Cales son os ciclos da narrativa de Xosé Neira Vilas?

A súa narrativa clasifícase en ciclo do neno, protagonista adulto en Galicia, emigración e literatura infantil. Cada grupo reúne obras como Memorias dun neno labrego ou Camiño bretemoso.

Xosé Neira Vilas: vida, obra e a Nova Narrativa Galega

Resumen

O documento presenta a biografía de Xosé Neira Vilas, desde a súa infancia en Gres-Vila ata o seu exilio en Arxentina e Cuba e o seu retorno a Galicia. Recolle tamén a clasificación da súa narrativa por ciclos e a contextualización da Nova Narrativa Galega, con autores e obras destacadas. Inclúe ademais notas sobre a clasificación das palabras e o campo lexical.

Puntos clave

Xosé Neira Vilas naceu en Gres-Vila (Pontevedra) nunha familia labrega e emigrou á Arxentina en 1949.
En 1961 instalouse en Cuba e en 1969 creou a Sección Galega do Instituto de Literatura e Lingüística de Cuba.
Retornou a Galicia en 1994 e viviu na súa aldea natal ata a súa morte.
A súa narrativa divídese en ciclo do neno, protagonista adulto en Galicia, emigración e literatura infantil.
A Nova Narrativa Galega abarca as obras publicadas entre 1954 e 1980 e caracterizouse polo obxectivismo, o multiperspectivismo e a ambientación urbana.
Os tipos de palabras segundo a súa estrutura son simples, derivadas, compostas, parasintéticas e complexas.

Ponte a prueba

Vida e Obra de Xosé Neira Vilas

Traxectoria

Xosé Neira Vilas, nado en Gres-Vila (Pontevedra), nunha familia labrega, estudou contabilidade por correspondencia e traballou desde novo nun serradoiro. Emigrou á Arxentina en 1949, traballando en diversos oficios e relacionándose cos sectores máis galeguistas. Participou en iniciativas como o xornal Adiante, o I Congreso da Emigración Galega (1956) e a editora-distribuidora Follas Novas (1957). En 1961 instalouse en Cuba coa escritora Anisia Miranda (1932-2009), desempeñando diversos postos na administración revolucionaria cubana. En 1969, creou e dirixiu a Sección Galega do Instituto de Literatura e Lingüística de Cuba, realizando unha importante labor de investigación e recuperación do legado galego en Cuba. Desde o seu retorno a Galicia en 1994, viviu na súa aldea natal, desenvolvendo un intenso traballo cultural e xornalístico, reflectido en obras como Vinte anos retornando (2006) e Penúltimo dietario (2011).

Obra Literaria

Neira Vilas cultivou a novela e o conto. Moitas das súas narracións longas son acumulacións de relatos curtos conectados por elementos como o espazo, a voz narrativa ou a evolución dos personaxes. A súa narrativa clasifícase en:

Ciclo do neno: Memorias dun neno labrego, Cartas a Lelo e Aqueles anos do Moncho.
Protagonista adulto en Galicia: Xente no rodicio, A muller de ferro e Querido Tomás.
Emigración: Camiño bretemoso, Historias de emigrantes e Remuíño de sombras.
Literatura infantil: O cabaliño de buxo e Espantallo amigo.

Obras	Autor
Terra brava	Ánxel Fole
Se o vello Sinbad volvese ás illas	Álvaro Cunqueiro
Cartas a Lelo	Xosé Neira Vilas
Merlín e familia	Álvaro Cunqueiro
Retrincos	Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
A esmorga	Eduardo Blanco Amor
Escola de menciñeiros	Álvaro Cunqueiro
Os biosbardos	Eduardo Blanco Amor
As crónicas de Sochantre	Álvaro Cunqueiro
Xente ao lonxe	Eduardo Blanco Amor

A Nova Narrativa Galega

Nos anos 50 do franquismo, tras un período de parón, a literatura galega iniciou unha lenta recuperación. As obras entre 1954 (Nasce un árbore, Gonzalo R. Mourullo) e 1980 (Cara a Times Square, Camilo Gonsar) pertencen á Nova Narrativa Galega. Caracterizábase polo obxectivismo, o multiperspectivismo, a ambientación urbana e personaxes sen gran caracterización psicolóxica.

Autores Destacados

Camilo Gonsar: Cara a Times Square, Lonxe de nós e dentro, Como outro día calquera.

María Xosé Queizán: A orella no buraco.

Xohana Torres: Adiós, María.

Ferrín: Percival e outras historias, O crepúsculo e as formigas, Arrabaldo do Norte.

Carlos Casares: Vento ferido, Cambio en tres.

Clases de Palabras

Os tipos de palabras segundo a súa estrutura son:

Simples: Un lexema e morfemas gramaticais (escur-o-s, neg-a-ba-s).
Derivadas: Lexema, morfemas derivativos e flexivos (escur-idade, neg-a-ción-s).
Compostas: Máis dun lexema (pasatempo, xirasol).
Parasintéticas: Prefixación e sufixación combinadas (en-soberb-ec-er).
Complexas: Frases fixas con orde ríxida (vichelocrego).

Ánxel Fole

Ánxel Fole (Lugo, 1903) estudou Dereito. Participou na vida cultural e política, fundando a revista Yunque e militando no Partido Galeguista. Publicou Á lus do candil (1953) e Terra brava (1955), libros de relatos baseados na tradición oral. Máis tarde publicou Contos da néboa (1973) e Historias que ninguén cre (1981). O seu estilo recrea o galego falado, con humor e misterio.

Texto de Castelao

Autor: Alfonso Daniel Rodríguez Castelao

Movemento: Grupo Nós

“A cousa”: Breve relato con ilustración.

Campo Lexical

O campo lexical ou campo semántico é o conxunto de palabras da mesma categoría gramatical que comparten un trazo significativo e se opoñen pola presenza ou ausencia doutros trazos. A presenza dunha palabra exclúe outras do mesmo campo (ex: días da semana).