Infinitivo conxugado, verbos irregulares, perífrases e sintaxe en galego

EspañolActualizado el 6,28 KB

Resumen

O documento explica o infinitivo conxugado galego, os seus casos de uso e os casos nos que non se pode empregar. Recolle tamén unha táboa de verbos con participio regular e irregular, as perífrases verbais segundo o seu valor, e as funcións sintácticas básicas. Por último, trata o acento diacrítico, os usos do pronome «se» e os tipos de oracións subordinadas.

Puntos clave

  • O infinitivo conxugado (ou persoal) ten formas para cada persoa: camiñar, camiñares, camiñarmos, camiñardes, camiñaren.
  • Úsase cando o infinitivo ten distinto suxeito ao verbo principal, cando vai antes do verbo con preposición ou cando está separado del por certa distancia.
  • Non se usa cando o infinitivo é verbo auxiliar dunha perífrase ou cando vai inmediatamente despois do verbo principal ou separado só por unha preposición.
  • Algúns verbos teñen participio regular e outro irregular, como pagar (pagado/pago) ou salvar (salvado/salvo).
  • As perífrases verbais expresan acción rematada, non rematada, obrigación, futuridade, inicio, probabilidade ou desiderativo.
  • O pronome «se» pode ser reflexivo, recíproco, pasivo reflexo ou impersoal.

Ponte a prueba

Infinitivo Conxugado

O infinitivo conxugado (ou persoal) presenta as seguintes formas:

  • Camiñar, beber, vivir
  • Camiñares, beberes, vivires
  • Camiñarmos, bebermos, vivirmos
  • Camiñardes, beberdes, vivirdes
  • Camiñaren, beberen, viviren

Casos de uso

  • Distinto suxeito: Cando o infinitivo e o verbo principal teñen distinto suxeito. Exemplo: Convenceuno para iren xuntos de pesca.
  • Suxeito antes do verbo: Cando o infinitivo ten o mesmo suxeito ca o verbo principal, pero vai antes del (case sempre precedido de preposición). Exemplo: Ao saírmos ás oito da tarde, chegamos a destempo.
  • Distancia entre verbos: Cando o infinitivo ten o mesmo suxeito ca o verbo principal e vai despois deste, pero a certa distancia. Exemplo: Puxéronse a pintar o cuarto ese en vez de deitárense cedo.

Casos nos que non se pode usar

  • Verbo auxiliar: Cando o infinitivo é verbo auxiliar dunha perífrase verbal. Exemplo: Temos que volvernos de contado.
  • Suxeito inmediato: En xeral, cando o infinitivo ten o mesmo suxeito ca o verbo principal e vai inmediatamente despois del ou só separado por unha preposición. Exemplo: Esquecéstesvos de pechar a porta.

Verbos: Regulares e Irregulares

InfinitivoP. RegularP. Irregular
AscenderAscendidoAcceso
BendecirBendecidoBendito
CalmarCalmadoCalmo
CansarCansadoCanso
ChocarChocadoChoco
CollerCollidoCollo
ComerComidoComesto
EnxugarEnxugadoEnxoito
EspertarEspertadoEsperto
FartarFartadoFarto
FicharFichadoFicho
GastarGastadoGasto
LimparLimpadoLimpo
MaldicirMaldicidoMaldicido
NacerNacidoNado
PagarPagadoPago
PrenderPrendidoPreso
ResolverResolvidoResolto
SalvarSalvadoSalvo
TinguirTinguidoTinto
TorcerTorcidoTorto

Perífrases Verbais

  • Acción rematada: Acabo de chegar de viaxe, deixa de queixarte, non sei se darei comido todo isto, levo feito moi ben.
  • Acción non rematada: Están a falar todo o día, leva a estudar dende as seis, segue a chover moito.
  • Valor obrigatorio: Hai que varrer, tes que volver outro día, tes que pagar.
  • Futuridade: Hoxe imos camiñar máis do que pensades, han de acabar por entendelo, estamos para abrir un negocio.
  • Acción que comeza: Empezou a nevar, botou a correr, debeu enchorar.
  • Probabilidade ou dúbida: Case seguro que han de aprobar, eles ben o deben de saber, pareceunos que a comida podía chegar.
  • Desiderativo e terminador: Que non saber por que o dixo; finalmente acabaron por aceptar o trato, deixei de vir por aquí no verán.

Preposicións e Sintaxe

Preposición: Grupo de palabras invariables que serven de enlace entre dous elementos nunha oración. Exemplo: mesa de carballo.

Locucións prepositivas: Varias palabras das que polo menos unha é preposición. Cumpren as mesmas funcións ca estas.

Funcións sintácticas básicas

  • Suxeito: Quen realiza a acción.
  • Predicado: O que se di do suxeito.
  • Complemento Directo (CD): Recibe directamente a acción.
  • Complemento Indirecto (CI): Recibe o beneficio ou prexuízo da acción.
  • Complemento Circunstancial (CC): Indica lugar, tempo, modo, etc.
  • Atributo: Aparece con verbos como ser, estar ou parecer.
  • Complemento Axente: Quen realiza a acción nunha oración pasiva.

Acento Diacrítico

O acento diacrítico permite diferenciar palabras con distinta función ou significado:

  • ás (ala) vs as (artigo/pronome)
  • bóla (esfera) vs bola (peza de pan)
  • cá (conxunción) vs ca (conxunción)
  • cómpre (é necesario) vs compre (merque)
  • é (verbo ser) vs e (conxunción)
  • máis (cantidade) vs mais (conxunción)
  • pór (poñer) vs por (preposición)
  • só (adverbio/adxectivo) vs so (preposición)

O Pronome "Se"

  • Reflexivo: A acción recae sobre o propio suxeito (ex: Xoán lávase).
  • Recíproco: A acción faise entre dous ou máis suxeitos (ex: Xoán e Pedro escríbense).
  • Pasiva reflexa: Hai suxeito paciente e o verbo vai en 3ª persoa (ex: Os perfumes extráense das plantas).
  • Impersonal: Non hai suxeito (ex: Aquí trabállase moito).

Tipos de Subordinadas

  • Adxectiva: Funciona como un adxectivo e complementa un substantivo. Exemplo: O libro que merquei é interesante.
  • Substantiva: Funciona como un substantivo (pode ser CD, suxeito ou atributo). Exemplo: Aprobar será fácil.

Descargar

PDF Word HTML

Preguntas frecuentes

Cando se usa o infinitivo conxugado en galego?

Úsase cando o infinitivo ten distinto suxeito ao verbo principal, cando vai antes del con preposición ou cando, tendo o mesmo suxeito, aparece a certa distancia do verbo principal. Non se emprega cando é auxiliar dunha perífrase ou vai inmediatamente despois do verbo principal.

Cal é a diferenza entre «máis» e «mais»?

«Máis» indica cantidade, mentres que «mais» é unha conxunción adversativa. O acento diacrítico serve para distinguir ambas as palabras segundo a súa función.

Ponte a prueba

Tarjetas de repaso

Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.

Test

1. Cal é un exemplo correcto de infinitivo conxugado na primeira persoa do plural?
2. Cando NON se pode usar o infinitivo conxugado?
3. Que participio irregular ten o verbo «pagar»?
4. Que perífrase expresa acción que comeza?
5. Que valor ten o «se» en «Aquí trabállase moito»?
6. Que función sintáctica cumpre o complemento que recibe o beneficio ou prexuízo da acción?
7. Que tipo de subordinada é «O libro que merquei é interesante»?

Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.