Geologia Orokorra: Mineralogia, Petrologia eta Prozesu Geologikoak
Geologia Aplikatuaren Eremuak eta Ikertzaileak
Zientzia aplikatua:
- Natura-baliabideak aurkitu eta ustiapena ikertu.
- Arrisku naturalak aurreikusi.
- Aldaketa klimatikoa aztertu.
- Ingurumena babestu.
Ikertzaile eta kontzeptu nagusiak: Georges Cuvier, Nicolas Steno, Charles Darwin, James Hutton (uniformismoa), Charles Lyell (aktualismoa), Alfred Wegener eta Robert Hooke.
Mineralen Sailkapena eta Kristal-Sistemak
Mineralak: funtsezkoak, osagarriak eta sekundarioak.
Hiru dimentsioko gela-unitate posibleak (kristal-sistemak): kubikoa, tetragonala, ortorronbikoa, monoklinikoa, triklinikoa, trigonala eta hexagonala.
Mineralen Propietate Makroskopikoak
- Itxura: xenomorfoa, automorfoa.
- Dentsitatea.
- Distira: metalikoa, ez-metalikoa, erdimetalikoa.
- Kolorea: idiokromatikoa (konstantea), alokromatikoa (aldakorra), pleokroismoa (norabidearen edo aldearen arabera).
- Gogortasuna: Mohs eskala.
- Marra.
- Esfoliazioa.
- Haustura.
- Eroankortasuna: eroaleak, erdieroaleak, ez-eroaleak.
- Piezoelektrizitatea.
- Piroelektrizitatea.
- Magnetismoa: ferromagnetikoak, paramagnetikoak, diamagnetikoak.
- Luminiszentzia: termoluminiszentzia, triboluminiszentzia eta fotoluminiszentzia.
Magma, Galdaketa eta Silikatoak
Silikato motak: nesosilikatoak, sorosilikatoak, ziklosilikatoak, inosilikatoak, filosilikatoak eta tektosilikatoak.
Magmaren osagaiak: errestitak (peridotitak mantutik), schlieren-kristalak, gasak eta besikulak.
Galdaketa-faktoreak: tenperatura-igoera, deskonpresioa eta ur-gehiketa.
Kristaltze Frakzionatua (Bowenen Segidak)
- Silikato ferromagnesiarren segida: olibinoa → piroxenoak → anfibolak → biotita.
- Plagioklasen segida: anortita → bytownita → labradorita → andesina → oligoklasa → albita.
- Feldespato potasikoak: sanidina, ortosa eta mikroklinioa.
Bolkanismoa: Erupzio Motak eta Sumendi Zatiak
Erupzio motak: efusiboa (hawaiarra), leherkorrak (estronboliarra, vulkaniarra, pliniarra), itsaspekoa eta hidrobolkanikoa.
Sumendien zatiak: ganbara magmatikoa, tximinia, irekigunea, kraterra, galdara, eraikin bolkanikoa eta zutabe eruptiboa.
Arroka Azpibolkanikoak
- Konkordanteak: lakolitoak, lopolitoak eta sillak.
- Diskordanteak: filoiak.
Meteorizazioa eta Diagenesia
Meteorizazio mekanikoa: deskarga, krioklastia, haloklastia eta termoklastia.
Meteorizazio kimikoa: oxidazioa, disoluzioa eta hidrolisia.
Diagenesiaren faseak: trinkadura, birkristaltzea, autigenesia eta zementazioa.
Hiru etapatan banatua: sindiagenesia, anadiagenesia eta epidiagenesia.
Arroka Sedimentarioak eta Ehundura
Arroka ez-detritikoak: silizezko arrokak, karbonatozkoak, fosfatadunak, ebaporitak, burdintsuak, magnesiozkoak eta organogenoak.
Arroka sedimentarioen osagaiak: terrigenoak, ortokimikoak eta alokimikoak.
Osagai terrigenoak: kuartsoa, feldespatoak, filosilikatoak, mineral astunak, karbonatoak, jatorri organikoko partikulak eta jatorri bolkanikoko partikulak.
Arroka Detritikoen Sailkapena eta Ehundura
Arroka detritiko motak:
- Ruditak (> 2 mm) eta kaltziruditak...
- Arenitak (2 – 0,0625 mm)
- Lutitak (< 0,0625 mm)
Arroka detritikoen ehundura: pikorren tamaina, tamaina-banaketa (sorting) eta pikor-morfologia (esferikotasuna, itxura, biribiltasuna eta gainazaleko ezaugarriak).