Zer gertatzen da haurrarekin 3-8 hilabeteen artean?

Bere burua besteekiko desberdintzen du, ezagunak eta ezezagunak bereizten ditu eta irribarre soziala agertzen da. Loa eta otorduak erregulatzen hasten da.

Zer da Vygotskyren garapen hurbileko eremua?

Garapen errealaren eremuaren (bakarrik egin daitekeena) eta garapen potentzialaren eremuaren (besteen laguntzarekin egin daitekeena) arteko distantzia da. Adibidez, triziklotik bi gurpileko bizikletara igarotzeko ibilbidea.

Haurren garapena: 0-3 urte eta garapenaren teoria nagusiak

Resumen

Dokumentu honek haurren gizarte-garapena 0 eta 3 urte bitartean deskribatzen du, hilabete-tarteka. Gero, Bandura, Erikson, Vygotsky eta Bronfenbrennerren teoria nagusiak laburbiltzen ditu. Irakasleak eta ikasleak ulertuko dute zer jarduera eta trebetasun agertzen diren etapa bakoitzean, eta teoria bakoitzaren oinarrizko ideiak.

Puntos clave

0-2 hilabeteetan haurrak ez du bere burua besteekiko bereizten eta jarrera sozialak erreflexuak dira.
3-8 hilabeteetan bere burua besteekiko desberdintzen du eta irribarre soziala agertzen da.
8-15 hilabeteetan atxikimendu-figura finkatzen du eta oinarrizko gizarte-trebetasunak agertzen dira.
Bandurak uste du jokabideak behaketaren bidez ikasten direla eta arreta, memoria, imitazioa eta motibazioa beharrezkoak direla.
Eriksonek garapena bizitza osoan gertatzen dela uste du, 8 etapatan banatuta, eta etapa bakoitzeko krisia positiboki konpondu behar da.
Vygotskyren garapen hurbileko eremua da garapen errealaren eta potentzialaren arteko distantzia.
Bronfenbrennerren teoria ekologikoa 1979an argitaratu zen eta testuinguru ekologikoa sistema-multzo gisa azaltzen du (Errusiar panpinak).

Ponte a prueba

Haurren Gizarte Garapena (0-3 urte)

Haurren gizarte-garapena funtsezkoa da haurtzaroan. Jarraian, 0 eta 3 urte bitarteko etapak deskribatzen dira:

0-2 hilabete

Haurrak ez du bere burua besteekiko bereizten.
Usaina, ahotsa eta amaren aurpegia antzematen ditu.
Jarrera sozialak erreflexuak dira (momentu honetan, hala nola, irribarrea automatikoa da).
Hartu-eman sozialaren lehen seinaleak ematen ditu (hala nola, begirada).
Helduak haurraren erritmora egokitzen dira (umeen beharretara egokituz).

3-8 hilabete

Bere burua besteekiko desberdintzen du.
Ezagunak eta ezezagunak bereizten ditu, atxikimendu-figura identifikatuz.
Irribarre soziala agertzen da.
Errutina batzuk aurreikusten ditu.
Loa eta otorduak erregulatzen ditu.
Jarrera sozial argi eta aktiboak ditu (adibidez, zerbait nahi badu, negar egiten du).
Bere kideak ikustean, mugimenduak egiten ditu.

8-15 hilabete

Ispiluan antzeman daitezkeen seinaleak agertzen dira.
Elkarrekiko harremanak objektuak manipulatuz ematen dira.
Atxikimendu-figura finkatzen du.
Oinarrizko gizarte-trebetasunak agertzen dira (agurtu, muxuak, etab.).
Janzkeran eta jateko orduan parte hartzen du (bakarrik egiten saiatzen da).

15-24 hilabete

Bere burua argi antzematen du.
Helduekiko harremanak sendoagoak dira.
Berdinkideekin jolas paraleloak agertzen dira.
Haurra prestatuta dago errutinak barneratzeko.

24-36 hilabete

Beste haurrenganako benetako interes soziala sortzen da.
Helduarekin harremanak aktiboagoak dira.
Errutinak direla eta, autonomia eta gizarte-trebetasun gehiago garatzen ditu.
Helduarekiko oinarrizko trebetasunak barneratuta ditu.

