Pribatutasuna Bermatzea: Kriptografia, Zibersegurtasuna eta Deep Web
Pribatutasuna Bermatzea
Kriptografiaren Oinarriak
Kriptografia teknika matematikoak erabiliz informazioa zifratzeko eta deszifratzeko zientzia da.
Kontzeptua
Mezu ulerkorra → Zifratu → Mezu ulertezina → Deszifratu → Mezu ulerkorra
Oinarrizko Teknikak
Ordezkatzea
Karaktereak edo karaktere blokeak beste batzuen truke aldatzen dira.
Lekualdatzea
Mezua osatzen duten bitak, karaktereak edo blokeak nahastu edo berrordenatzen dira, hasierakoa ez den posizioan kokatuz.
Kriptografia Simetrikoa
Kriptografia klasikoaren oinordekoak dira, eta gako bakarrekiko zifratze-eskema erabiltzen dute. Bi desabantaila nagusi dituzte:
- Gakoaren sekretua nola mantendu.
- Gako ezkutuen kopurua parte hartzen duten pertsonen kopuruaren araberakoa da.
Kriptografia Asimetrikoa
Bi gako ezberdinetan oinarritzen den kriptografia sistema da.
Hash Algoritmoak
Dokumentu edo fitxategi bat identifikatzeko balioko duen gakoa sortzen dute.
Sinadura Digitala
Dokumentu batek aldaketarik jaso ez duela eta igorleak bidali duela bermatzeko erabiltzen den zifratze mekanismoa da.
Ziurtagiri Digitala
Entitate edo pertsona bati buruzko informazioa gordetzen duen dokumentuari deritzo.
Esteganografia
Informazioa ezkutatzeko erabiltzen den teknika da.
Datuen Babeskopia eta Berreskurapena
DFINC Erabilera (Babeskopia)
Babeskopia ordenagailuko datuak kopiatzea eta artxibatzea da, jatorrizko informazioa leheneratzeko erabil daitekeelarik.
Zer da Recuva?
Gure makina birtualean webgune ofizialetik Recuva instalatu dugunean, ezabatu ditugun fitxategiak berreskuratzeko aukera izango dugu aplikazio honen bitartez.
Ziberdelinkuentzia eta Iruzur Digitalak
Ziberiruzurgileak Atzemateko Erremintak
Ziberiruzurgileak edo ziberdelinkuenteak atzemateko sonda moduko bat erabiltzen den metodoa da, azken urteetan egokitutakoa.
Iruzur Digitala: Definizioa eta Lege Arazoak
Ordenagailu edo Internet bidez egindako iruzurrak aipatzen ditu. Iruzur arrunta da informatika piratentzat: delitu batek tresna teknologiko sofistikatuak erabiltzen ditu informazio konfidentzialean urrunetik sartzeko.
Ziberdelitu Arruntenak
Phishing Iruzurrak
Phishing metodo ohikoa da, non hacker batek ordenagailu erabiltzailearen informazio sentikorra edo pertsonala lortu nahi duen. Prozesu hori phishing webguneen bidez egin ohi da, gune legitimoa imitatzen duten webguneak direlarik.
Identitate Lapurreta Iruzurrak
Kreditu-txartelean edo kontura sartzeko, hackerrak zure izenean erosketak egiteko informazioa erabil dezake.
Online Jazarpena
Lineako jazarpena normalean zure bizimodu sozialarekin lotuta dago. Adibidez, Facebook sare sozial ezagun bat erabiltzea aukeratzen baduzu, lineako jazarpena sare sozialean mezu bat bidaltzen den lineako mehatxuak izan litezke. Normalean, oso erraza da mehatxu horiek sare sozialetan jazartzen ari direnean atzematea.
Pribatutasunaren Inbasioa
Guardia Zibilaren Delitu Telematiako Taldearen (GDT) Lan Arloak
“Grupo de Delitos Telemáticos de la Guardia Civil” (GDT) taldeak lan egiten dituen delitu mota batzuk:
- Informazio garrantzitsuaren lapurreta.
- Iruzurrak (Fraudeak).
- Droga salmentak.
- Segurtasunaren aurkako erasoak (Hackerren kontra).
Deep Web-a eta Jarduera Ilegalak
Zer da Deep Web-a?
Internet sakona (ingelesez, Deep Web) guk ezagutzen dugun Internet da, baina askatasun osoz egina, hau da, ez du araurik, eta nahi duzun gauzak erosi ditzakezu.
"Operación ONYMOUS"
Europako eta Amerikako erakundeek elkarlanean parte hartu zuten operazioa izan zen. 27 webgune itxi zituzten, non jarduera ilegalak trukatzen ziren, hala nola droga salmentak. Sarean zeuden ezkutuko 400 zerbitzu ingururi eragin zien.
Gainera, Onymous Operazioan, 17 pertsona atxilotu zituzten, aipatutako webguneen arduradunak.
Zergatik Ordaintzen da Bitcoin-etan?
Ordainketa Bitcoin-etan egiten dute, segurua eta pribatua delako, inongo pertsona edo banku bitartekaririk gabe egiten baita.
Bartzelonako Iturginaren Kasua
Droga salmenta egin zuten, eta pertsona "burua" atxilotu zuten. Pertsona lagun batek bere profilean zerbait interesgarria aurkitu zuen, eta proba batzuk ikusi ondoren jakin zuten nor zen pertsona buru hori.