Musika-instrumentuen sailkapena eta irakaskuntza-didaktika
Resumen
Dokumentuak musika-instrumentuak nola sailkatzen diren azaltzen du, soinua sortzeko moduaren arabera (haizezkoak, hariztunak eta perkusiozkoak) eta materialaren arabera. Gainera, instrumentuen praktikaren helburu gorputz, entzumen eta koordinazio garapenekoak aztertzen ditu. Azkenik, Lehen Hezkuntzako instrumentu didaktikoak, Orff instrumentuak eta zikloen arabera instrumentuak aukeratzeko irizpideak jorratzen dira.
Puntos clave
- Instrumentuak sailkatzeko bi irizpide nagusi: materiala eta soinua sortzeko modua.
- Haize-instrumentuen soinua haize zutabearen bibrazioaren ondorioz sortzen da; mihi libre, bakun eta bikoitzekoak daude.
- Hari-instrumentuen soinua hari bat bibratzean sortzen da: perkusioz, pultsazioz edo igurtziz.
- Perkusio-instrumentuen soinua kolpe baten bidez sortzen da, mintz batekin edo gorputza bera bibratuz (idiofonoak).
- Instrumentuen praktikak gorputz eta psikomotor gaitasunak, entzumena eta esku arteko koordinazioa garatzen ditu.
- Orff instrumentuak perkusio txikikoak eta xaflazkoak dira; ikasleen zikloaren arabera aukeratzen dira.
Instrumentuak
Musika-instrumentua da musika egiteko erabiltzen dugun edozein soinu objektu. Naturan soinua sortzeko aurkitzen ditugun erak dira: haizea, haria eta perkusioa. Beranduago, teknologiarekin batera, elektriko/elektronika-instrumentuak agertzen dira.
Instrumentuak Sailkatzeko Irizpideak
Instrumentuak sailkatzeko irizpideak honako hauek dira:
- Materialaren arabera.
- Soinua nola sortzen denaren arabera.
Soinua Nola Sortzen Denaren Arabera
- Haize-instrumentua
- Hari-instrumentua
- Perkusio-instrumentua
1. Haize-instrumentuak
Soinua sortzen da haize zutabe baten bibrazioagatik. Bibrazio hau sortzen da:
- Mihi libre instrumentuekin (adibidez, Flauta).
- Mihi bakuna instrumentuekin (adibidez, Klarinetea).
- Mihi bikoitza instrumentuekin (adibidez, Oboea).
Beste sailkapen bat:
- Egurra: Piccolo, zeharkako flauta, klarinete, saxofoia, oboea, fagota, txistua, txirula.
- Metala: Tronpa, tronpeta, tronboia, tuba.
- Organoa.
2. Hari-instrumentuak
Soinua sortzen da hari bat bibratzen denean. Bibrazioa sortzen da:
- Perkusioz: Pianoa.
- Pultsazioz: Gitarra, arpa.
- Igurzten: Biolina, biola, biolontxeloa, kontrabaxua.
3. Perkusio-instrumentua
Soinua sortzen da kolpe batez. Bibrazioa sortzen da:
- Mintz batekin: Danborra, atabala, tinbala, panderoa, bonboa, eta abar.
- Gorputza bera bibratzen denean (idiofonoak): Karilioia, xilofonoa, metalofonoa, maraka, krotaloa, triangelua, klabea, eta abar.
Instrumentuen praktika ez da helburua.
Praktika honen bidez gaitasun batzuen garapena saiatzen gara
- Gorputz eta psikomotor gaitasunak.
- Esku arteko koordinazioa eta sinkronizazioa.
- Entzumena garatzen du (entzun-pertzepzioa).
- Tinbrea bereizten errazten du.
- Psikomotor berreziketan erritmoa eta instrumentu interpretazioa lantzen da.
- Musika irakurketa praktikatzen da eta praktika horrekin errazten da hizkuntzaren irakurketa.
- Errazten du talde batean sartzea eta parte hartzea. Ikasleek parte hartze horrekin ardura hartzen dute.
Helburu hauek lortu nahi ditugu
- Buruzko, sentsoriala eta entzumen sentsibilitatea garatzea.
