Materiaren Sailkapena eta Nahasteak Banatzeko Teknikak

1. Materiaren sailkapena

Materia oso anitza denez, errazago aztertzeko sailkatu egiten dugu. Substantzia sinpleagotan banatu daitezkeen ala ez kontuan hartuta, bi talde nagusi ditugu: substantzia puruak eta nahasteak.

Substantzia puruak

• Osagai bakarra dute.
• Propietate konstanteak dituzte.
• Molekula berdinez osatuta daude.
• Ezin dira banatu substantzia sinpleagotan prozesu fisikoen bidez.

Adibideak: gatza, ur purua, sufrea, oxigenoa, urrea, butanoa, nitrogenoa, azukrea, burdina...

Substantzia puruen motak

• Elementuak: Mota bakarreko atomoz osatuta daude; ezin dira deskonposatu edozein prozesu erabilita.
• Konposatuak: Bi atomo mota edo gehiagoz osatuta daude; prozesu kimikoen bidez substantzia sinpleagotan bereiz daitezke.

Nahasteak

• Substantzia puruez osatuta daude.
• Propietateak konposizioaren araberakoak dira.
• Molekula desberdinez osatuta daude.
• Prozesu fisikoen bidez substantzia sinpleagotan banatu daitezke.

Adibideak: airea, itsasoko ura, odola, altzairua, petrolioa, brontzea…

Nahaste motak

• Sistema heterogeneoak: Osagaiak begi hutsez bereiz daitezke (adibidez: egurra, granitoa).
• Sistema homogeneoak: Osagaiak ezin dira bereizi (adibidez: itsasoko ura).

2. Nahasteak banatzeko teknikak

Nahasteak prozedura fisikoen bitartez bereiz daitezke:

• Nahaste heterogeneoak: Imantazioa, iragazketa eta dekantazioa.
• Nahaste homogeneoak: Kromatografia, kristalizazioa eta destilazioa.

3. Nahaste homogeneoak: Disoluzioak

Naturan, egoera puruan dauden substantzia gutxi daude; gehienak nahaste homogeneoak dira. Disoluzioa bi osagai edo gehiagoz osaturiko nahaste homogeneoa da. Gehien dagoena disolbatzailea da eta gutxien dagoena solutua.

Kontzentrazioa neurtzeko moduak

• Masa-ehunekoa: % (m/m) = (solutuaren masa / disoluzioaren masa) · 100. (%20 esan nahi du 100 gramo disoluziotan 20 gramo solutu daudela).
• Bolumen-ehunekoa: % (v/v) = (solutuaren bolumena / disoluzioaren bolumena) · 100. (%20 esan nahi du 100 ml disoluziotan 20 ml solutu daudela).
• g/L-ko kontzentrazioa: g/L = solutuaren masa (g) / disoluzioaren bolumena (L). (20 g/L esan nahi du disoluzio litro batean 20 gramo solutu daudela).