Musika Teoriaren Oinarriak: Tonalitatea, Aldakariak eta Eskalak
Enviado por Chuletator online y clasificado en Música
Escrito el en
con un tamaño de 2,41 KB
Tonalitatea
Noten arteko distantziak tonuetan edo erditonuetan neurtzen dira. Tonu batean, errazteko, bi tonu erdi daudela esaten da (benetan 9 koma dira). Horregatik, musika-tresna batzuetan erdia markatuta dagoenez, erdisemitonoak deitzen dira; adibide bat pianoa da.
Beste musika-tresna batzuetan notak egiteko lekuak ez daude markatuta; horregatik, joleak soinuen arteko distantzia desberdindu dezake, adibidez, biolinarekin.
Aldakariak
Aldakariak hiru dira: sostenitua (#), bemola (b) eta bekuadroa (♮).
- Sostenitua: notaren soinua erditono bat igotzeko balio du.
- Bemola: notaren soinua erditono bat jaisteko balio du.
Aldakari bat klabearen ondoan agertzen denean, partitura osoan aplikatuko da. Idaztean, aldakariak notaren aurretik kokatzen dira, baina ahozkatzean notaren atzetik.
Nota batek bi izen desberdin izan ditzake. Gorantz bagoaz: sol, sol sostenido, la. Beherantz joaten garenean: la, la bemol, sol. Erdian dagoen notak bere izena aldatzen du, gorantz edo beherantz joan, bai sostenitua bai bemola erabiliz.
Eskala (Chuleta)
Eskala bat soinuak gorantz edo beherantz nola antolatzen diren da, soinu batetik abiatuta. Eskala mota ugari daude, baina guretzat eskala diatonikoa da garrantzitsuena.
Ordena mantentzeko graduak erabiltzen dira:
- Lehenengo gradua: tonikoa (eskalari izena ematen dio).
- Hirugarren gradua: mediante.
- Laugarren gradua: subdominante.
- Bostgarren gradua: dominante.
Eskalaren akordea egiteko lehenengo, hirugarren eta bostgarren graduak hartuko ditugu. Noten arteko distantzia beti berdinak izateko (tonu, tonu, semitonu, tonu, tonu, tonu, semitonu), bostdun gorantz jauzi bat egin behar dugu; horrela, sostenituen eta tonalitateen ordena agertzen da.
Sostenituen eta bemolen ordena
Bai sostenituak bai bemolak ordena zorrotz batean agertzen dira:
- Sostenituen ordena: Fa, Do, Sol, Re, La, Mi, Si.
- Bemolen ordena: Si, Mi, La, Re, Sol, Do, Fa (sostenituen kontrakoa).
Tonalitate sosteniduekin: Sol maior (sostenitu bakar batekin: Fa), Re maior (bi sosteniturekin).