A empresa: funcións, obxectivos e tipos
Resumen
O documento explica o concepto de empresa como mecanismo de asignación de recursos nos sistemas económicos, as súas funcións na economía de mercado e os seus obxectivos económicos, sociais e ambientais. Tamén describe a cadea de valor, o proceso de produción e as distintas concepcións do empresario. Por último, clasifica as empresas segundo o tamaño, o sector de actividade, a propiedade do capital e a forma xurídica.
Puntos clave
- A empresa é un mecanismo de asignación de recursos que produce bens e servizos para outras empresas, para a cidadanía e para a Administración.
- Nun mercado, as empresas respondan a tres cuestións: que producir e en que cantidades, como producir e para quen producir.
- Os obxectivos empresariais son económicos (eficiencia), sociais (relacións sociais, saúde laboral) e ambientais (emisións, consumo enerxético).
- A cadea de valor descompón a empresa en actividades primarias e de apoio para identificar fontes de vantaxe competitiva.
- Segundo o número de traballadores, as empresas son pequenas (menos de 50), medianas (50 a 250) ou grandes (máis de 250).
- Segundo o sector, as empresas poden ser primarias, secundarias (transformación) ou terciarias (servizos).
A empresa é, orixinalmente, un mecanismo de asignación de recursos que produce bens e servizos para outras empresas, para os cidadáns como consumidores e para a propia Administración do Estado. Os sistemas económicos máis significativos son:
- Sistema de libre mercado: Propiedade privada dos medios de produción. Liberdade de contratación. A busca da máxima eficiencia é o obxectivo primordial.
- Sistemas de economía mixta: A propiedade privada combínase cunha importante participación do Estado.
- Sistema de economía centralizada: Propiedade estatal dos medios de produción. Todas as empresas atópanse sometidas á autoridade do Estado.
Concepto de Empresa
Nun sistema económico de mercado, son as empresas as que responden, en gran parte, a estas tres cuestións:
- Que bens e servizos producir e en que cantidades? As empresas producen os bens e servizos que demanda o mercado.
- Como producir? As empresas organizan a produción segundo os seus custos e a tecnoloxía dispoñible.
- Para quen producir? Unha vez producidos, os bens e servizos distribúense entre os que poden.
Funcións da Empresa na Economía de Mercado
- Proporciona os bens e servizos que a sociedade necesita.
- As empresas crean valor.
- As empresas asumen riscos e distribúen ese valor que engaden.
- As empresas dirixen e coordinan os factores de produción.
- Dimensión social: crean riqueza e xeran emprego.
Os Obxectivos da Empresa
- Económicos: tratan de medir a eficiencia da empresa.
- Sociais: son os relacionados cos aspectos sociais da empresa (relacións sociais, saúde laboral...).
- Ambientais: son os relacionados coa incidencia ambiental da empresa (emisións de gases, consumo enerxético...).
A Cadea de Valor
A cadea de valor é esencialmente unha forma de análise da actividade empresarial mediante a cal descompoñemos unha empresa nas súas partes constitutivas, buscando identificar fontes de vantaxe competitiva naquelas actividades xeradoras de valor.
- As actividades primarias son aquelas que teñen que ver co desenvolvemento do produto, a súa produción, a loxística e comercialización e os servizos de posvenda.
- As actividades de apoio son actividades soporte das actividades primarias como, por exemplo, a administración dos recursos humanos.
A marxe é a diferenza entre o valor total e os custos totais incorridos pola empresa para desempeñar as actividades xeradoras de valor.
O Proceso de Produción
Basicamente, calquera proceso de produción consta de tres elementos:
a) O aprovisionamento dos factores produtivos ou inputs
b) Transformación ou tecnoloxía
c) Os bens e servizos (outputs).
Diferentes Concepcións do Termo Empresario
- O empresario no pensamento económico clásico: Adam Smith.
- O empresario capitalista.
- O empresario risco de Frank Hyneman Knight.
- O empresario innovador de Joseph Alois Schumpeter.
- O empresario como tecnoestrutura de John Kenneth Galbraith.
Clasificación da Empresa
Polas características en que nos fixemos, as empresas pódense clasificar de distintas formas:
Segundo o seu Tamaño
Ao non existir un criterio único que clasifique a dimensión ou o tamaño das empresas, utilízanse os seguintes indicadores: o volume de vendas, o tamaño do capital e o número de traballadores.
O máis utilizado é o número de traballadores. Con este criterio, distínguese entre:
- Empresas pequenas con menos de 50 traballadores.
- Empresas medianas entre 50 e 250 traballadores.
- Empresas grandes con máis de 250 traballadores.
Segundo o Sector de Actividade
Segundo o sector de actividade que desempeñan, as empresas poden pertencer a un dos tres sectores produtivos seguintes:
- Empresas do sector primario. Son as que extraen as materias primas que nos ofrece a natureza: empresas agrícolas, gandeiras, pesqueiras, mineiras e forestais.
- Empresas do sector secundario. Son as que transforman as materias primas en produtos elaborados: produtoras de enerxía, construtoras e industriais (téxtil, naval, siderometalúrxica, etc.).
- Empresas do sector terciario. Son as empresas de servizos: comerciais (compravenda de bens), de transporte, ensino, sanidade, espectáculos, comunicación, ... e as financeiras (bancos, aseguradoras...).
Segundo a Propiedade do Capital
En función dos que sexan os propietarios as empresas poden ser:
- Privadas, cando a propiedade e control se atopan en mans de particulares, por exemplo, Zara.
- Públicas, o capital e o control pertence ás institucións da Administración pública, por exemplo, Correos.
- Mixtas, caracterízanse por que a súa propiedade está compartida, o capital procede tanto de achegas públicas como privadas, por exemplo, Turgalicia.
Segundo a súa Forma Xurídica
- Empresa individual, cando ten un só propietario, é dicir, o dono da empresa é unha persoa física, por exemplo unha pastelaría onde o empresario é a mesma persoa que puxo o capital.
- Empresa societaria ou sociedade, cando ten diversos propietarios que, mediante un contrato, se obrigan a poñer en común capital ou traballo, ou ambas as dúas cousas, para realizar unha actividade empresarial. O contrato dá lugar ao nacemento dunha persoa xurídica nova e distinta das persoas físicas que compoñen a sociedade, por exemplo, Iberia, BBVA.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Cales son os tres sectores de actividade das empresas?
O sector primario extrae materias primas da natureza, o secundario as transforma en produtos elaborados e o terciario ofrece servizos, como comercio, transporte, ensino ou finanzas.
Como se clasifican as empresas segundo o seu tamaño?
O criterio máis usado é o número de traballadores: pequenas con menos de 50, medianas entre 50 e 250 e grandes con máis de 250.
Que diferenza hai entre empresa individual e sociedade?
A empresa individual ten un só propietario, unha persoa física. A sociedade ten varios propietarios que pór en común capital ou traballo mediante un contrato e dá lugar a unha persoa xurídica distinta.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.