Espainiako eta EAEko Migrazio Mugimenduak: Barnekoak eta Kanpokoak

Ciencias sociales9,06 KB

Resumen

Dokumentuak Espainiako eta EAEko barne- zein kanpo-migrazio mugimenduen historia, etapak eta ondorioak aztertzen ditu XIX. mendearen erdialdetik gaur egunera arte. Nekazaritza-exodoa, ozeanoz haraindiko eta Europako emigrazioak, eta 1975eko krisiaren osteko aldaketak azaltzen dira xehetasunez. Gainera, mugimendu horiek eragindako ondorio demografikoak, ekonomikoak eta sozialak laburbiltzen ditu.

Puntos clave

  • Barne-migrazio tradizionaletan nagusi nekazaritza-exodoa izan zen (1900-1975), batez ere 1950-1975eko garapenean.
  • 1975eko krisiaren ondoren, barne-migrazioak askotarikoak bihurtu ziren: lanekoak, egoitza-migrazioak eta itzulera-migrazioak.
  • Kanpo-emigrazioan bi helmuga nagusi izan ziren: Latinoamerika (1850-1960 artean loraldiekin) eta Mendebaldeko Europa (1950-1973).
  • EAE XIX. mendearen amaierara arte emigrazio-eskualdea izan zen, baina XX. mendean immigrazio-gune nagusi bilakatu zen 1975era arte.
  • Migrazioek desoreka demografiko handiak sortu zituzten: barrualdeko landaguneen zahartzea eta periferiako zein hirietako gainpopulazioa.

Ponte a prueba

Gaia: Migrazio-mugimenduak

Migrazioak biztanleriak espazioan egiten dituen mugimenduak dira. Emigrazioa (biztanleak jaioterritik irtetea) eta immigrazioa (biztanleak jomuga batera iristea) bereizten dira.

Barne-migrazio mugimenduak Espainian

Biztanleen mugimenduak dira, herrialdeko mugen barruan gertatzen direnak.

Barruko migrazioak

Mota horretako migrazioa XIX. mendearen azken herenaren eta 1975eko krisi ekonomikoaren artean garatu zen nagusiki.

  • Migrazioaren motibazio nagusia lana izan zen.
  • Fluxuak norabide bakarrekoak izan ziren: emigranteak landatik zetozen eta hiri industrializatu handietara edo zerbitzuen hirietara zuzentzen ziren.
  • Emigranteen profila: prestakuntza-maila txikiko pertsona gazteak.

Barruko migrazio mota tradizionalak

Barruko migrazio tradizionalek bi tipologia nagusi izan zituzten:

  • Urtaroko eta aldi baterako migrazioak: XIX. mendearen azken herenaren eta 1960ko hamarkadaren artean loraldi handia izan zuten, itzultzeko asmoz egiten zirenak. Beste landa-inguru batzuetara joaten ziren nekazaritza-lanak egitera (belarra moztera...), edo hirietara lanik ez zegoen sasoietan eraikuntzan, industrian nahiz zerbitzuetan jarduteko.
  • Nekazaritza-exodoa (1900-1975): Landa- eta hiri-inguruen arteko migrazio iraunkorra izan zen. Arrazoi nagusia lana, diru-sarrera handiagoak, bizi-maila hobea (osasuna, kultura, aisia) eta askatasun pertsonala lortzea izan zen. Emigranteak Galiziakoak, Iberiar penintsulako barrualdekoak eta Andaluziakoak ziren nagusiki. Helmuga nagusiak Katalunia, Madril eta gaur egungo EAE izan ziren; geroago, Mediterraneoko eta Ebroren aranteko guneak, bai eta Balearretako eta Kanarietako turismo-inguruak ere.

Nekazaritza-exodoaren lau etapak

  1. 1900-1930 (Mendearen lehen herena): Bolumen moderatua izan zuen. Zereal-inguruak mekanizatzen hasi zirenez, nekazari askok industria-gune nagusietara jo zuten (Madril, Bartzelona eta Euskal Herria). Gainera, Primo de Riveraren diktaduran lan publikoek gora egin zuten.
  2. 1930-1950 (Gerra Zibila eta gerraostea): Exodoak geldialdia izan zuen. Hiriek hornikuntza-arazo larriak izan zituzten eta industriako lan-eskaintza murriztu zen gerrako suntsipenen eta autarkiaren eraginez.
  3. 1950-1975: Gehieneko bolumena lortu zen hazkunde demografikoagatik, nekazaritza tradizionalaren krisiagatik, garapen-planek bultzatutako industria-loraldiagatik eta turismoaren hedapenagatik. Bi ardatz nagusi finkatu ziren: Mediterraneokoa (Gironatik Alacantera) eta Ebrokoa (gaur egungo EAEtik Tarragonara, Nafarroa eta Zaragoza zeharkatuz), Madril eta uharteekin batera.
  4. 1975etik aurrera: Nekazaritza-exodoak behera egin zuen. Krisiaren ondorioz hiri industrializatu zaharrek erakargarritasuna galdu zuten eta saldoak negatibo bihurtu ziren. Krisiaren ostean, exodoa murrizten lagundu dute landa-inguruneen garapen-politikek, teknifikazioak eta hiri-jarduerak bertan ezartzeak.

