Variación Dialectal, Morfoloxía e Semántica da Lingua Galega

Variación dialectal do galego

Áreas dialectais e léxico

Occidental

Occidental: amigho, des, sinco, irmán, chan, xamóns, cans, ti

Central

Central: amigho/amigo, des/dez, cinco, irmán/irma, chao, xamós, cas, ti/tu

Oriental

Oriental: amigo, dez, cinco, irmao/irmá, chao, xamois, cais, tu

Fenómenos meteorolóxicos

Chuvia e vento

• Chuvia feble: babuña, barbaña, chuvisca, orballo, parrumada, poalla, zarzallo.
• Cando a chuvia é forte: arroiada, ballón/balloada, chuvasco, dioivo.
• Tormenta: chispa, raio, trono, lóstrego, relampo, alustro, tronada, treboada, trebon.
• Néboa: borraxeira, brétema, bruma, mera, neboeira.
• Para de chover: delampar, escampar, estiñar.
• Chuvia e sol: o arco da vella.
• Cando hai neve ou xeo: auganeve, carambelo, folerpa, farrapo, nevada, nevarada, nevisca, pedrazos, sarabia, xeada.
• Cando hai vento: borrasca, brisa, corisco, refacho, temporal, vendaval, xistra.

Conxugación verbal

O verbo ser

O verbo: (ser)

• Presente: son, es, é, somos, sodes, son.
• Copretérito: era, eras, era, eramos, erades, eran.
• Pretérito: fun, fuches, foi, fomos, fostes, foron.
• Antepretérito: fora, foras, fora, foramos, forades, foran.
• Futuro: serei, serás, será, seremos, seredes, serán.
• Pospretérito: sería, serías, sería, seriamos, seriades, serían.
• Presente (Subxuntivo): sexa, sexas, sexa, sexamos, sexades, sexan.
• Pretérito (Subxuntivo): fose, foses, fose, fósemos, fósedes, fosen.
• Futuro (Subxuntivo): for, fores, for, formos, fordes, foren.

O verbo estar

(estar)

• Presente: estou, estás, está, estamos, estades, están.
• Copretérito: estaba, estabas, estaba, estabamos, estabades, estaban.
• Pretérito: estiven, estuches, estivo, estivemos, estivestes, estiveron.
• Antepretérito: estivera, estiveras, estivera, estiveramos, estiverades, estiveran.
• Futuro: estarei, estarás, estará, estaremos, estaredes, estarán.
• Pospretérito: estaría, estarías, estaría, estariamos, estariades, estarían.
• Presente (Subxuntivo): estea, esteas, estea, esteamos, esteades, estean.
• Pretérito (Subxuntivo): estivese, estiveses, estivese, estivésemos, estivésedes, estivesen.
• Futuro (Subxuntivo): estiver, estiveres, estiver, estivermos, estiverdes, estiveren.

Semántica e relacións léxicas

A antonimia

A antonimia: é a relación entre dúas palabras que teñen significados opostos (alto-baixo).

• Relacións privativas: a afirmación dun dos elementos implica a negación do outro (cala-non fala).
• Relacións graduais: oposición entre palabras que se caracterizan por posuíren o mesmo trazo semántico en distinto grao (vello-novo, grande-pequeno).
• Relación de reciprocidade: afirmar un significa afirmar o outro (comprar-vender, pai-fillo).

A sinonimia

A sinonimia: relación lingüística que supón que para un significado existan varios significantes.