Evolución da Economía Española, Sectores Produtivos e Paisaxes Agrarias

A Economía Española: Modernización e Retos

A recente modernización da economía española caracterizouse polas seguintes transformacións clave:

• Crecemento estable e continuado do PIB: Trouxo consigo unha notable melloría das condicións de vida dos españois e do seu poder adquisitivo, dando lugar á denominada sociedade de benestar.
• Terciarización da economía: Obsérvase unha diminución dos sectores primario e secundario e un elevado crecemento do sector terciario.
• Diminución da taxa de emprego nativo en certos sectores: Nalgúns ámbitos como a restauración ou o servizo doméstico, o mercado laboral español ofrece postos de traballo a persoas inmigrantes.

Existen moitas trabas e dificultades que limitan o crecemento e dificultan unha maior transformación do conxunto da economía, entre as que destacan:

• Reducidos investimentos en investigación, desenvolvemento e innovación tecnolóxica (I+D+i): Como consecuencia, existe unha forte dependencia do exterior nas innovacións tecnolóxicas e científicas.
• Predominio das pequenas e medianas empresas (Pymes): Cun escasa presenza de grandes multinacionais.
• Escaseza de materias primas para a industria e de fontes de enerxía, especialmente das non renovables, que son as máis utilizadas.
• Obstáculos físicos: Elementos que dificultan o desenvolvemento económico de determinadas zonas xeográficas.

A Crise Económica

• Descenso continuado do PIB: Cun rexistro superior á media da Unión Europea.
• Forte incremento da taxa de desemprego: Situándose como unha das máis elevadas da UE, afectando especialmente ás mulleres.

As Paisaxes Agrarias en España

Paisaxe Agraria da España Oceánica ou Húmida

• Tipo de hábitat: Disperso, con moitos núcleos de poboación de poucos habitantes.
• A propiedade da terra: Parcelas pequenas e separadas entre si.
• A agricultura: Mantén en moitas zonas o policultivo tradicional que tende á especialización en cultivos de horta e forraxe para o gando.
• A gandaría: É a principal actividade económica.
• Explotación forestal: Importante pola abundancia de árbores.

Paisaxe Agraria Mediterránea

• Hábitat: Poboamento disperso.
• Propiedade da terra: Pequena e mediana nas terras de secaño, e pequena nas de regadío.
• Agricultura: É de secaño no val do Guadalquivir, con cultivos como cereais, vide e oliveira.
• Gandaría: Ovina e caprina, abundante nas terras de secaño.
• Explotación forestal: Aproveita a aciñeira, o piñeiro e a sobreira.

Paisaxe Agraria do Interior Peninsular

• Hábitat: Concentrado.
• Propiedade da terra: Minifundio no val do Douro e latifundios no resto.
• Agricultura: De secaño, domina na Meseta e nas zonas non regadas do val do Ebro.
• Gandaría: Ovina e caprina no centro e sur da Meseta, e porcina no oeste.
• Explotación forestal: Ten pouca importancia pola escaseza de arborado.

Paisaxe Agraria de Montaña Húmida

• Hábitat: Disperso e escaso.
• Propiedade da terra: Pequena, con abundancia da propiedade comunal.
• Agricultura: Do fondo dos vales, produce cultivos de horta.
• Gandaría: Bovina, ovina e caprina; pace ao aire libre en réxime extensivo.
• Explotación forestal: Obtén leña, madeira e resina.

Paisaxe Agraria das Illas Canarias

• Hábitat: Concentrado e cada vez máis escaso.
• Propiedade da terra: Pequenas e medianas explotacións.
• Agricultura: De secaño, produce vide e patacas.
• Gandaría: Escasa, principalmente ovina e caprina.
• Explotación forestal: Mínima pola escasa presenza de arborado.

A Pesca e os Seus Retos

A pesca é a actividade destinada a obter recursos alimenticios das augas. En España ten grande importancia económica, especialmente en Galicia polo volume de capturas. A maioría das capturas son peixes e unha cuarta parte do total correspóndese con moluscos e crustáceos. Cada vez cobra maior importancia a acuicultura, unha técnica que permite a cría en cautividade de especies mariñas. O destino básico da pesca é o consumo humano.

Problemas do Sector Pesqueiro

• Esgotamento: Dalgúns caladoiros, especialmente os máis próximos ao litoral, debido tanto á sobreexplotación como á contaminación das augas.
• Restricións: Impostas por determinados países para pescar nas súas augas de control exclusivo, o que obriga a buscar novos caladoiros cada vez máis afastados das bases dos barcos.
• Cotas: Fixadas pola UE para establecer topes de capturas e evitar a desaparición de especies.
• Necesidad de renovacións: Especialmente da frota de menor tonelaxe, que é a que opera máis próxima á costa.
• Carestía dos combustibles: Obriga a vender o produto capturado a prezos que poden resultar excesivos para os consumidores.

A Industria: Características e Localización

O sector secundario presenta as seguintes características principais:

• Forte dependencia do exterior en materias primas, fontes de enerxía e tecnoloxía.
• Importantes cambios na produción industrial pola incorporación de novas tecnoloxías.
• Progresiva mellora da calidade dos produtos.
• Aumento progresivo das exportacións.
• Predominio das pequenas e medianas empresas.
• Redución da intervención do Estado.
• Aumento do número de técnicos e diminución do persoal manual.
• Escasos investimentos en I+D+i.
• Crecente preocupación polas cuestións medioambientais.

Localización Industrial

• Áreas históricas: Aquelas que lograron un desenvolvemento industrial considerable no século XIX. Hoxe seguen mantendo un elevado índice de industrialización a pesar dos problemas e da regresión dalgún sector pioneiro.
• Áreas de recente creación: Xurdidas a partir de mediados do século XX como resultado da política estatal para potenciar zonas sen tradición industrial mediante plans específicos.

Os Sectores Industriais

Os Sectores Tradicionais

A maioría sufriron procesos de reconversión e adaptación ás novas tecnoloxías:

• Siderurxix: Moitas fábricas e altos fornos pecharon.
• Industria naval: Concentrada en grandes estaleiros.
• Industria téxtil, do coiro e do calzado: Numerosas en Cataluña, Andalucía e Valencia.
• Minería: En retroceso polo esgotamento dos mellores filóns ou porque os xacementos están en vías de extinción.

Os Sectores Máis Dinamicos

Presentan boas expectativas de futuro pola calidade dos seus produtos e unha demanda en aumento:

• Industria automobilística: España exporta en elevadas cantidades tanto vehículos como pezas.
• Industrias alimentarias: Lácteas, tabaco, cárnicas... Están moi repartidas por toda España cunha especialización segundo as producións rexionais.
• Industrias químicas e farmacéuticas: Con múltiples actividades e tipos de empresas, tanto de bens de equipo como de consumo.
• Téxtil e confección: Sector de gran importancia en Galicia, Cataluña e Valencia.
• Construción e obras públicas: Achega case o 20% da produción industrial e dá emprego ao 10% da poboación activa. Foi un dos sectores de maior crecemento debido á alza dos prezos.

O Desenvolvemento do Sector Terciario

O forte crecemento do sector servizos responde aos seguintes factores:

• Aumento da capacidade adquisitiva dos españois.
• Mellora da capacitación profesional das traballadoras e traballadores.
• Construción de novas estradas e liñas ferroviarias que permiten a mobilidade de pasaxeiros e mercancías.

Características do Sector Servizos

• Máis da metade das empresas teñen menos de 2 traballadores.
• As comunidades autónomas con maior participación no volume de negocios son Madrid e Cataluña.