Tipos de Empresa, Teorías Empresariais e Concentración

Economía8,8 KB

Formas xurídicas e tipos de empresa

Empresas individuais

Estas fórmulas tributan polo IRPF:

  • Comunidade de Bens (C.B.): constituída por dous ou máis comuneiros que achegan bens ou industria en común mediante contrato privado. Teñen responsabilidade ilimitada. Existe C.B. cando a propiedade dunha cousa ou dereito pertence pro indiviso a varias persoas. Diferénciase da sociedade civil privada en que os comuneiros se agrupan para explotar ou administrar un ben, dereito ou patrimonio preexistente, sen a obriga estrita de achegar capital inicial monetario.
  • Traballador Autónomo Economicamente Dependente (TRADE): aquel que percibe polo menos o 75% dos seus ingresos dun único cliente ou persoa física/xurídica.
  • Emprendedor de Responsabilidade Limitada (ERL): modalidade na que o titular ten responsabilidade ilimitada sobre as súas débedas, agás pola exclusión legal da súa vivenda habitual baixo determinadas condicións.

Sociedades mercantís e cooperativas

  • Sociedade de Responsabilidade Limitada (S.R.L. / S.L.): o capital está dividido en participacións sociais acumulables e indivisibles. Esixe escritura pública e inscrición no Rexistro Mercantil, cun capital social mínimo legal fixado historicamente en 3.005,06 € (ou 3.000 €). Tributa polo Imposto sobre Sociedades (IS).
  • Sociedade Limitada Nova Empresa (SLNE): de 1 a 5 socios no momento da constitución, con capital comprendido entre 3.012 € e 120.002 €, dividido en participacións sociais, e tributación polo Imposto sobre Sociedades (IS).
  • Sociedade Anónima (S.A.): constituída por 1 ou máis socios, con responsabilidade limitada ao capital achegado. Capital mínimo de 60.000 €, dividido en accións negociables, obriga de inscrición no Rexistro Mercantil e tributación polo IS.
  • Sociedades Cooperativas (S. Coop.): unión de persoas para satisfacer necesidades ou intereses comúns socioeconómicos sen ánimo de lucro mercantil tradicional. Teñen responsabilidade limitada, réximes específicos autonómicos e destinan polo menos o 30% dos excedentes netos ao Fondo de Reserva Obrigatorio e ao Fondo de Educación e Promoción.
  • Sociedades Laborais (S.A.L. / S.L.L.): sociedades nas que polo menos o 50% do capital pertence aos traballadores con contrato indefinido. Requírese un mínimo de 3 socios; o capital establécese a partir de 60.000 € dividido en accións (S.A.L.) ou 3.000 € en participacións (S.L.L.).

Teorías sobre a figura do empresario

  • Teoría clásica e neoclásica (séculos XVIII-XIX - Adam Smith, David Ricardo e John Stuart Mill): identifica o empresario co propietario do capital que coordina os factores de produción, dirixe a actividade e asume o risco financeiro.
  • Teoría do empresario-risco de Frank Knight (século XX): define o empresario como a figura que asume a incerteza e adianta o pagamento dos factores produtivos a cambio dun beneficio residual incerto como recompensa polo risco asumido.
  • Teoría do empresario innovador de Joseph Schumpeter (século XX): considera o empresario como un axente innovador que xera monopolios temporais a través de novos produtos ou procesos ata a chegada de imitadores.
  • Teoría da tecnoestrutura de John Kenneth Galbraith (século XX): nas grandes empresas complexas, a dirección recae nun órgano colexiado de profesionais especializados (a tecnoestrutura), con obxectivos propios que poden diferir dos accionistas.
  • Empresario como descubridor de oportunidades (Israel Kirzner, século XX): destaca a importancia do estado de alerta permanente para detectar e explotar oportunidades de negocio non aproveitadas polo mercado.
  • Teorías directivas actuais (séculos XX-XXI - Warren Bennis e outros): conciben o empresario como líder estratéxico que planifica, fixa obxectivos, xestiona recursos, organiza, motiva o persoal e controla os resultados.