Barruko migrazio tradizionalen ondorioak

  • Alderdi demografikoan: Desoreka handiak sortu zituzten banaketan (barrualdea hutsik eta dentsitate handiak periferian). Emigrazio-inguruetan maskulinotasun-indizea handitu eta biztanleria zahartu egin zen; hirietakoa, aldiz, gaztetu egin zen.
  • Alderdi ekonomikoan: Landa-inguruetan produktibitateak behera egin zuen langile gazteak joatean. Hirietan pilaketa-desekonomiak agertu ziren: etxebizitza- eta lurzoru-arazoak.
  • Gizarte-alderdian: Asimilazio-arazoak gertatu ziren balio tradizionaleko landatik gizarte hiritar eta lehiakorrera igarotzean.
  • Ingurumenean: Landa-inguruetako ekosistema tradizionalak bertan behera utzi ziren; hiri handietan, hazkunde azkarrak kutsadura eta zaratak eragin zituen.

Gaur egungo barruko migrazioak

1975eko krisitik aurrera ziklo berri bat hasi zen:

  • Motibazio askotarikoak: Lana, egoitza-aldaketa edo sorlekura itzultzea.
  • Fluxu anitzak: Emigrante guztiak ez datoz landatik; hiri-udalerrietatik hiri ertain eta txikietara ere mugitzen dira.
  • Profil anitza: Gazteak zein adinekoak, prestakuntzadunak zein gabeak.

Gaur egungo barruko migrazio motak

  • Laneko migrazioak: Heldu gazteak dira protagonista. Dinamismo ekonomiko handiagoko zentroetara jotzen dute. Saldo positiboak dituzte Mediterraneoko eta Ebroko ardatzek; saldo negatiboak, berriz, antzinako industria-hiriek (Madril, Bartzelona, Bizkaia, Gipuzkoa) eta tradizioz emigratzaileak izan diren probintziek (Zamora, Burgos, Teruel...). Atzerritarrek paper garrantzitsua dute mugikortasun honetan.
  • Egoitza-migrazioak: Etxebizitza merkeagoak eta ingurumen-kalitate hobea bilatzen dituzte familiek. Hiri nagusietatik aldirietara edo aldameneko probintzietara hedatzen dira (adibidez, Madrildik Toledo eta Guadalajarara, edo Bilbotik Kantabriara).
  • Itzulera-migrazioak: Emigranteak sorlekura itzultzen dira, gehienbat erretiratutako pertsonak (55 urtetik gorakoak).
  • Ohiko mugimenduak (pendularrak): Bizilekuaren eta lantokiaren arteko eguneroko joan-etorriak edo aisialdiko asteburu-mugimenduak dira.

Gaur egungo barruko migrazioen ondorioak

  • Eskualdeen arteko desoreka demografiko eta ekonomikoak areagotzea.
  • Hiri nagusietako erdiguneak zahartzea eta periferietan zerbitzu zein ekipamendu berrien beharra sortzea.
  • Trafiko- eta zirkulazio-arazoak hirietako sarbideetan puntako orduetan.

EAEko barne-migrazio mugimenduak

XIX. mendeko azken hamarkadara arte, EAE emigrazio-eskualdea izan zen, jabetzaren egitura eta lurraren oinordetza zela eta (seme zaharrenak herentzia jasotzea). Ozeanoz gaindiko emigrazioa izan zen nagusi, batez ere Latinoamerikara bideratua.

Kanpo-migrazio mugimenduak Espainian

Herrialdeko mugetatik kanpo egindako biztanleriaren mugimenduak dira. XIX. mendearen erdialdetik 1975era arte, Espainia emigrazio-herrialdea izan zen; harrezkero, immigrazio-herrialde bilakatu da.

Ozeanoz bestaldeko emigrazioa

Latinoamerikara joan zen batez ere, eta neurri txikiagoan AEB, Kanada eta Australiara.

