Kazetaritza: Egitura, Rolak eta Etika Profesionala
Lengua y literatura4,83 KB
Komunikazioaren Espazioak
Komunikatzea errealitatea ordezkatzea da.
- Mundu erreala: Erreferentziazko mundua.
- Mundu norbereganatua: Lekukoaren hautematea eta interpretazioa.
- Mundu besterenganatua: Kanporatzen, azaltzen edo kontatzen duguna.
Erredakzioa eta Lan Antolamendua
- Arlo administratiboa: Langileen kontratazioa, gaitasunak eta lan-baldintzak kudeatzea.
- Produkzio arloa: Egunkariak inprimatu eta argitaratzeko ardura.
- Erredakzio arloa: Egunkariaren edukia lantzea.
Kazetariak eta Hierarkia Erredakzioan
Kazetariak informatzeko edo iritzia sortzeko eginkizuna duten profesionalak dira.
Kazetarien hiru (3) multzo nagusiak
- Erredaktoreak: Testuak idatzi (kale-erredaktorea eta mahai-erredaktorea). Beste iturri batzuetatik idazgelara iristen den informazioaz arduratzen dira.
- Erreportariak: Idazgelatik kanpo lan egiten dute. Lanabesa hitza da. Informazioa bilatu eta gertakari garrantzitsuenak bereizten dituzte.
- Freelance erreportaria: Independentea da. Ez dago egunkaria argitaratzen duen enpresaren barruan.
- Berriemailea/Korrespontsala: Hiritik edo herrialdetik kanpo lan egiten du, modu iraunkorrean. Kronikak, elkarrizketak eta erreportajeak idazten ditu.
- Berriemaile berezia: Gertakari jakin baten segimendu informatiboa egiteko leku batera bidaltzen duten erreportaria.
- Erreportari espezializatua/aditua: Arlo jakin batean zaildutako profesionala. Informazio bereziak eta interes handikoak lantzen ditu.
- Erreportari grafikoa: Gertakarien segimendu grafikoa, argazkien eta grabazioen bidez.
- Editorialgileak: Editorialak idazten dituzte. Egunkariaren ildo ideologikoa islatzen duten testuak. Erantzukizun handiko lana da, zuzendariaren konfiantza osoa daukate.
Erredakzioko beste rol eta karguak
- Diseinatzailea: Egunkariaren diseinuaren arduraduna. Askotan, infograma-egilea ere bada (informazioa marrazki eta grafikoen bidez ematen du).
- Marrazkilaria edo komiki-egilea: Errealitatearen berri ematen du, ironiaz.
- Dokumentazio-arduraduna: Informazioa eta dokumentuak sailkatu eta gordetzen ditu.
- Sailburua: Sail bateko arduraduna.
- Erredaktore burua.
- Zuzendariordea: Zuzendariaren ondoren, egunkariaren erantzukizun handiena du.
- Zuzendaria.
Duintasuna Lanbidean eta Etika Profesionala
Kazetaritza etengabeko aukeraketa eta interpretazio lana da.
Legea eta Kazetariaren Eskubideak
Kazetariak baditu bere eskura legezko baliabideak:
- Sekretu profesionala: Informazio-iturriak ezagutzera ez emateko kazetariak duen eskubidea. (Ez dago legez araututa).
- Kontzientzia klausula: Helburua kazetariaren independentzia bermatzea da.
Kode Deontologikoak
- Kazetaritza-jarduerari eragiten dion arau multzoa da.
- Aplikazioa erabat borondatezkoa da, ez dute lege-izaerarik.
- Norberak bere buruarekiko eta publikoarekiko duen errespetuak gidatuko du.
Kodearen printzipio nagusiak
- Egiatasuna: Kazetariak ez du inoiz gezurra den informaziorik kaleratuko.
- Informazioa modu zilegian lortzea: Marko juridikotik at dauden jokabideak salbuespen-egoeretan soilik onartuko dira.
- Norbanakoen eskubideak errespetatzea: Gizaki orok tratu berbera jaso behar du.
- Ez da aipamen berezirik egingo gizakiaren erlijioa, arraza, sexua, hizkera edo minusbaliotasuna aipatuz.
- Ezin da ahaztu kazetariak gizartean duen eragina: estereotipoak eta topikoak saihestu behar dira.
- Informazioa eta iritziak desberdintzea:
- Informazioa eta iritzia desberdintzeko beharra dago. Egunkariak baditu atal bereziak iritzi-artikuluetarako.
- Informazio-generoetan, kazetariak ez du iritzirik eman behar.
- Argazki eta irudien tratamendua: Argazkiak informazio-elementuak dira, errealitatearen isla, inoren ohorea eta intimitateari kalte egin gabe. Sentsazionalismotik ihes egin behar da.
Estilo Liburuak eta Erredakzio Estatutuak
- Irakurlearen arartekoa (Ombudsman): Funtzio garrantzitsuena irakurleen interesen alde egitea da.
- Kazetarien lan-baldintzen duintasuna: Kazetaritza egoera zaila da gaur egun, lan-baldintzak kaskarrak dira. Duintasuna exijitzea zentzuzkoa da.