La Veu Passiva en Llatí: Temps, Conjugacions i Declinacions
Com es formen els temps passius en llatí?
Els temps de perfet formen la passiva amb el participi passat del verb que es conjuga i els temps del tema de present de l'auxiliar sum:
- Pretèrit perfet: amat-us, -a, -um sum / amat-us, -a, -um es / amat-us, -a, -um est / amat-i, -ae, -a sumus / amat-i, -ae, -a estis / amat-i, -ae, -a sunt (jo vaig ser estimat).
- Plusquamperfet: amat-us, -a, -um eram / amat-us, -a, -um eras / amat-us, -a, -um erat / amat-i, -ae, -a eramus / amat-i, -ae, -a eratis / amat-i, -ae, -a erant (jo havia estat estimat).
- Futur perfet: amat-us, -a, -um ero / amat-us, -a, -um eris / amat-us, -a, -um erit / amat-i, -ae, -a erimus / amat-i, -ae, -a eritis / amat-i, -ae, -a erunt (jo hauré estat estimat).
Participi passiu dels verbs regulars
Exemples amb amo, video, rego, audio:
- Present:
- am-or, -ris/re, -tur, -mur, -mini, -ntur (jo sóc estimat)
- vide-or, -ris/re, -tur, -mur, -mini, -ntur (jo soc vist)
- reg-or, -eris/re, -itur, -imur, -imini, -untur (jo soc governat)
- audi-or, -ris/re, -tur, -mur, -mini, -ntur (jo soc escoltat)
- Imperfet d'indicatiu:
- ama-bar, -baris/-re, -batur, -bamur, -bamini, -bantur (jo era estimat)
- vide-bar, -baris/-re, -batur, -bamur, -bamini, -bantur (jo era vist)
- reg-ebar, -ebaris/-re, -ebatur, -ebamur, -ebamini, -ebantur (jo era governat)
- audi-ebar, -ebaris/-re, -ebatur, -ebamur, -ebamini, -ebantur (jo era escoltat)
- Futur imperfet:
- ama-bor, -beris/-re, -bitur, -bimur, -bimini, -buntur (jo seré estimat)
- vide-bor, -beris/-re, -bitur, -bimur, -bimini, -buntur (jo seré vist)
- reg-ar, -eris/re, -etur, -emur, -emini, -entur (jo seré governat)
- audi-ar, -eris/re, -etur, -emur, -emini, -entur (jo seré escoltat)
Canvi de veu activa a pasiva
El complement directe (CD) passa a subjecte, el verb passa a pasiva i el subjecte passa a complement d'agent en ablatiu (davant de a/ab si és persona, i si és cosa, sense preposició).
Exemple: Iudex proditores (CD) multavit → proditores multati sunt ab iudice.
El CD està en acusatiu i s'ha de passar a nominatiu.
Declinacions llatines
1a declinació
Singular: nom: -a, voc: -a, acus: -am, gen: -ae, dat: -ae, abl: -a
Plural: -ae, -ae, -as, -arum, -is, -is
2a declinació
Singular: -us, -e, -um, -i, -o, -o
Plural: -i, -i, -os, -orum, -is, -is
3a declinació
Masculins i femenins:
Singular: variable, variable, -em, -is, -i, -e
Plural: -es, -es, -es, -um, -ibus, -ibus
Neutres:
Singular: variable, variable, variable, -is, -i, -e
Plural: -a, -a, -a, -um, -ibus, -ibus
4a declinació
Masculins:
Singular: -us, -us, -um, -us, -ui, -u
Plural: -us, -us, -us, -uum, -ibus, -ibus
Neutres:
Singular: -u, -u, -u, -us, -ui, -u
Plural: -ua, -ua, -ua, -uum, -ibus, -ibus