por excelencia: Da caída do Imperio Mogol á dominación británica

1. A Compañía Británica das Indias Orientais

2. O réxime de goberno e administración colonial

2.1. Bases do dominio británico: a Regulation Act de 1773. Novidades e continuidades

2.2. Modelo de goberno: Organigrama, composición e prerrogativas

2.3. Filosofía e práctica do goberno colonial: Etapas e propostas antagónicas

3. A explotación colonial e os seus efectos sociais

4. O Levantamento Cipaio (1857-1858)

5. Os xermolos do nacionalismo indio

A lenta agonía da China Manchú dos Qing fronte á ofensiva colonial do século XIX

1. A crise do sistema chinés e a inxerencia colonial

1.1. A China Tardoimperial: Do crecemento á crise.