Xeración do 36 e a Nova Narrativa Galega: Autores, Características e Obras

Xeración do 36. Características xerais

1. Os seus escritores naceron entre os anos 10 e 20 e sufriron a Guerra Civil.
2. Comezan a publicar nos anos 50.
3. Continúan a xeración dos anos 30 e as vangardas.
4. Presentan diversas liñas poéticas: hilozoísmo en Aquilino Iglesia Alvariño, neotrobadorismo en Álvaro Cunqueiro, intimismo en Xosé María Díaz Castro e en Pimentel, e socialrealismo en Celso Emilio Ferreiro.
5. Tendencias: divídese en voces do exilio e voces do interior.
   • Voces do exilio: Luis Seoane, Lorenzo Varela e Blanco Amor.
   • Voces do interior: Aquilino Iglesia Alvariño, Álvaro Cunqueiro e Celso Emilio Ferreiro.

Escritores do exilio e características

Luis Seoane

Foi fillo de emigrantes, naceu en Bos Aires en 1910 e morreu no 79 na Coruña. No 63 volveu a Galicia. Coa Guerra Civil exiliouse a Bos Aires. Foi pintor, gravador, ilustrador, ensaísta, escritor e periodista. Estudou Dereito e tivo atracción pola arte. Os temas das súas obras eran a emigración e o exilio, con poesía de denuncia social.

• Obras poéticas: Fardel de exiliado, Na bretema de Santiago, As cicatrices.
• Obras teatrais: A soldadeira, O irlandés astrólogo.

Lorenzo Varela

Naceu na Habana en 1916 e morreu en Madrid en 1978. Foi homenaxeado nas letras galegas en 2005. Ten unha poesía reivindicativa. Participou con Seoane nos proxectos que este puxo en marcha.

• Obra: Catro poemas para catro gravados.

Blanco Amor

Naceu en Ourense en 1892 e emigrou a Bos Aires en 1910. A Guerra Civil colleuno en Bos Aires. Escribiu poesía, teatro e narrativa.

• Obras poéticas: Seis poemas galegos, Romances galegos, Poema en catro tempos.

Escritores das voces do interior

Aquilino Iglesia Alvariño

Naceu en Lugo e morreu en Santiago. Estudou no seminario de Mondoñedo e tivo unha formación clásica. Foi docente, poeta e tradutor. Os temas da súa obra son a soidade, o paso do tempo e a morte, cunha paisaxe humanizada. Está na corrente do hilozoísmo. Na preguerra escribiu Señardá e Corazón do vento, e tivo influxo do saudosismo portugués.

• Obras da posguerra: Comaros verdes.
• Características: versolibrismo e hilozoísmo.

Celso Emilio Ferreiro

Naceu en Celanova e morreu en Vigo. Representante da poesía social, con compromiso político e galeguista. Loitou no bando franquista. Encarcerado en Celanova, así naceu a obra Longa noite de pedra. Dirixiu a colección Benito Soto na posguerra. Nos anos 50 estivo en Vigo e no 66 emigrou.

• Obras: Viaxe ao país dos ananaos, Cantigas de escarnio e maldicir.

Promoción de enlace. Características

Nacidos entre 1920 e 1930. Padecen as consecuencias da guerra: a ditadura, a falta de liberdade, a pobreza cultural e económica. Carecen de información sobre o nacionalismo. Reciben formación en lingua castelá e sofren o influxo das vangardas galegas. Presentan unha poesía de desesperanza. Son poetas de enlace entre a xeración precedente e a seguinte, con escasa utilización do galego como lingua literaria.

Autores

Antón Tovar

Poesía de temática intimista, con temas como o desacougo, a desesperanza, a soidade e a dúbida existencial. Poesía cunha visión traxica e resignada.

• Obras: Arredores, Non, Calados esconxuros, Berros en voz baixa.

Luz Pozo Garza

Poesía intimista, de amor e de paisaxe. Poesía comprometida coa renovación dos anos 80 e 90. A luz, a música e a natureza son referentes.

• Obras: O paxaro na boca (con influxo intimista de Pimentel), Verbos derradeiros, Concerto de outono, Códice Calixtino, Prometo a flor de loto, Vida secreta de Rosalía.

Manuel Cuña Novás

Poesía cargada de angustia obsesiva, antecedente da Escola de Tebra. Influxos surrealistas de Cunqueiro. Temas recorrentes: as tebras, a escuridade, o desacougo e o hermetismo.

• Obras: Fabulario novo, Frauta na noite (con influxos do hilozoísmo e do neotrobadorismo).

A nova narrativa galega. Características xerais

1. Son escritores con formación universitaria.
2. Nados arredor dos anos 30.
3. Coñecen as restricións dos anos 40.
4. Teñen coñecemento das tendencias narrativas europeas.
5. Comezan a escribir a finais dos anos 50.
6. Teñen unha ideoloxía nacionalista.
7. Teñen un forte compromiso coa lingua galega.
8. Os temas principais son a inadaptación dos personaxes ao medio. As obras caracterízanse polo intimismo e a retrospección, sitúanse nun mundo simbólico e exáltanse e descríbense moito os obxectos, o que se denomina obxectualismo.

Autores e características

Xosé Luis Méndez Ferrín

Home moi vinculado á cultura e á política do país. A súa obra caracterízase por desenvolverse en espazos asfixiantes, con personaxes angustiados, violentos ou destrutivos.

• Obras: Percival e outras historias, O crepúsculo e as formigas, Arrabalde no norte.

Carlos Casares

Naceu en Xinzo. Home moi vinculado á cultura e á política do momento. Licenciouse en Filoloxía Románica, foi académico da lingua, deputado do Parlamento de Galicia, presidente do Consello da Cultura Galega e dirixiu a editorial Galaxia en Vigo.

• Obras: Vento ferido, relatos nos que predominan as frustracións, a violencia, a soidade e a angustia. Cambio en tres, novela na que un emigrante regresa para asistir ao enterro dun amigo morto e vai lembrando a súa vida, ligando vivencias pasadas co presente.

Xosé Neira Vilas

Naceu en Grés. Emigrou a Arxentina aos 19 anos e volveu no 72.

• Obras: Memorias dun neno labrego, Cartas a Lelo, Aqueles anos do Moncho.

María Xosé Queizán

Naceu en Vigo e estivo ligada aos movementos literarios. Foi teórica do movemento feminista, con obras como A muller en Galicia.

• Obras narrativas: A orella no buraco, A semellanza, Non o abras como unha flor, Cólera.