- Harmonia entzumena heztea.
- Instrumentuen tinbrea bereiztea.
- Ardura heztea.
- Eskolako instrumentuak ezagutzea.
- Motrizitatea garatzea.
Instrumentuak L.H. (Lehen Hezkuntza)
Gure gorputzak musika egiteko aukera ematen digu. Gorputzean aurkitzen dugu:
- Ahotsa (abestu, soinuak, txutxu mutxuka).
- Atzamarrak (kirrizka, klabeak bezala).
- Eskuak (txaloak).
- Belaunak, hankak.
- Oinak.
Orff Instrumentuak
- Perkusio txikiko instrumentuak.
- Xaflazko instrumentuak.
Perkusio txikiko instrumentuekin
Bereizten dugu: tinbrea, iraupena, tempo, intentsitatea.
Xaflazko instrumentuak
Makilekin joko dugu eta honek bultzatzen du motrizitatea. Horrez gain, aukera daukagu notak, altuerak, lantzeko.
Perkusio txikiko instrumentuak:
- Egurra: Klabeak, kaskainetak, kaxa txinatarra, erresonantzi-hodia, eta abar.
- Metalak: Triangelua, krotaloak, gong, txinta, zintzarriak, eta abar.
- Sonailuak: Txintxarriak, kaskabiloak, kanpaitxoak, pandero mintz barik, eta abar.
- Mintzezkoak: Danborra, atabala, bonboa, eta abar.
Xaflazko instrumentuak:
- Metalak: Karilioiak (sopranoa eta kontraltoa), Metalofonoak (sopranoa, kontraltoa eta baxua).
- Egurra: Xilofonoak (sopranoa, kontraltoa eta baxua).
Aukera didaktikoak (perkusio txikikoa)
- Soinu desberdinak aztertzea.
- Soinu iturria identifikatzea.
- Tinbrea identifikatzea.
- Erritmoa eta polirritmoa garatzea.
- Abestien akonpainamendua.
- Inprobisazioa.
- Ipuinak musikatzea.
Aukera didaktikoak (xaflazkoak)
- Altueraren bereizketa.
- Irakurketa laguntzea.
- Polifonia.
- Ipuinak musikatu.
Instrumentuak Aukeratzeko Irizpideak
Lehenengo zikloa (6-8 urte)
- Umeak ukitu behar du instrumentua. Materiala identifikatu. Soinua aztertu.
- Hobe hasteko gorputzarekin, gero instrumentuekin.
- Xaflazko instrumentuak: Hobe baxuak eta ostinato egiteko.
- Zuriak, beltzak eta kortxeak.
2. Zikloa (8-10 urte)
- Aurrekoan bezala, baina koordinazio hobea denez gehiago eskatuko da.
- Xaflazko instrumentuak: Hasiko da irakurketarekin. Baxuak, Kontraltoak.
- Zuriak, beltzak, kortxeak, punttuak.
3. Zikloa (10-12 urte)
- Aurrekoan bezala, baina hobetzen. Koordinazio gehiago eskatuko da.
- Xaflazkoekin: Karilioiak, sopranoak, kontraltoak eta baxuak.
- Zuriak, beltzak, kortxeak, kortxeaerdiak, punttuak, eta abar.
Instrumentuak Jotzeko Metodoak
- Imitazioa.
- Irakurketa.
- Inprobisazioa.
- Abestiak akonpainatu.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zein dira instrumentuak sailkatzeko irizpideak?
Instrumentuak materialaren arabera eta soinua nola sortzen den arabera sailkatzen dira. Soinua sortzeko moduaren arabera, haize, hari eta perkusio instrumentuak bereizten dira.
Zer dira idiofonoak?
Idiofonoak gorputza bera bibratzen denean soinua sortzen duten perkusio-instrumentuak dira, adibidez xilofonoa, triangelua edo maraka.
Zein ziklotan erabiltzen dira xaflazko instrumentuak hasieran?
Lehen zikloan (6-8 urte) xaflazko instrumentuak baxuak eta ostinatoak egiteko erabiltzen dira. Irakurketa 2. zikloan hasten da.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.