Rochas Sedimentarias: Formación, Tipos e Procesos

Rochas sedimentarias

As rochas sedimentarias fórmanse por compactación de sedimentos.

Meteorización

A meteorización consiste nas alteracións pola acción da auga, o aire e os seres vivos que sofren todas as rochas da superficie terrestre. Existen dous tipos:

Meteorización física ou mecánica

Consiste na división das rochas en fragmentos. Dentro deste proceso destacan:

• Expansión térmica: os cambios bruscos de temperatura dilatan e contraen as rochas, podendo fendelas.
• Xelivración: rotura pola acción do xeo.

Meteorización química

Consiste na modificación da composición da rocha producida pola intervención da auga ou o aire. Exemplo: oxidación.

Transporte

Os ríos son os principais axentes de transporte nos continentes, mentres que as correntes mariñas o son nos océanos. Os materiais pódense transportar en disolución ou en estado sólido.

Sedimentos

Os sedimentos son os materiais que foron transportados e depositados. Adoitan acumularse nas zonas máis baixas dos continentes e nos océanos.

Ambientes sedimentarios

Son os lugares onde se acumulan os sedimentos.

Diaxénese

O proceso polo que un sedimento se transforma en rocha recibe o nome de diaxénese. Os principais procesos son a cementación e a compactación.

Formación das rochas sedimentarias

As rochas sedimentarias fórmanse a partir dunha rocha que sufriu un proceso de meteorización, transporte, sedimentación e diaxénese.

Estrato

Unha das características das rochas sedimentarias que resulta máis doado percibir cando se observan no campo é a súa disposición en capas paralelas. Cada unha destas capas chámase estrato.

Tipos de rochas sedimentarias

• Rochas sedimentarias detríticas: son aquelas que se forman a partir de materiais transportados en estado sólido. Formáronse a partir de fragmentos doutras rochas transportados en estado sólido polos ríos, os glaciares, o vento ou as correntes mariñas.
• Rochas sedimentarias non detríticas: inclúen todas as demais. Os materiais que as compoñen foron transportados disoltos na auga ou son restos de organismos.

Clasificación das rochas detríticas

• Conglomerado: composto por grans de tamaño grande.
• Arenita: de tamaño medio.
• Limolita: de tamaño pequeno.
• Arxilita: de tamaño moi pequeno.

Rochas carbonatadas

A máis importante é a calcaria. Fórmanse por tres procesos:

• Algunhas formáronse por precipitación do carbonato de calcio sen a intervención de organismos.
• Noutras ocasións, esa precipitación produciuse grazas á intervención de certos organismos, como é o caso dos estromatolitos.
• Outras veces, a propia rocha formouse por acumulación de restos de organismos, como ocorre coas lumaquelas.

Evaporitas

Son rochas orixinadas pola precipitación de sales minerais disoltas en augas sometidas a unha intensa evaporación. Destacan a halita e o xeso.

Rochas organóxenas

Son rochas orixinadas pola acumulación de restos orgánicos que posteriormente foron alterados pola intervención doutros organismos. Exemplos: carbón natural e petróleo.

Carbón natural

En zonas pantanosas do pasado, similares ás turbeiras, os restos vexetais transformáronse en turba pola acción bacteriana. Baixo o efecto da presión de novos sedimentos, tras varios millóns de anos, a turba foi transformándose en lignito. O proceso continuou e, baixo a presión de novos sedimentos, o lignito foi transformándose en hulla.

Petróleo

O proceso comeza coa morte masiva de organismos planctónicos que foron enterrados nos fondos mariños. Estes restos orgánicos fermentaron pola acción bacteriana, formando o sapropel, unha substancia precursora do petróleo. Despois depositáronse por enriba novos sedimentos e, millóns de anos máis tarde, o sapropel converteuse en petróleo.

O carbón natural e o petróleo son rochas organóxenas. Pola súa facilidade para arder e pola súa orixe, denomínanse combustibles fósiles.