Garapenaren Teoria Nagusiak

Albert Bandura: Ikaskuntza Sozialaren Teoria

Albert Banduraren arabera, jokabideak behaketaren bidez ikasten dira (burutu gabe). Egoera batean, helduak egiten duena, umeak ere egingo du. Helduak jokatzen duen moduan, umeak jokatuko du. Bere jokabideak indartuak izan daitezke, sari edo zigorren bidez.

Jokabideak ikasteko, funtsezkoa da gizakia (umea) pasiboa ez izatea, bere barneko prozesu batzuk martxan jartzeko. Hauek dira: arreta, memoria, imitazioa eta jokabidea bultzatzen duen motibazioa.

Haurraren jokabide gehienak ereduen bidez bereganatzen ditu. Horrek bere egokitze- eta sozializazio-prozesuan laguntzen dio.

Erik Erikson: Garapen Psikosozialaren Teoria

Erik Erikson psikoanalista zen, baina Freudekin ez zuen bat egin. Garapena pertsonaren bizitza osoan zehar gertatzen dela uste zuen, eta faktore psikogenetikoek zein ingurukoek eragiten dutela bere gain (horregatik da psikosoziala).

Gizakiaren bizitza 8 etapa desberdinetan banatzen du, eta etapa bakoitzean krisialdi bat ematen da, konpondu beharrekoa. Gatazka hori positiboki konpontzen bada, gizakia psikologikoki hazten da. Horrela ez bada eta negatiboki konpontzen bada, etorkizunean izaera-arazoak ager daitezke.

Lev Vygotsky: Teoria Soziokulturala

Lev Vygotskyk teoria soziokulturala du. Tuberkulosia jota hil zen oso gazte, zehazki, 38 urterekin. Inguruneak eta kulturak eragina dute umearen garapen sozialean. Beraz, autore honentzat garapena pertsonen artean partekatutako prozesua da. Bere interes nagusia kulturak garapenean duen eragina da.

Bere teorian, umearen izaera aktiboa izatea aldarrikatzen du; halaber, testuinguru sozialek eta kulturalek umearengan eragina dutela. Berarentzat, prozesu kognitiboak interakzio sozialean eratzen dira eta gero umeak barneratu behar ditu.

Heldu batek haurrari irakurtzen irakasten dionean, irakurketa ez ezik, hizkuntza ere transmititzen dio, kulturaren ezaugarri garrantzitsu gisa.

Autore honentzat hiru kontzeptu nagusi daude:

Garapen potentzialeko eremua: Pertsonak edo gizabanakoak besteak lagunduta bakarrik egin ditzakeen jarduera edo funtzio guztiak dira.
Garapen errealeko eremua: Pertsonak bere kabuz, laguntzarik gabe, egin ditzakeen funtzio edo jarduera guztiak.
Garapen hurbileko eremua: Aurreko bien arteko distantzia (ibilbidea) dena. Adibidez, haur batek bere kabuz (garapen errealeko eremua) trizikloan ibiltzen badaki. Baina heldu baten laguntzarekin (garapen potentzialeko eremua) bi gurpileko bizikletan ibiltzen ikas dezake. Beraz, garapen hurbileko eremua, triziklotik bi gurpileko bizikletara igarotzeko "ibilbidea" izango da.

Urie Bronfenbrenner: Teoria Ekologikoa

Urie Bronfenbrennerrek teoria ekologikoa du. 1979. urtean argitaraturiko teoria bat da, non testuinguruaren garrantzia azpimarratzen duen pertsonaren garapen prozesuan.

Garapenaren ekologia: Garatzen ari den gizaki aktibo baten eta haren ingurune hurbil aldakorretako ezaugarrien arteko moldaera (egokitzapena) aztertzen duen zientzia.

Garapena testuinguru baten barnean kokatu behar da, hau da, gizakiak bizi diren ingurune errealetan. Testuinguru ekologikoa bata bestearen barnean kokatutako egitura multzoa da. Hau azaltzeko sistema desberdinez osatutako eredua sortu zuen, non egitura bakoitza bestearen barruan kokatuta dagoen (Errusiar panpinak).