Empresas multinacionais

Características e factores de expansión

As empresas multinacionais (EM) son unidades mercantís de grandes dimensións cunha empresa matriz que controla, dirixe e planifica a actividade das filiais exteriores, aproveitando economías de escala e avaliando os rendementos de forma conxunta.

Factores que impulsan a súa dimensión:

  • Estreiteza e saturación dos mercados nacionais na procura de novas saídas comerciais.
  • Control directo das canles de distribución internacional.
  • Superación de barreiras proteccionistas ou arancelarias.
  • Redución de custos de produción (acceso a man de obra e materias primas máis competitivas).

Fases, vantaxes e inconvenientes

Fases de internacionalización:

  1. Fase de exportación (directa ou indirecta).
  2. Fase de asociación (licenzas, contratos de franquía ou intermediación).
  3. Investimento directo no estranxeiro (creación de filiais propias ou sociedades de risco compartido).

Efectos positivos: impulso económico en países emerxentes, transferencia de tecnoloxía avanzada e creación de emprego directo e indirecto.

Inconvenientes: aproveitamento de normativas laborais e ambientais menos esixentes, repatriación de beneficios á matriz e risco de deslocalización.

Concentración e integración empresarial

Motivos e modalidades de concentración

A concentración e integración empresarial busca acadar economías de escala, reducir custos operativos, gañar poder de negociación fronte a provedores e competidores, e afrontar proxectos de investimento intensivos en capital.

Modalidades de integración societaria (con perda de personalidade xurídica de polo menos unha entidade):

  • Fusión: unión de dúas ou máis empresas que se disolven para crear unha nova entidade conxunta.
  • Absorción: unha sociedade asume o patrimonio doutra, que se extingue e intégrase na compradora. Tanto a fusión coma a absorción poden ser de carácter horizontal (mesmo sector e fase produtiva) ou vertical (distintas etapas da cadea de valor).

Participación financeira e control corporativo:

  • Participación empresarial: compra de accións doutra entidade para acadar un control maioritario ou minoritario sen perda de personalidade xurídica.
  • Holding: sociedade matriz que posúe máis do 50% das accións doutras filiais para exercer o control efectivo sobre os seus órganos de decisión.
  • Oferta Pública de Adquisición (OPA) hostil: intento de toma de control dunha sociedade cotizada mediante a compra de accións sen a aprobación nin o consentimento do seu equipo directivo.

Estratexias de cooperación empresarial

A cooperación empresarial consiste nun acordo voluntario entre dúas ou máis firmas independentes para actuar conxuntamente e sumar forzas competitivas.

Tipoloxías de cooperación

  • Cooperación produtiva: acordos orientados a abaratar custos de fabricación ou compartir riscos tecnolóxicos e produtivos.
  • Cooperación comercial: compras conxuntas de subministracións e mercadorías para acadar descontos por volume, ou compartición de redes de venda.
  • Cooperación tecnolóxica: acordos de cesión e explotación de patentes a cambio de royalties ou proxectos de investigación e desenvolvemento (I+D) conxuntos.

Outras fórmulas de cooperación interempresarial

  • Joint venture: achega conxunta de capital para fundar unha nova sociedade que desenvolva unha actividade común e de risco compartido.
  • Unión Temporal de Empresas (UTE): asociación temporal de empresas para desenvolver un proxecto específico de duración limitada.
  • Agrupación de Interese Económico (AIE): sociedade mercantil que procura facilitar ou mellorar a actividade dos seus membros.
  • Consorcio: estrutura formalizada para coordinar a execución de grandes proxectos comúns.
  • Capital risco (Venture Capital): financiamento temporal concedido a pequenas e medianas empresas innovadoras con alto potencial pero elevado risco.
  • Cártel: acordo colusorio secreto ou explícito entre competidores para fixar prezos ou repartirse cotas de mercado, restrinxido polos tribunais de competencia.

Descargar

PDF Word HTML