Frantziako iraultzaren kausak
Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Historia
Escrito el en 
euskera con un tamaño de 8,89 KB
FRANTZIAR IRAULTZA
Iraultzaren jatorria
Frantziako iraultza antzinako erregimenaren amaiera ekarri zuen. Horregatik esaten da Frantziako iraultzarekin hasi zela Aro Garaikideko historia.
Frantziako Iraultzaren sakoneko arrazoia faktore ekonomiko, politiko, sozial eta ideologiko ugariren arteko konbinazioa bat izan zen.
Errege -ogasunaren arazoak
Frantziako ekonomia krisi larrian zegoen XVIII. Mendearen azken laurdenean, eta eragin oso sakona izan zuen errege ogasunean, horren ondorioz, Luis XVI.Aren gobernuaren jarduerak oso mugatuta zeuden.
Egoera horretan, ministro batzuek ilustrazioen ideiatan oinarritutako erreformak planteatu zituzten. Ideia hauek kolokan jartzen zituzten gizarte estamentalaren oinarriak
1787- Handikien Biltzarra. Nobleek Estatu Orokorrak biltzea eskatu zuten.
1789 maiatzaren 5ean Estatu Orokorrak biltzeko deia.1789an herri xehearen ordezkariak matxinatu egin ziren Estatu Orokorretan. Hau zen Frantziako Iraultzaren hasiera.
ASANBLEA NAZIONALA (1789-1792)
1789/05/05- Estatu Orokorrak bildu ziren Versaillesen erregea buru zutela.Estamentu bakoitzak boto bat zuen eta hirugarren estatuko ordezkariek buruko boto bat eskatu zuten eta hirugarren estatuko ordezkariak bikoiztea. Erregeak onartu zuen ordezkariak bikoiztea baina ez ordezkari bakoitzeko boto bat izatea.
Ondorioz, hirugarren estatuak Asanblea Nazional aldarrikatu zuen bere burua.
1789/06/20 Pilotaren Aretoan bildu ziren eta Asanblea Nazional Konstituziogilea sortu zuten.
1789/07/14 Bastillako Gartzelari eraso zioten Parisen.
1789ko udan Izu Handia (nekazarien matxinada).
Asanblea konstituziogilearen lana:
Sistema feudala abolitzeko dekretua
Gizakiaren eta Herritarren Eskubideen Adierazpena
lurralde antolaketa berria
1791ko konstituzioa
Asanblea legegilea:
1791ean Luis XVI.A ihes egiten saiatu zen.
Varennesen atxilotu zuten.
KONBENTZIOA (1792-1794)
Herri masek Tuilerietako jauregiari eraso egin zioten.Sans-culottes izeneko herri klaseek.
konbentzio izeneko beste asanblea bat aukeratu zuten, gizonezkoen sufragio unibertsal bidez.
GIRONDINOAK BOTEREAN
1792an monarkia abolitu eta Frantziako Errepublika aldarrikatu zuten.
Erregea epaitu zuten eta nahiz eta girondinoek erregea salbatu nahi jakobinoek heriotza -zigorra ezartzea lortu zuten.
1793an hil zuten Luis XVI.A
MENDITARREN KONBENTZIOA (JAKOBINOAK)
Robespierrek gidatuta beste konstituzio bat egin zuten.
Gobernu berriak Izua ezarri zuen.
Azkenean, Robespierre eta haren kideak atxilotu eta gillotinaz hil zituzten.
ERREPUBLIKA KONTSERBADOREA (1794-1799)
THERMIDORREKO ERREAKZIOA ETA DIREKTORIOA
Botere betearazlea bost kidek osatutako direktorio baten esku utzi zuten.
Napoleon Bonapartek indarrez desegin zuen direktorioa.
Behin behineko hiru konsul izendatu zituen, tartean Napoleon.
NAPOLEONEN GARAIKO EUROPA (1800-1815)
KONTSULATUA
Napoleonek politika baketzailea egin zuen.
Vatikanoarekin konkordatua sinatu zuen
Bizi arteko kontsul bakar izendatu zuen bere burua
kode zibila ezarri zuen.
NAPOLEONEN INPERIOA
Napoleon oinordetzako enperadore izendatu zuten.
Gerra deklaratu zion Frantziaren aurkako koalizioak. Lurrean (Austerlitz) Napoleon gailendu zen baina itsasoan Trafalgarko gudua galdu zuen britainiarren aurka.
1812an Errusiako porrota
1813an Espainiako independentzia gerra galdu
1814an Kargutik kendu eta Elba uhartera erretiratu zen.
Luis XVIII.Ak hartu zuen tronua.
1815ean itzuli egin zen “Ehun Eguneko Inperioa” ezarri zuen baina Waterloon amaitu zen
BERREZARKUNTZAREN GARAIKO EUROPA(1815-1848)
Napoleonen porrotaren ondoren monarkia zaharrak berrezarri ziren. Antzinako erregimenera itzultzeko saiakera bat izan zen.
VIENAKO BILTZARRA
Europako potentzien oreka berrezartzea zuen helburu.
Europako mapa politiko berria diseinatu zen.
Aliantza laukoitza sortu zen: Austria, Errusiak, Prusiak eta Erresuma batuak, Vienako Biltzarrak sortutako ordena defendatzeko aliantza militarra
Aliantza Santua: Errusia, Austriak eta Prusiak. Absolutismoari eustea eta mehatxu liberaletik babestea zuen xede. Espainian gauzatu zen 1823an San Luisen Ehun Mila Semeak bidali zituztenean Fernando VII.Ari botere absolutua itzultzeko.
