Giza garapenaren teoriak: korronte nagusiak eta autoreak

Resumen

Dokumentuak giza garapenaren teoriak laburbiltzen ditu, lau korronte nagusitan multzokatuta: ingurumenalismoa, innatismoa, interakzionismo moderatua eta interakzionismo soziala. Bakoitzaren oinarrizko ideiak eta autore nagusiak aurkezten dira, Watsonetik eta Skinnerretik hasi eta Piaget, Kohlberg, Freud, Vygotski eta Bronfenbrenner arte. Ikasleak teoria bakoitzaren ikuspegi nagusia eta bereizgarriak identifikatzen ikasiko du.

Puntos clave

Ingurumenalismoak jokabidearen behaketa, baldintzapena eta kontrola azpimarratzen ditu; baldintzapen klasikoa (Watson, Pavlov) eta eragilea (Skinner) bereizten dira.
Bandurak ikaskuntza soziala proposatu zuen: behaketa, imitazioa eta indartzea oinarri.
Innatismoak jokamoldeak hasieratik aurreikusi daitezkeela uste du; Gesellen heltze-teoria, Bowlbyren atxikimendu-teoria eta Chomskyren hizkuntza-gaitasun berezkoa daude.
Interakzionismo moderatuan pertsona eta ingurunea elkarrekin eragiten dutela defendatzen da; Piagetek adimena lau etapatan banatu zuen (sentsomotorea, eragile aurrekoa, eragile konkretua eta eragile formala).
Kohlbergek garapen moralaren hiru etapa proposatu zituen: aurrekonbentzionala, konbentzionala eta post konbentzionala.
Interakzionismo sozialaren ikuspegi dialektikoak (Wallon, Vygotski) giza garapena pertsonen arteko prozesu partekatu gisa ulertzen du, eta Bronfenbrennerren teoria ekologikoak ingurune-sistemen eragina aztertzen du.

Ponte a prueba

1-Giza garapenaren teorien...4 korronte nagusien ezaugarriak ... 12 teoria nagusienak multzokatuz

a) ENVIROMENTALISMOA: Jokabidearen behaketa, baldintzapena, aurkezpena eta kontrola.

1. KONDUKTIBISMOA:(ikuspegi mekanizista)

-baldintzapen klasikoa: J.Watson eta Pavlov <---> Mary Cover Jones

-baldintzapen eragilea: F.Skinner

2. IKASKUNTZA SOZIALAREN TEORIA: Umeek behaketa eta imitazioz ikasten dute

A.BANDURA: Behaketa, imitazio eta indartze kontzeptuetan oinarritzen dira bere teoriak.

3. KONDUKTIBISMO KOGNITIBISTA: nola prozesatzen da informazioa adin ezberdinetan prozesu kognitiboak aztertuz (arreta, oroimena…)

B) INNATISMOA: Jokamoldeak hasieratik aurreikusi daitezke.>>>> MARGARET MEAD

1. Heltzearen teoria> A. Gessel: Giza garapena progresiboa, faktore biologikoak eragiten dute

2.Ikusmolde etologikoa: atxikimenduaren teoria >Bowlby

3. Generatibismoa: berezko hizkuntzaren teoria> N.Chomsky

C) INTERAKZIONISMO MODERATUA: pertsona eta ingurunea elkareragiten

1. KOGNITIBISMOA: J.Piaget: ADIMENA ikertzen du. Ikuspegi eraikitzailea: 4 etapa

/sentsomotorea/eragile-aurrekoa/eragile-konkretua/eragile-formala (asimilazioa, moldatzea, egokitzea)

-estadio batetik bestera igarotzeko aurreko estadioko lorpenak eman behar dira.

2. GARAPEN MORALA: >>L.KOHLBERG: moral heteronomoa eta moral autonomoa

hiru etapa: aurrekonbentzionala (0-6), konbentzionala (6-12), post konbentzionala (16+)

3.PSIKOANALISIA: pertsonaren psikismoa eta nortasunaren garapena aztertu

- Garapen psikosexualaren teoria

- Nia, zera eta supernia / (puntuz)fase orala/ fase anala/ fase falikoa/ sortasun esatadioa/ estadio genitala

S. FREUD: gazteen eta helduen ezaugarri psikikoak haurtzarotik zehatutik daudela aurkitu zuen. - E.ERIKSON: krisiak -J.LACAN: ispiluen teoria

D) INTERAKZIONISMO SOZIALA

1- IKUSMOLDE DIALEKTIKOA:
giza garapena pertsonen artean partekatutako prozesua da. H.WALLON eta L. VYGOTSKI: izaki bio-psiko-soziala:
garapen errealeko eremua

2-GARAPEN ZIKLOAREN TEORIA: teoria honek psikologia ebolutibo tradizionaleko hainbat jarreraren aurkako kritika eta giza garapena ulertzeko ikusmolde berri bat da >>> Lewis ///3-TEORIA EKOLOGIKOAREN SISTEMAREN TEORIA: Brofenbrenner

Preguntas frecuentes

Zer dio Bandurak ikaskuntza sozialari buruz?

Bandurak uste zuen haurrak behaketa eta imitazioz ikasten dutela. Bere teoria behaketa, imitazioa eta indartze kontzeptuetan oinarritzen da.

Zein dira Kohlbergen garapen moralaren etapak?

Aurrekonbentzionala (0-6 urte), konbentzionala (6-12 urte) eta post konbentzionala (16 urtetik aurrera) dira. Moral heteronomotik moral autonomora igarotzen da.

Zein etapa ditu Piagetek adimenaren garapenak?

Sentsomotorea, eragile aurrekoa, eragile konkretua eta eragile formala dira. Etapa batetik bestera igarotzeko aurreko etapako lorpenak eman behar dira.