Léxico galego: palabras de xénero, étimos latinos e locucións latinas

Palabras de xénero masculino e feminino

A continuación recóllense palabras de xénero masculino e feminino que conviña revisar, así como os casos en que a forma feminina se forma a partir do masculino.

Xénero masculino

a énfase / o mar / a alma / o friame / o masacre / o eccema / a ubre / a arte / a conxuntivite / o iota / o cárcere / a reuma / a chantaxe / o legume / a asma / a tatuaxe / o hache / o pesadume / a orde / o labor / a paréntese / o ananás / a vertixe / a pantasma / a omoplata / a ferruxe / a apócope / o estrataxema / o térmite / a icona / o encrucillado / o satélite / o bechamel / a apendicite

Palabras de xénero feminino

capitá / moucho femia / consulesa / esquio femia / gardiana / baronesa / campioa / a herexe / cidadá / a violinista / lampantina / freira / a transfuga / unha / patroa / grua / paspallá / a debuxante / a interveniente / avestruz femia / femia

Étimos latinos: patrimonial, cultismo e semicultismo

Os termos galegos proceden do latín por distintas vías. Un termo patrimonial evolucionou de forma natural desde o latín; un cultismo foi tomado directamente do latín culto; e un semicultismo presenta unha evolución incompleta.

Locucións latinas

• a posteriori: despois
• corpus delicti: o corpo do delito
• grosso modo: aproximadamente
• in extremis: no último momento
• a priori: previamente
• de facto: de feito
• ex professo: deliberadamente
• hic et nunc: aquí e agora
• in fraganti: no momento de se cometer o delito
• in mente: no pensamento
• ipso facto: inmediatamente
• modus vivendi: forma de vivir
• mutatis mutandis: mudando ou alterando
• sine die: sen data fixa
• statu quo: estado en que están as cousas
• verbi gratia: por exemplo
• in situ: no sitio
• mare magnum: confusión de cousas
• motu proprio: voluntariamente
• per capita: por cabeza
• sine qua non: sen a que non
• sui generis: especial