  • 1850-1914 (Lehen loraldia): Latinoamerikako herrialdeek langileak behar zituzten populatzeko eta azpiegiturak eraikitzeko (Panamako kanala...). Emigrante gehienak Galiziatik, Asturiastik eta Kanarietatik zetozen, helmuga nagusiak Argentina, Kuba eta Brasil izanik. Profila: gizonezko gazte ezkongabea, prestakuntza gutxikoa.
  • 1914-1945 (Beherakada): Mundu Gerrek, 1929ko krisiak eta Gerra Zibilaren osteko frankismoaren nazioarteko bakartzeak migrazioa gelditu zuten.
  • 1945-1960 (Berreskurapena): Blokeoa kendu eta irteera-baimenak eman zirenean suspertu zen. Helmuga nagusiak Venezuela, Argentina eta Brasil izan ziren. Familia-emigrazioak pisu handiagoa hartu zuen eta prestakuntza hobea zuten langileek.
  • 1960tik aurrera: Behera egin zuen Latinoamerikako krisiarengatik eta Europako lan-aukerengatik.

Europako emigrazioa

Hiru etapa nagusi bereizten dira:

  • XIX. mendetik 1950era: Urtaroko migrazio urria izan zen Frantziara, eta ondoren Gerra Zibileko errefuxiatu politikoena.
  • 1950-1973 (Loraldi handiena): Bigarren Mundu Gerraren osteko Europako berreraikuntzak langile asko behar zituen. Espainiatik milioi bat pertsona baino gehiago joan ziren Frantziara, Alemaniara eta Suitzara. Gehienak Andaluziatik eta Galiziatik zetozen, lan gogorrenak eta gutxien ordainduak egiteko.
  • 1973tik aurrera: 1973ko petrolioaren krisiak langabezia handitu zuen Europan eta emigrazio iraunkorra amaitu zen; asko itzuli egin ziren. Gaur egun urtaro-mugimendu mugatuak baino ez dira geratzen.

Kanpo-migrazioen ondorioak

  • Demografikoak: Biztanleria gutxitzea eta eskualdeen arteko desoreka espazialak handitzea.
  • Ekonomikoak: Langabezia arindu zen eta emigranteek bidalitako dibisek Espainiako garapen ekonomikoa finantzatu zuten. Alabaina, aurrezki asko ez ziren sorlekuetan inbertitu.
  • Gizarte-ondorioak: Sustraiak galtzea (deserrotzea), bertako hizkuntza ezezaguna izatea, bizi-baldintza makurrak eta bidegabeko lan-egoerak.

EAEko kanpo-migrazio mugimenduak

XX. mendearen bigarren hamarkadatik 1975era arte, EAE etorkin-eskualde handi bihurtu zen, batez ere 1950-1975eko garapenean. Hasieran inguruko probintzietatik iritsi ziren (Burgos), eta geroago Gaztela eta Leondik, Extremaduratik eta Galiziatik. Bizkaiko eta Gipuzkoako kostaldean ezarri ziren lehenik, eta ondoren Araban.

1975eko krisi ekonomikoak gogor jo zuen euskal industria, immigrazioa gelditu egin zen eta saldoa negatibo bihurtu zen etorkin asko jatorrizko herrietara itzultzean.

Descargar

PDF Word HTML

Preguntas frecuentes

Zeintzuk izan ziren Espainiako nekazaritza-exodoaren etapa nagusiak?

Lau etapa izan ziren: 1900-1930 arteko bolumen moderatua, 1930-1950 arteko gerra eta gerraosteko geldialdia, 1950-1975 arteko gehieneko bolumena eta loraldia, eta 1975etik aurrera izandako beherakada.

Nora joan zen Espainiako kanpo-emigrazioa 1950 eta 1973 artean?

Mendebaldeko Europako herrialde industrializatuetara joan zen nagusiki, bereziki Frantziara, Alemaniako Errepublika Federalera eta Suitzara.

Zer aldaketa gertatu zen EAEn 1975eko krisiaren ondorioz?

Industria-krisiak gogor jo zuen eta immigrazioa murriztu zen; ondorioz, migrazio-saldoa negatibo bihurtu zen antzinako etorkinak beren sorterrietara itzultzean, batez ere Bizkaian eta Gipuzkoan.

Ponte a prueba

Tarjetas de repaso

Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.

Test

1. Zein alditutan lortu zuen nekazaritza-exodoak bolumenik handiena Espainian?
2. Zein izan zen ozeanoz haraindiko emigrazioaren helmuga nagusietako bat 1850-1914 artean?
3. Zer ondorio demografiko eragin zuten barne-migrazio tradizionalek landaguneetan?
4. Nolakoak dira gaur egungo egoitza-migrazio nagusiak hirietan?
5. Zergatik murriztu zen Europako emigrazio iraunkorra 1973tik aurrera?

Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.