A poesía dos novísimos: contexto, autores e correntes

A poesía dos novísimos ata a actualidade

1. Contexto

Todos eles viviron os cambios da España dos anos sesenta e decenios seguintes, que trouxeron consigo o interese polo cinema, a música rock, as novelas policíacas e os cómics. Foron testemuñas dos movementos estudantís franceses de maio de 1968 e das reaccións dos Estados Unidos e do mundo contra a Guerra de Vietnam. Viviron a frustración polo atraso de España durante a ditadura franquista. En todos eles existía a impresión de que os asuntos da Guerra Civil e da antiga poesía social formaban parte do pasado.

2. Finais dos sesenta e principios dos setenta: os novísimos

En 1970, Josep Maria Castellet publica Nueve novísimos poetas españoles, antoloxía na que reúne os seguintes poetas nacidos entre 1939 e 1948: Vázquez Montalbán, Gimferrer, Carnero, Panero, entre outros.

Os máis importantes de todos eles serán Pere Gimferrer (Arde el mar) e Guillermo Carnero (Dibujo de la muerte).

O máis destacado desta xeración era a énfase na linguaxe poética innovadora. Estamos ante un novo vangardismo paralelo ás correntes experimentais. Moitos deles ven no surrealismo unha ruptura coa lóxica dun mundo absurdo. Os temas que se trataban eran persoais (a infancia, o amor ou o erotismo). Son sarcásticos fronte á sociedade de consumo e inconformistas no persoal e no político.

A partir de 1970 obsérvanse outros trazos característicos entre os poetas de maior idade, por exemplo a metapoesía, que é un intento de coñecer o propio proceso de produción poética máis que o intento de coñecerse a un mesmo. Carnero é o mellor representante da metapoesía. Os novísimos toman como referencia a poetas hispanoamericanos, como Luis Cernuda e especialmente a Vicente Aleixandre e poetas posteriores.

Correntes da xeración de 1968

Os novísimos crearon escola durante anos. Ademais dos incluídos na antoloxía de Castellet, hai outros poetas que se deron a coñecer. Destacan:

• Nacidos entre 1935 e 1950: Ullán, Colinas, Talens...
• Nacidos despois de 1950: Cuenca, Luis Antonio de Villena, Robayna...

Encontramos unha serie de tendencias principais:

• Venecianos: o apelativo arrinca de certos versos de Gimferrer e trata de reflectir o refinamento que abunda nalgúns poemas. Moi próxima e tamén cultivada por Gimferrer é outra liña decadente e estética que podería chamarse neomodernista.
• Culturalistas: escriben unha poesía que se inspira na poesía e nas artes cultas, como Antonio Colinas.
• Clasicistas: son poetas de sólida formación grecolatina, como Luis Alberto de Cuenca, Jaime Siles e Villena.
• Barroquismo: presidido por Carvajal, que ten as súas raíces na poesía do Século de Ouro (século XVII), especialmente a andaluza.