Guía Completa de Elementos Narrativos e Formas Verbais en Galego

Características Lingüísticas da Narración

• A temporalidade posúe carácter estruturante.
• Predominio da acción e o movemento.
• O dinamismo conséguese cos verbos:
  • Tempo de pretérito é o tempo normal da narración.
  • Emprego da 1ª e 3ª persoa.
  • Alternancia do pretérito con presente histórico para achegar o lector.
• Coherencia textual marcada polo narrador, personaxes e pola lóxica dos acontecementos.
• Presenta tamén diálogos.

Estrutura da Narración Literaria

1. Introdución
2. Desenvolvemento
3. Desenlace

Tipos de Narrador

• En terceira persoa:
  • Omnisciente: coñece todos os feitos.
  • Obxectivo: relata só o que pode observar e oír.
• En primeira persoa:
  • Narrador personaxe principal (como autobiografía).
  • Narrador testemuña.
• En segunda persoa.

Tipos de Personaxes

Segundo o grao de participación:

• Principais:
  • Son o centro da narración.
  • Personaxes redondos, evolucionan.
  • Denomínase protagonista e o seu opoñente é o antagonista.
• Secundarios:
  • Personaxes planos, non evolucionan.
  • Adoitan responder a un arquetipo.
• Comparsas: elementos presenciais.

Estilos para a Voz dos Personaxes

• Estilo directo: reproduce literalmente as palabras do personaxe, con verbos de lingua e cita entre comiñas.
• Estilo directo libre: suprímese o verbo de lingua e as marcas internas como os dous puntos.
• Estilo indirecto: as palabras de alguén acomódanse a unha nova situación comunicativa.
• Estilo indirecto libre: o narrador integra as palabras do personaxe sen marcas explícitas.

Formas Nominais ou Infinitas do Verbo

Son formas verbais atemporais, non indican valores temporais nin modais, só aspectos do proceso verbal.

O Infinitivo

• Representa a acción no seu proceso.
• Funciona como verbo e pode levar complementos.
• Tamén funciona como substantivo, desempeñando as súas funcións e podendo levar determinantes e modificadores.
• Na nosa área existen dúas formas de infinitivo: unha invariable e outra variable.

Uso do Infinitivo Conxugado

Debe utilizarse cando:

• O infinitivo ten suxeito distinto ao verbo principal.
• Tendo o mesmo suxeito que o verbo principal, o infinitivo vai antes introducido por unha preposición.
• O verbo principal é impersoal.

Non debe usarse cando:

• O infinitivo parte dunha perífrase.
• Non ten suxeito.
• O verbo principal é modal.
• O infinitivo funciona como complemento directo (CD) ou suplemento.
• O infinitivo funciona como imperativo.

Uso optativo: na 6ª persoa, indicando certo valor impersoal.

O Xerundio

• Forma nominal que funciona como verbo e leva os seus complementos.
• Funciona como adverbio; mostra a acción en proceso.
• Na nosa área existe un xerundio flexionado de uso limitado.

O Participio

• Forma nominal que funciona como verbo e adxectivo.
• Indica a acción rematada.
• Na nosa área existe un dobre participio: un que é regular con función verbal (ex: abrido) e outro irregular con función adxectiva (ex: aberto).

Perífrases Verbais

Construcións verbais formadas por dous verbos: un en forma persoal (auxiliar) e outro impersoal (auxiliado). Teñen significación conxunta e o verbo que lle dá o significado léxico é o auxiliado.

Tipos de Perífrases

• Temporais: futuridade, inminencia.
• Modais: obrigación, hipótese.
• Aspectuais: imperfectivas, perfectivas, incoactivas, terminativas, reiterativas.