Iraultzaren jatorria
Frantziako iraultza antzinako erregimenaren amaiera ekarri zuen. Horregatik esaten da Frantziako iraultzarekin hasi zela Aro Garaikideko historia.
Frantziako Iraultzaren sakoneko arrazoia faktore ekonomiko, politiko, sozial eta ideologiko ugariren arteko konbinazioa bat izan zen.
Errege -ogasunaren arazoak
Frantziako ekonomia krisi larrian zegoen XVIII. Mendearen azken laurdenean, eta eragin oso sakona izan zuen errege ogasunean, horren ondorioz, Luis XVI.Aren gobernuaren jarduerak oso mugatuta zeuden.
Egoera horretan, ministro batzuek ilustrazioen ideiatan oinarritutako erreformak planteatu zituzten. Ideia hauek kolokan jartzen zituzten gizarte estamentalaren oinarriak
1787- Handikien Biltzarra. Nobleek Estatu Orokorrak biltzea eskatu zuten.
1789 maiatzaren 5ean Estatu Orokorrak biltzeko deia.1789an herri xehearen ordezkariak matxinatu egin ziren Estatu Orokorretan. Hau zen Frantziako Iraultzaren hasiera.
ASANBLEA NAZIONALA (1789-1792)
1789/05/05- Estatu Orokorrak bildu ziren Versaillesen erregea buru zutela.Estamentu bakoitzak boto bat zuen eta hirugarren estatuko ordezkariek buruko boto bat eskatu zuten eta hirugarren estatuko ordezkariak bikoiztea. Erregeak onartu zuen ordezkariak bikoiztea baina ez ordezkari bakoitzeko boto bat izatea.
Ondorioz, hirugarren estatuak Asanblea Nazional aldarrikatu zuen bere burua.
1789/06/20 Pilotaren Aretoan bildu ziren eta Asanblea Nazional Konstituziogilea sortu zuten.
1789/07/14 Bastillako Gartzelari eraso zioten Parisen.
1789ko udan Izu Handia (nekazarien matxinada).
Asanblea konstituziogilearen lana:
Sistema feudala abolitzeko dekretua
Gizakiaren eta Herritarren Eskubideen Adierazpena
Kleroaren konstituzio zibila
lurralde antolaketa berria
1791ko konstituzioa
Asanblea legegilea:
1791ean Luis XVI.A ihes egiten saiatu zen.
Varennesen atxilotu zuten.
KONBENTZIOA (1792-1794)
Herri masek Tuilerietako jauregiari eraso egin zioten.Sans-culottes izeneko herri klaseek.
konbentzio izeneko beste asanblea bat aukeratu zuten, gizonezkoen sufragio unibertsal bidez.
GIRONDINOAK BOTEREAN
1792an monarkia abolitu eta Frantziako Errepublika aldarrikatu zuten.
Erregea epaitu zuten eta nahiz eta girondinoek erregea salbatu nahi jakobinoek heriotza -zigorra ezartzea lortu zuten.
1793an hil zuten Luis XVI.A
MENDITARREN KONBENTZIOA (JAKOBINOAK)
Robespierrek gidatuta beste konstituzio bat egin zuten.
Gobernu berriak Izua ezarri zuen.
Azkenean, Robespierre eta haren kideak atxilotu eta gillotinaz hil zituzten.
ERREPUBLIKA KONTSERBADOREA (1794-1799)
THERMIDORREKO ERREAKZIOA ETA DIREKTORIOA
Botere betearazlea bost kidek osatutako direktorio baten esku utzi zuten.
Napoleon Bonapartek indarrez desegin zuen direktorioa.
Behin behineko hiru konsul izendatu zituen, tartean Napoleon.
NAPOLEONEN GARAIKO EUROPA (1800-1815)
KONTSULATUA
Napoleonek politika baketzailea egin zuen.
Vatikanoarekin konkordatua sinatu zuen
Bizi arteko kontsul bakar izendatu zuen bere burua
kode zibila ezarri zuen.
NAPOLEONEN INPERIOA
Napoleon oinordetzako enperadore izendatu zuten.
Gerra deklaratu zion Frantziaren aurkako koalizioak. Lurrean (Austerlitz) Napoleon gailendu zen baina itsasoan Trafalgarko gudua galdu zuen britainiarren aurka.
1812an Errusiako porrota
1813an Espainiako independentzia gerra galdu
1814an Kargutik kendu eta Elba uhartera erretiratu zen.
Luis XVIII.Ak hartu zuen tronua.
1815ean itzuli egin zen “Ehun Eguneko Inperioa” ezarri zuen baina Waterloon amaitu zen
BERREZARKUNTZAREN GARAIKO EUROPA(1815-1848)
Napoleonen porrotaren ondoren monarkia zaharrak berrezarri ziren. Antzinako erregimenera itzultzeko saiakera bat izan zen.
VIENAKO BILTZARRA
Europako potentzien oreka berrezartzea zuen helburu.
Europako mapa politiko berria diseinatu zen.
Aliantza laukoitza sortu zen: Austria, Errusiak, Prusiak eta Erresuma batuak, Vienako Biltzarrak sortutako ordena defendatzeko aliantza militarra
Aliantza Santua: Errusia, Austriak eta Prusiak. Absolutismoari eustea eta mehatxu liberaletik babestea zuen xede. Espainian gauzatu zen 1823an San Luisen Ehun Mila Semeak bidali zituztenean Fernando VII.Ari botere absolutua itzultzeko.