Nerbio-sistema eta Erregulazioa: Funtzionamendua eta Sinapsia

Nerbio-sistema eta Sistema Endokrinoa

• Nerbio-sistema: Nerbio-ehunak, erantzun azkarrak eta laburrak, nerbio-bulkaden bidez nerbioetan zehar.
• Sistema endokrinoa: Hormonak, erantzun motelak eta iraunkorrak, mezulari kimikoen bidez odolean zehar.

Erregulazio-sistema: Estimulutik Erantzunera

Prozesua honako fase hauetan banatzen da:

• Estimulua: Hartutako informazioa.
• Koordinazio-sistema: Kanpo eta barne estimuluak errezeptoreen bidez jasotzen dira (errezeptore bakoitza estimulu jakin baten eraginpean dago). Errezeptoreak nerbio-bukaera askeak edo kapsula batez inguraturiko zelula sentzitiboak izan daitezke.
• Organo efektorea: Erantzun egokia gauzatzen du:
  • Muskuluak: Erantzun eragilea, hezurren mugimendua eraginez.
  • Guruinak: Entzefalotik substantzia kimikoak jariatzeko agindua jasotzen dute.

Nerbio-bulkada eta Despolarizazioa

Neuronen transmisioa despolarizazioaren bidez gertatzen da:

• Geldialdiko gaitasuna: Mintza polarizatuta dago (kanpoan karga positiboa, barruan negatiboa). Desberdintasun hau sodio-potasio ponpen bidez mantentzen da.
• Nerbio-bulkada: Estimuluak iragazkortasuna handitzen du eta sodio ioiak zelulan sartzen dira.
• Errepolarizazioa: Hasierako egoerara bueltatzea.

Neuronen Sailkapena eta Egitura

Funtzioaren arabera:

• Sentimen-neuronak: Sentimen-organoetatik garunera eta bizkarrezur-muinera.
• Neurona eragileak: Garunetik eta bizkarrezur-muinetik efektoreetara.
• Elkartze-neuronak: Neuronak elkarrekin konektatzen dituzte.

Hedatze-abiadura: Mielinarekin azkarragoa da, Ranvier-en nodo batetik bestera jauzi eginez. Neurona baten atalak: dendritak (estimuluak jaso), perikariona (nukleoa), axoia, mielina (Schwann-en zelulek jariaturiko substantzia isolatzailea), Ranvier-en nodoak eta telodendroiak (botoi sinaptikoak).

Sinapsia: Neuronen arteko lotura

• Sinapsi elektrikoa: Neuronak oso hurbil daude, lotura proteikoen bidez. Ornogabeetan ohikoa da.
• Sinapsi kimikoa: Tarte handia dago (arrail sinaptikoa). Botoi sinaptikoetako besikulek neurotransmisoreak askatzen dituzte, mintzeko errezeptore espezifikoetara iritsiz eta despolarizazioa eraginez.
• Plaka eragilea: Neurona eta muskulu-zuntzaren arteko sinapsia, uzkurdura eragiten duena.