Lagun izoztua epub
Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Otras materias
Escrito el en
euskera con un tamaño de 36,29 KB
JOAN MARI IRIGOYEN
1948 jaio, Altzan.
Futbol jokalari oso trebea.
Hego Amerikara joan zen aldi batez, Venezuelara.
Hego amerikako literaturatekikiko lilura, ernarazi zion.
Irakasle, itzultzaile eta testu-zuzentzaile ere izan zen.
Eleberri, poesia, saiakera nahiz telebistarako gidoiak.
OBRAK: punta puntako prosista, poeta-emaitza ere emankorra.
Oilarraren promesa:
Herri handiek inguruko txikiak irenstea, anexionatzea, alegia. Horixe gertatu zitzaion egun Donostiako auzo den Altzari.
Donostiak Altza irentsi izanaren salaketa, Euskal Herria jasaten ari den egoeraren kritika politikoa egitea, sasoiko zentsura asaldatu gabe.
Hego Amerikako errealismo magikoaren ezaugarriak.
Kontalaria orojakilea da; autoreak berak ere iritzia behin eta berriro tartekatzen du.
Poliendroaren hostoak:
Euskal Herriko zenbait familiaren berri ematen du.
Elizaldetar karlisten eta ibargoiendar liberalen bost belaunaldiaren kontuak jorratzen ditu.
Bi parte ditu:
Lehenean:
aipatutako bi familien arteko gorabeherakdira kontagai.
Lurra da elizaldarretan sinboloa; haizea, ibargoiendarrena.
Elizaldetarren soka tradizioak eta integrismoak osatzen dute; ibargoiendarrena, arrazoiak eta aurrerazaletasunak.
Bigarren:
osaba Joxeren berri ematen du.
Osabaren misterioak ere baditu eta polizia-eleberritan ezagutzen dugun formetara hurbiltzen du.
Garcia Márquezen Cien años de soledad eragina suma daiteke.
Udazkenaren balkoitik:
Altzatik ari da begira Euskal Herrira.
Frankismoaren azken urteetan.
Hizkuntzan-erregistro errealistagoz baliatzen da.
Babiloia:
Irakurriena.
Baserriaren eta bertako jendeen istorioez ari da.
Anaia bien arteko droga-giroaren ikusmira da: elkarri gorroto dioten bi anaien mundu batua.
Plano horietako bakoitzak bere kontalaria eta kontaketa estilo propioak ditu.
Lur bar haratago:
Lut bat haratago XVII. Mendean dafo girotua eta mende horretako euskara moldean idatzia.
Eleberri historikoa da.
Hiru parte:
Lehenean:
Etxegoiendarren nondik norakoak azaltzen dira; politikoarenak tarteko.
Bigarrenean:
Joanesen gataroari begiratzen zaio.
Hirugarrenean:
Protagonista heldu-aroan da.
Umorez eta ironiaz.
Beste zenbait obra:
Consummatum est
Kalamidadeen liburua
Ipuin batean bezala
Kazetaritza oroitarazten dituen prosa moldean idatziak ditu.
JOSEBA SARRIONANDIA
Lurretan sortu zen mundura 1958an.
Maila ertaineko ikasketak Durangon egin, goi mailakoak Bilbon eta euskal filologian lortu litzentzia.
1980an ETAko lagun izateagatik 28 urteko kartzelaldira kondenatu zuten, baina 1985en ihes egin zuen.
1.Narrazioa:
Lehen eleberria (Lagun izoztua) 2001ean.
Ipuinean erakutsi zituen , geroan ere behin eta berriro berritu dituenak.
Urte horretan berorretan argitaratu zuen Maggie, indazu kamamila ipuina ere, eta hura ere saritu egin zioten.
1983an Narrazioak bilduma eman zuen. Obra horretan eredugarritzat jotzen diren narrazioak dauzka idatziak.
Pott bandako kidea izan zen 1977tik 1980ra bitartean.
Sarrionandiaren Juman Jon Miranderen, Kafkaren, Robert L.Stevensonen edota Joseph Conrad-en eragina atxiki daiteke.
1986an Atabala eta euria izeneko narrazio-bilduma eman zuen argitara.
2. Eleberria:
Lagun izoztua:
Goio deritza protagonistari.
Gaitz psikologiko bitxi bat du, mutu utzi duena. Errefuxatu politikoa ere bada.
Maribel postaria du, huraxe da kontalaria ere.
Orain horretan Goioren familiaren kronika ere egiten da.
Obrak badu lehen bat ere. Euskal Herriko Kalaportua girotua dagoena. Lehenaldi horretan ikasturte bat biltzen da eta kontalaria Goioren lagun Andoni da.
Hirugarren partea geroa da, Antartika urrunera eginiko espedizio zientifiko batean hartzen du parte, Kontalaria goio bera da.
Kritikak hiru hari narratibo horien lotura bikaina mresten du. Euskal herria gogoan duela ari baita autorea.
Kolosala izango da:
Kalaportun dago girotua.
Hamaika urte inguru dituen ume baten ikuspegitik eginiko mundu-ikuskera da obran daukaguna. Espainiako Gerra Zibilaren hasieratik Francoren diktaduraren lehen urteetara bitartean.
Ume ikusketari dagokion hizkuntza laua erabili du, baina ez, haatik, ironiarik, umorerik eta maleziarik gabea.
Lehen eleberria bigarren hau baino biribilagoa da.
3. Saiakera:
Ni ez naiz hemengoa
Marginalia
Ez gara gure baitakoak
Han izanik huna naiz
Hitzen ondoeza
Euskal Herria, maitasuna, bizitza, literatura, filosofia…
Erraz jarraitzeko moduko antolakuntza.
Laburrean adieraztea.
4. Bestetik:
Haur eta gazteentzako idazlanak, horretan ere saiatu baita eta itzulpengintzaren eremua.
Utzultzaile trebea.