Criterio de Pareto: Eficiencia máxima na asignación de recursos.
Problemas na equidade: Asimetría de partida e conflitos dende a perspectiva ética.
Responsabilidade: Consideración dos efectos sociais e externalidades.
1.2. Competencia Monopolística
Características: Estrutura semellante á competencia perfecta pero con barreiras de entrada no momento do lanzamento, produto diferenciado e certo control sobre a fixación do prezo.
Publicidade:
Indutora vs. subministradora de información.
Efectos económicos: capacidade para abaratar ou encarecer os bens.
A publicidade nos bens de conxunto (teoría de Galbraith).
1.3. Oligopolio
Definición: Situación de mercado con poucos produtores que compiten por obter unha maior cota de mercado.
Comportamento: As empresas toman decisións estratéxicas debido á forte interdependencia entre os produtores.
Empresa dominante: Frecuentemente existe un líder que establece os prezos de referencia.
Impacto: Son estruturas moi comúns que adoitan colocar aos consumidores en desvantaxe, aínda que manteñen certa competencia entre axentes.
1.4. Cártel
Natureza: Acordo formal ou informal onde se reparten beneficios, se fixan prezos, se limita a oferta e se divide o mercado (poden ser legais ou ilegais segundo a xurisdición).
Inestabilidade: Risco de defección unilateral dos membros (dificultades na execución do acordo, dilema do prisioneiro).
Condicións favorecedoras: Reducido número de produtores, produto homoxéneo e industria en fase expansiva.
Regulación: Medidas de protección do consumidor fronte a prácticas colusivas.
1.5. Monopolio
Obxectivo e información: Procura da maximización de beneficios nun contexto de información asimétrica.
Ingreso Marxinal (IM): Actúa como determinante con pendente negativa (para incrementar as vendas cómpre reducir o prezo, P).
Equilibrio do monopolio: Determínase no punto no cal o Custo Marxinal iguala ao Ingreso Marxinal (CM = IM).
Estratexias de intervención: Establecemento de impostos, control directo de prezos, propiedade pública, regulamentación de volumes de produción e lexislación antimonopolio.
2. Titularidade da Empresa: Pública vs. Privada
Empresas Públicas
Definición: A propiedade ou o control efectivo reside en mans da administración pública.
Argumentos positivos: Melloras na asignación dos recursos e xestión de sectores estratéxicos.
Argumentos normativos: Intervención xustificada na economía para acadar obxectivos sociais, aínda que incorpora condicionantes políticos na súa xestión.
Ineficiencias habituais: Problemas na procura da eficacia, desbaratamento de recursos e riscos de corrupción.
Tendencias: Procesos de privatización de empresas e de servizos públicos.
Empresas Privadas
Definición: O control e a propiedade pertencen a axentes privados.
Criterios de xestión: Responde estritamente a criterios mercantís e de procura da eficiencia económica.
Relación co Estado: Suxeita a regulación pública do seu funcionamento e suxeita a constante interacción cos gobernos.
3. Formas Xurídicas da Empresa
3.1. Empresa de Propiedade Individual
Personalidade xurídica: Carece de personalidade xurídica de seu (o titular asume a representación).
Papel do propietario: Toma todas as decisións estratéxicas, achega a maioría dos factores de produción, percibe a integridade dos beneficios e responde directamente das perdas.
Vantaxes: Organización sinxela, reducidos requirimentos legais e mantemento total do control directivo.
Inconvenientes: Problemas de continuidade ante o falecemento do fundador, responsabilidade ilimitada e dependencia do financiamento persoal, o que xera dificultades para medrar.
3.2. Sociedades Capitalistas
A) Sociedade de Responsabilidade Limitada (SRL / SL)
Modelo axeitado fundamentalmente para pemes.
Responsabilidade financeira limitada ao capital achegado.
B) Sociedade Anónima (SA)
Estrutura de capital: Capital social dividido integramente en accións. O accionista é copropietario e ten dereito á percepción de dividendos.
Goberno corporativo: Conta cun consello de administración elixido pola xunta xeral de accionistas.
Vantaxes:
Fórmula idónea para grandes empresas polo seu amplo acceso ao financiamento.
Vocación de permanencia e carácter non personalista.
Responsabilidade dos socios estritamente limitada ao capital subscrito.
Inconvenientes:
Constitución e mecanismos de control complexos.
Clara separación entre a propiedade e o control directivo.
Posible indefensión do pequeno accionista fronte ás maiorías.
Elevado custo fiscal a través do Imposto sobre Sociedades (IS) e do IRPF.